• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • apsā


    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    p. 224, col. 2.
    apsā Tatpur. m. (-psāḥ) (ved.) 1 Giving water, giving rain,

    an epithet of Soma; e. g. Ṛgv. or Vājas.: aṣāhḻaṃ yutsu pṛ-

    tanāsu papriṃ svarṣāmapsāṃ vṛjanasya gopām (Sāyaṇa: apsāmapāṃ

    vṛṣṭilakṣaṇānāmudakānāṃ dātāram; Mahīdhara: apo jalāni

    sanotītyapsāḥ . tam); or Ṛgv.: pavasva devamādano vicarṣaṇi-

    rapsā indrāya varuṇāya vāyave (Sāyaṇa: apsā apāṃ dātā).

    2 Liking water, an epithet of Soma; e. g. Ṛgv. or Sāmav.:

    apsā indrāya vāyave varuṇāya marudbhyaḥ (Sāyaṇa: apsā vasa-

    tīvarīnāmadheyānāmapāṃ saṃbhaktā). 3 Liking work, active; e. g.

    Ṛgv.: agnirapsāmṛtīṣahaṃ vīraṃ dadāti satpatim (Sāyaṇa: a-

    psāmapāmāptavyānāṃ karmaṇāṃ sanitāraṃ saṃbhaktāram). E. ap

    (1. 2. water, 3. work) and (san, kṛt aff. viṭ).

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    p. 59, col. 2.
    apsā ap-sā, ās, m. (fr. ap and rt. san), Ved.

    giving water.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    p. 47, col. 3.
    apsā́ a See s.v.
    p. 59, col. 3.
    ap-sā́ b mfn. (√ san), giving water, RV.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    vol. 1, p. 322.
    apsā́ (2. ap + sā adj.) adj. (Nass spendend) erquickend, Stärke verleihend: svàrṣāmàpsāṃ vṛ̀janâsya gopām ṚV. 1, 91, 21. pavâsva devàmādânò vicârṣaṇiràpsā indrā̂yà varûṇāya vā̀yavê 9, 84, 1. àgniràpsāmṛ̂tī̀ṣahâṃ vī̀raṃ dâdātì satpâtim 6, 14, 4.

    Grassmann Wörterbuch zum Rig Veda

    p. 80.
    ap-sā́, a., ursprünglich: 1) Nass [ap], spendend [san]; daher 2) erquickend, stärkend.

    -ā́s [s. m.] 1) sómas {777,20}; {783,8}; {796,1}.

    -ā́m 1) {91,21} (sómam). 2) vīrám {455,4}.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    vol. 1, p. 82, col. 3.
    apsā́ Adj. ( Nass spendend ) erquickend , stärkend.

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    p. 53, col. 3.
    apsā́ , lies: Wasser gewinnend, so v.a. siegreich überh.

    Vācaspatyam

    p. 267, col. 1.
    apsā tri0 apojalāni sanati dadāti sanaviṭ . jala-
    ṭātari āṣāḍhaṃ yutsu pṛtanāsu papriṃ svarṣāmapsāmiti
    ṛ0 1, 91, 21, apsāṃ jalānāṃ dātāram bhā0 .
    pavasva devamādano vicarṣaṇirapsāḥ ṛ0 9, 84 .

    Bergaigne Études sur le lexique du Ṛgveda

    p. 99.