• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • apsā


    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 224, col. 2.
    apsā Tatpur. m. (-psāḥ) (ved.) 1 Giving water, giving rain,

    an epithet of Soma; e. g. Ṛgv. or Vājas.: aṣāhḻaṃ yutsu pṛ-

    tanāsu papriṃ svarṣāmapsāṃ vṛjanasya gopām (Sāyaṇa: apsāmapāṃ

    vṛṣṭilakṣaṇānāmudakānāṃ dātāram; Mahīdhara: apo jalāni

    sanotītyapsāḥ . tam); or Ṛgv.: pavasva devamādano vicarṣaṇi-

    rapsā indrāya varuṇāya vāyave (Sāyaṇa: apsā apāṃ dātā).

    2 Liking water, an epithet of Soma; e. g. Ṛgv. or Sāmav.:

    apsā indrāya vāyave varuṇāya marudbhyaḥ (Sāyaṇa: apsā vasa-

    tīvarīnāmadheyānāmapāṃ saṃbhaktā). 3 Liking work, active; e. g.

    Ṛgv.: agnirapsāmṛtīṣahaṃ vīraṃ dadāti satpatim (Sāyaṇa: a-

    psāmapāmāptavyānāṃ karmaṇāṃ sanitāraṃ saṃbhaktāram). E. ap

    (1. 2. water, 3. work) and sā (san, kṛt aff. viṭ).

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 59, col. 2.
    apsā ap-sā, ās, m. (fr. ap and rt. san), Ved.

    giving water.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 47, col. 3.
    apsā́ a See s.v.
    ☞ p. 59, col. 3.
    ap-sā́ b mfn. (√ san), giving water, RV.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 322.
    apsā́ (2. ap + sā adj.) adj. (Nass spendend) erquickend, Stärke verleihend: svàrṣāmàpsāṃ vṛ̀janâsya gopām ṚV. 1, 91, 21. pavâsva devàmādânò vicârṣaṇiràpsā indrā̂yà varûṇāya vā̀yavê 9, 84, 1. àgniràpsāmṛ̂tī̀ṣahâṃ vī̀raṃ dâdātì satpâtim 6, 14, 4.

    Grassmann Wörterbuch zum Rig Veda

    ☞ p. 80.
    ap-sā́, a., ursprünglich: 1) Nass [ap], spendend [san]; daher 2) erquickend, stärkend.

    -ā́s [s. m.] 1) sómas {777,20}; {783,8}; {796,1}.

    -ā́m 1) {91,21} (sómam). 2) vīrám {455,4}.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 82, col. 3.
    apsā́ Adj. ( Nass spendend ) erquickend , stärkend.

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    ☞ p. 53, col. 3.
    apsā́ , lies: Wasser gewinnend, so v.a. siegreich überh.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 267, col. 1.
    apsā tri0 apojalāni sanati dadāti sana—viṭ . jala-
    ṭātari “āṣāḍhaṃ yutsu pṛtanāsu papriṃ svarṣāmapsāmiti”
    ṛ0 1, 91, 21, “apsāṃ jalānāṃ dātāram” bhā0 .
    “pavasva devamādano vicarṣaṇirapsāḥ” ṛ0 9, 84 .

    Bergaigne Études sur le lexique du Ṛgveda

    ☞ p. 99.