• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • apratidvandva

    See also apratidvaṃdva.


    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    p. 209, col. 1.
    apratidvandva Bahuvr. m. f. n. (-ndvaḥ-ndvā-ndvam) Without an ad-

    versary (of equal or greater strength), unrivalled, unop-

    posed; e. g. in the Rāmāy.: so'haṃ vanamimaṃ prāpto nirjanaṃ

    lakṣmaṇānvitaḥ . sītayā cāpratidvandvaḥ satyavāde sthitaḥ pituḥ

    (where sītayā requires the ellipsis of anvita; a conjecture

    ‘apratidvandva (voc.)’ is gratuitous); comm.: apratidvandvaḥ . apra-

    tibandhaḥ kenāpi nivārayituṃ na śakya ityarthaḥ; another: apra-

    tidvandva iti samādhikabalaśatruhīnaḥ sarve'pi matto hīnabalā

    eveti na tadbhayāvakāśa iti vyaṅgyo'rthaḥ. E. a priv. and

    pratidvandva.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    p. 57, col. 3.
    apratidvandva a-pratidvandva, as, ā, am, not

    having an adversary in battle; not to be vanquished;

    irresistible. —Apratidvandva-tā, f. unrivalledness.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    p. 57, col. 3.
    a-pratidvandva mfn. ‘not having an adversary in battle’, not to be vanquished, irresistible, R. &c.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    vol. 1, p. 161.
    apratidvandva a. 1 Having no adversary in battle, irresistible. -2 Unsurpassed, unrivalled.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    p. 56, col. 2.
    a-pratidvandva- a. sans rival, invincible.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    vol. 1, p. 316.
    apratidvandva (3. a + pra°) adj. ohne Gegenmann im Kampfe, unbesieglich: tvāmapratimakarmāṇamapratidvandvamāhave R. 1, 76, 18. pauruṣe cāpratidvandvaḥ (rāmaḥ) 6, 70, 37. śṛṇu me sumahadvīryamapratidvandvamāhave 5, 22, 19. so 'haṃ vanamidaṃ prāpto nirjanaṃ lakṣmaṇānvitaḥ . sītayā cāpratidvandvaḥ (auch ohne Widerspruch von Seiten der Sītā) satyavāde sthitaḥ pituḥ 2, 107, 8. Oder ist etwa apratidvandva (voc.) zu lesen? GORR. 115, 8 : so 'haṃ vanamidaṃ durgaṃ nirjanaṃ lakṣmaṇānvitaḥ . sasītaścāgato vīra satyavākye sthi° .
    vol. 5, p. 1014.
    apratidvandva Z. 4-6 streiche das Eingeklammerte und den Fragesatz, da sītayā mit anvitaḥ zu construiren ist. apratidvaṃdvatā s. u. pratidvaṃdva .

    Vācaspatyam

    p. 260, col. 2.
    apratidvandva tri0 pratigataḥ dvandvaṃ virodhaṃ sparddhāṃ vā atyā0 sa0
    na0 ta0 . 1 pratisparddhāśūnye tvāmapatimakarmmāṇamapratidvandva-
    māhave rāmā0 . pratidvandvaḥ sahacaraḥ . 2 tacchūnye ca
    so'haṃ vanamidaṃ prāptonirjanaṃ lakṣaṇānvitaḥ . sītayā
    cāpratidvandva iti rāmā0 .