• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • aprāptavyavahāra


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 50.
    aprāptavyavahāra m. (-raḥ) A minor. mfn. (-raḥ-rā-raṃ) Under age, not of years to engage in law or public business.

    E. a neg. prāpta attained, vyavahāra legal affairs.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 39, col. 1.
    a-prāpta-vyavahāra (raḥ) 1. m. A minor.

    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 220, col. 1.
    aprāptavyavahāra Tatpur. m. (-raḥ) (In law.) A minor, one

    incapable from nonage of conducting his own affairs; (ac-

    cording to Kṛṣṇa Tarkal., a boy not more than fifteen

    years old: aprāptavyavahārā vālakāḥ pañcadaśavarṣādanadhikava-

    yaskāḥ; according to the Mitākṣara, a boy under sixteen

    years, the same as paugaṇḍa); his inherited property must

    be confided to the care of relatives or friends; (Kātyāyana:

    aprāptavyavahārāṇāṃ dhanaṃ vyayavarjitam . nyaseyurbandhumitreṣu); he

    is not amenable for the debts of his deceased father, (Nā-

    rada: aprāptavyavahāraścetsvatantro'pi hi narṇabhāk;) nor liable

    to arrest or summons, (aprāptavyavahāraśca dūto dānonmukho

    vratī . viṣamasthaśca nāsedhyo na caitānāhvayennṛpaḥ). E. a neg.

    and prāptavyavahāra.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 59, col. 2.
    a-prāpta—vyavahāra mfn. a minor in law
    ☞ p. 59, col. 2.
    under age, not of years to engage in law or public business.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 42, col. 1.
    aprāptavyavahāra

    m. (-raḥ) A minor.

    mfn. (-raḥ-rā-raṃ) Under age, not of years
    to engage in law or public business.

    E. a neg. prāpta attained, vyavahāra
    legal affairs.

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    ☞ p. 53, col. 2.
    aprāptavyavahāra Adj. unmündig, Aparārka zu Yājñ.; Nārada (a.) 1, 1, 54.
    ☞ p. 384, col. 1.
    °aprāptavyavahāra Adj. noch unmündig, Kauṭ. 48, 3; 161, 4. °

    Vācaspatyam

    ☞ p. 265, col. 2.
    aprāptavyavahāra tri0 na prāptaḥ vyavahārayogyaḥ kālo'sya .
    “aprāptavyavahāro'sau yāvat ṣoḍaśabarṣaka” iti dakṣokte
    apūrṇṇaṣoḍaśavarṣavayaske bāle “garbhasthaiḥ sadṛśojñeya āṣṭa-
    māt vatsarācchi śuḥ . bāla ā ṣoḍaśādarvāk paugaṇḍaśca
    nigadyate . paratovyāvahārajñaḥ svatantraḥ pitarāvṛte iti”
    nāradaḥ . “aprāptavyavahārāṇāṃ dhanaṃ vyayavivarjitam .
    nyaseyurbandhumitreṣu proṣitānāṃ tathaiva ca” kātyā0 smṛtiḥ .

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 70.
    aprāptavyavahāra , puṃ, (aprāptaḥ vyavahāroyena saḥ, athavā
    aprāptaḥ vyavahāraḥ vyavahārayogyaṃ vayo yena saḥ .)
    vyavahārānabhijñaḥ . aprāptavayaskaḥ . nāvālag iti
    āravī bhāṣā . yathā, —
    “aprāptavyavahārāṇāṃ dhanaṃ vyayavivarjjitaṃ .
    nyaseyurbandhumitreṣu proṣitānāṃ tathaiva ca” ..
    iti dāyatattvadhṛtakātyāyanavacanaṃ .. kiñca .
    “garbhasthaiḥ sadṛśo jñeyaḥ aṣṭamādvatsarāt śiśuḥ .
    bāla āṣoḍaśādvarṣāt pogaṇḍo'pi nigadyate ..
    parato vyavahārajñaḥ svatantraḥ pitarāvṛte” ..
    iti vyavahāratattvaghṛtanāradavacanaṃ ..