• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • apohana

    See also apohanam, apohanaṃ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    p. 48.
    apohana n. (-naṃ) Reasoning, exercise of reason.

    E. apa, and ūha to reason, lyuṭ aff.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    p. 38, col. 1.
    apo_hana (naṃ) 1. n. Reasoning.

    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    p. 204, col. 2.
    apohana Tatpur. n. (-nam) Removing, taking off, destroying;

    e. g. in the Bhagavadgītā (15. 15.) Viṣṇu says: mattaḥ smṛ-

    tirjñānamapohanaṃ ca ‘from me comes recollection and know-

    ledge (scil. of virtuous acts) and the removal (i. e. the

    cessation of recollection and of knowledge of sinful acts)’.

    Śaṅkara: matta ātmanaḥ sarvaprāṇināṃ smṛtirjñānaṃ tadapohanaṃ ca .

    yeṣāṃ puṇyakarmaṇāṃ puṇyakarmānurodhena jñānasmṛtī bhavataḥ . tathā

    pāpakarmaṇāṃ pāpakarmānurodhena smṛtijñānayorapohanamapagamanaṃ ca;

    Sadānanda: matta ātmana evātaḥ prāṇijātasya ca smṛtiḥ .

    etajjanmani pūrvānubhūtārthaviṣayā ca sā . janmāntarānubhūtārthavi-

    ṣayāpyasti yoginām . viṣayendriyasaṃyogajanyaṃ jñānaṃ tathātmanaḥ .

    dikkālaviprakṛṣṭaikaviṣayaṃ cāpi yoginām . matta eva tayoḥ

    kāmakrodhādyākulacetasām . pāpakarmānurodhena vināśaḥ smṛti-

    bodhayoḥ ..; Arjunamiśra: matta eva hetoḥ prāṇijātasya pūrvā-

    nubhūtārthaviṣayā smṛtirbhavati . jñānaṃ ca viṣayendriyasaṃprayogajaṃ

    bhavati . apohanaṃ ca tayoḥ pramoṣo bhavati ..; similarly Madhu-

    sūdhana: …apohanaṃ ca smṛtijñānayorapāpaśca matta eva

    bhavati.] E. ūh with apa, kṛt aff. lyuṭ.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    p. 36, col. 2.
    apohana apohana, i. e. apa-vah +

    ana, n. Removal, Bhag. 15, 15 (of re-

    collection and knowledge.)

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    p. 56, col. 3.
    apohana n. id.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    p. 40, col. 2.
    apohana

    n. (-naṃ) Reasoning, exercise of reason.

    E. apa, and ūha to reason,
    lyuṭ aff.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    p. 56, col. 1.
    apohana- nt. fait d'écarter; a. qui repousse .

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    vol. 1, p. 313.
    apohana (wie eben) n. dass.: mattaḥ smṛtirjñānamapohanaṃ ca BHAG. 15, 15.
    vol. 5, p. 1014.
    apohana dass.; vgl. SĀH. D. 329, 9. BHĀG. P. 11, 13, 6.
    vol. 7, p. 1699.
    apohana adj. vertreibend, verscheuchend Spr. (II) 7239 (Conj.).

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    vol. 1, p. 78, col. 1.
    apohana

    — 1) Adj. (Conj.) vertreibend , verscheuchend.

    — 2) n.

    — a) das Vertreiben , Entfernen BHAG. 15,15.

    — b) das Bestreiten , Absprechen , Negiren.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    p. 21, col. 2.
    apohana vertreibend; n= vor.

    Bopp Glossarium Sanscritum

    p. 14, col. 1.
    apohana n. (r. ūh praef. apa ratiocinari, s. ana) ratioci-

    nium. BH. 15. 15.

    Indian Epigraphical Glossary

    p. 25.
    apohana (SITI), waste or uncultivated; cf. Tamil agovana,

    waste land.