• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • apidhāna

    See also apidhānam, apidhānaṃ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    p. 47.
    apidhāna n. (-naṃ) Covering, concealment, disappearance.

    E. api before dhā to have or hold, and lyuṭ aff. See pidhāna.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    p. 37, col. 2.
    api-dhāna (naṃ) 1. n. Covering.

    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    p. 194, col. 1.
    apidhāna Tatpur. (-nam) 1 Covering, concealment. 2 Any

    thing that covers, lit. and fig., as a lid of a dish, a cloud

    which hides the rain &c. Comp. pidhāna. E. dhā with api,

    kṛt aff. lyuṭ.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    p. 36, col. 1.
    apidhāna apidhāna, i. e. api-dhā +

    ana, n. A cover. Comp. Śilā-, adj.,

    f. nā, covered by stones, Rām. 3, 76, 35.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    p. 55, col. 3.
    Api-dhāna or pi-dhāna, am, n. covering, con-

    cealment; a cover, a lid, a cloth for covering. —Api-

    dhāna-vat, ān, atī, at, Ved. having a cover; con-

    cealed.
    p. 1182, col. 1.
    Api-dhāna; add — a bolt, bar, lock.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    p. 30.
    apidhā́na n. cover, bar; p. °vant.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    p. 21, col. 1.
    apidhāna api-dhā́na, n. covering; lid; lock;
    bolt.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    p. 55, col. 2.
    api-dhā́na n. placing upon covering, KātyŚr.
    p. 55, col. 2.
    a cover, a cloth for covering, RV. &c.
    p. 55, col. 2.
    a lid, BhP.
    p. 55, col. 2.
    a bar, Kum.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    p. 39, col. 2.
    apidhāna

    n. (-naṃ) Covering, concealment, disappearance.

    E. api before dhā
    to have or hold, and lyuṭ aff. See pidhāna.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    p. 54, col. 2.
    1 api-dhāna- nt. couverture, enveloppe (aussi fig.); couvercle; barrière, verrou.
    p. 54, col. 2.
    2 a-pidhāna- a. sans enveloppe, nu.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    vol. 1, p. 308.
    apidhā́na (von dhā, dadhāti mit api) n. = pidhāna VOP. 3, 171.

    1) das Bedecken AK. 1, 1, 2, 14. H. 1477. KĀTY. ŚR. 9, 10, 4.

    — 2) Bedeckung, Hülle, Decke: tvamàpāmâpìdhānā̂vṛṇoḥ ṚV. 1, 51, 4. 162, 13. AV. 7, 35, 3. ìyamèva pṛ̂thìvī kùmbhī bhâvatì rādhyâmānasyaudànasyà dyaurâpìdhānâm 11, 3, 1, 11. 18, 4, 53. saṃvatsaro vaì yajñàḥ prajā̀patiḥ . tàsyaitaddvāraṃ yàdamāvā̀syā candràmā evà dvārapidhā̀naḥ ŚAT. BR. 11, 1, 1, 1. (guhā) śilāpidhānā adj. f. R. 3, 76, 35. naikajaladacchatrāpidhānaṃ jagat MṚCCH. 85, 4. Uebertr.: ta ime satyāḥ kāmā anṛtāpidhānāsteṣāṃ satyānāṃ satāmanṛtamapidhānam CHĀND. UP. 8, 3, 1.

    vol. 5, p. 1012.
    apidhāna

    2) Gegens. upastaraṇa ĀŚV. GṚHY. 1, 24, 28. Z. 3 lies 11, 3, 11 st. 11, 3, 1, 11. Deckel, Verschluss: guhāpi° BHĀG. P. 10, 37, 34. 51, 27. Schloss, Riegel: dvāre purasyodghaṭitāpidhāne KUMĀRAS. 7, 53.

    Grassmann Wörterbuch zum Rig Veda

    p. 76.
    apidhā́na, n., Bedeckung [dhā mit ápi, vgl. dhā́na], Verhüllung, Deckel.

    -ā́ apā́m {51,4}; carūṇā́m {162,13}.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    vol. 1, p. 76, col. 2.
    apidhā́na

    — 1) n.

    — a) das Bedecken.

    — b) Bedeckung , Hülle , Decke.

    — c) Verschluss.

    — d) Schloss , Riegel.

    — 2) apidhānī f. etwa Teppich.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    p. 21, col. 2.
    apidhā́na n. Bedeckung, Deckel, Verschluß.

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    p. 49, col. 3.
    apidhāna Gīt. 5, 13 (so zu lesen statt 3, 15) nach einem Komm. Adj. ohne Hülle.

    Vācaspatyam

    p. 246, col. 2.
    apidhāna na0 api + dhālyuṭ . 1 ācchādane . karaṇe
    lyuṭ . 2 tatsāghane tri0 . amṛtāpidhānamasi svāheti
    bhojanānta jalapānamantraḥ rādhyamānasyaudanasya dyaura-
    pidhānamiti atha0 11, 3, 1 . sādhane ācchādanatvopa-
    cārāt sāmānādhikaraṇyam . aperato vā lope pidhānamapyatra
    pṛthivī te pātraṃ dyauḥ pidhānamiti śrāddhamantraḥ tasya
    taddvāraṃ yadamāvāsyā candramā evadvārapidhānaḥ śata0 brā0 .