• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • aparavairāgya


    Vācaspatyam

    p. 231, col. 2.
    aparavairāgya na0 karmma0 . pātañjalokte vairāgyabhede . yathā
    dṛṣṭānuśrāvikaviṣayavitṛṣṇasya vaśīkārasaṃjñaṃ vairāgya-
    miti yatamānavyatirekaikendriyavaśīkārasaṃjñāścatasraḥ tatra
    rāgādīnāṃ cittasthānāṃ kaṣāyāṇāṃ viṣayeṣvindriyapravarttakānāṃ
    pākāya prayatno yatamānasaṃjñaṃ vairāgyaṃ tataḥ pakvānāṃ keṣā-
    ñcitkaṣāyāṇāṃ vakṣyamāṇebhyo virāgāvadhāraṇaṃ vyatirekasaṃjñaṃ
    vairāgyaṃ, tataḥ pakvānāṃ sarveṣāmindriyapravarttanā'śaktānāṃ mana-
    syaitsukyarūpeṇāvasthānamekendriyasaṃjñaṃ vairāgyam, striyonna-
    pānamityādiṣu dṛṣṭeṣu, gurūccāraṇamanu śruvaḥ śravaṇaṃ yasya
    so'nuśravo vedaḥ tadukteṣvānuśrāvikeṣu svargādidivyaviṣayeṣu
    marttyeṣu ca vināśaparitāpasātiśayatvāsūyādidoṣāṇāma-
    bhyāsena sākṣātkārādvitṛṣṇasyopekṣābuddhiḥ vaṃśīkārasaṃjñaṃ
    vairāgyamityarthaḥ . etāni ca saṃprajñātasamādherantaraṅgāṇi
    asaṃprajñātasaṃsādhestu bahiraṅgāṇi iti pā0 vṛ0 .