• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • aparādhaḥ

    See also aparāddha, aparādha.


    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    p. 110, col. 1.
    aparādhaḥ An offence, a fault, guilt, crime, sin, mistake, error; (32 kinds are usually stated in Śāstras); kamaparādhalavaṃ mayi paśyasi V. 4. 29; yathāparādhadaṃḍānāṃ R. 1. 6; yatheṃdraśatruḥ svarato'parādhāt Śik. 52 mistake or error in accent; sometimes with gen. or loc. of person; adaḥ sureṃdrasya kṛtāparādhān daityān V. 1. 18; kṛtāparādhamiva tvayyātmānamavagacchati K. 203.

    Comp.

    bhaṃjanaḥ the destroyer of sins, epithet of Śiva; °stotraṃ a short poem by Śankarāchārya in praise of Śiva, the fourth line of the verses being usually kṣaṃtavyo meparādhaḥ śiva śiva śivabhoḥ śrīmahāṃdeva śaṃbho.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    vol. 1, p. 145.
    aparādhaḥ An offence, a fault, guilt, crime, sin, mistake, error; (32 kinds are usually stated in Śāstras); kamaparādhalavaṃ mayi paśyasi V.4.29; yathāparādhadaṇḍānām R.1.6; sarvāparādheṣu avadhyāḥ khalu dūtāḥ Abhiṣeka I. yathendraśatruḥ svarato'pa- rādhāt Śik.52 mistake or error in accent; sometimes with gen. or loc. of person; adaḥ surendrasya kṛtāparādhān daityān V.1.20; kṛtāparādhamiva tvayyātmānamavagacchati K.203. -Comp. -kṣamāpanastotram A panegyric to Devī (devīstotra) by a later Śaṅkarāchārya in which there is a striking and melodious ending at the end of each verse as kuputro jāyeta kvacidapi kumātā na bhavati | -bhañjanaḥ the destroyer of sins, epithet of Śiva; ˚stotram a short poem by Śaṅkarāchārya in praise of Śiva, the fourth line of the verses being usually kṣantavyo me'parādhaḥ śiva śiva śiva bhoḥ śrīmahādeva śambho |

    Śabdakalpadruma

    vol. 1, p. 64.
    aparādhaḥ , puṃ, (apa + rādh + bhāve ghañ .) akā-
    ryyādidoṣaḥ . tatparyyāyaḥ .. āgaḥ 2 mantuḥ 3 .
    ityamaraḥ .. sa ca dvātriṃśadvidho yathā . āgame .
    yānairvvā pādukairvvāpi gamanaṃ bhagavadgṛhe .
    devotsavādyasevā ca apraṇāmastadagrataḥ ..
    ucchiṣṭe vāthavāśauce bhagavaddarśanādikaṃ .
    ekahastapraṇāmaśca tatpurastāt pradakṣiṇaṃ ..
    pādaprasāraṇaṃ cāgre tathā paryyaṅkabandhanam .
    śayanaṃ bhakṣaṇaṃ vāpi mithyābhāṣaṇameva ca ..
    uccairbhāṣāmithojalpo rodanāni ca bigrahaḥ .
    nigrahānugrahe caiva nṛṣu ca krūrabhāṣaṇam
    kambalāvaraṇañcaiva paranindā parastutiḥ .
    aślīlabhāṣaṇaṃ caiva adhovāyuvimokṣaṇam ..
    śaktau gauṇopacāraśca aniveditabhakṣaṇaṃ .
    tattatkālodbhavānāñca phalādīnāmanarpaṇaṃ ..
    viniyuktāvaśiṣṭasya pradānaṃ vyañjanādike .
    pṛṣṭhīkṛtyāsanaṃ caiva pareṣāmabhivādanaṃ ..
    gurau maunaṃ nijastotraṃ devatānindanaṃ tathā
    aparādhāstathā viṣṇordvātriṃśatparikīrttitāḥ .. * ..
    vārāhe .
    dvātriṃśadaparādhā ye kīrttyante vasudhe mayā .
    vaiṣṇavena sadā te tu varjanīyā prayatnataḥ ..
    ye vai na varjayantyetān aparādhān mayoditān .
    sarvvadharmmaparibhraṣṭāḥ pacyante narake ciraṃ ..
    rājānnabhakṣaṇañcaikamāpadyapi bhayāvahaṃ .
    dhvāntāgāre hareḥ sparśaḥ paraṃ sukṛtanāśanaḥ ..
    tathaiva vidhimullaṅghya sahasā sparśanaṃ hareḥ .
    dvārodghāṭo vinā vādyaṃ kroḍamāṃsanivedanaṃ ..
    pādukābhyāṃ tathā viṣṇormandirāyopasarpaṇaṃ .
    kukkurocchiṣṭakalanaṃ maunabhaṅgo'cyutārccane ..
    tathā pūjanakāle ca viḍutsargāya sarpaṇaṃ .
    śrāddhādikamakṛtvā ca navānnasya ca bhakṣaṇaṃ ..
    adattvā gandhamālyādi dhūpanaṃ madhughātinaḥ .
    akarmmaṇyaprasūnena pūjanañca harestathā ..
    akṛtvā dantakāṣṭhañca kṛtvā nidhuvanaṃ tathā .
    spṛṣṭvā rajasvalāṃ dīpaṃ tathā mṛtakameva ca ..
    raktaṃ nīlamadhautañca pārakyaṃ malinaṃ paṭaṃ .
    paridhāya mṛtaṃ dṛṣṭvā vimucyāpānamārutaṃ ..
    krodhaṃ kṛtvā śmaśānañca gatvā bhūtvāpyajīrṇabhuk .
    bhakṣayitvā kroḍamāṃsaṃ piṇyākaṃ jālapādakaṃ ..
    tathā kusumbhaśākañca tailābhyaṅgaṃ vidhāya ca .
    hareḥ sparśo hareḥ karmmakaraṇaṃ pātakāvahaṃ .. * ..
    kiñca tatraiva .
    mama śāstraṃ vahiṣkṛtya asmākaṃ yaḥ prapadyate .
    muktvā ca mama śāstrāṇi śāstramanyat prabhāṣate ..
    madyapastu samāsādya praviśedbhavanaṃ mama .
    yo me kusumbhaśākena prāpaṇaṃ kurute naraḥ ..
    api ca .
    mama dṛṣṭerabhimukhaṃ tāmbūlaṃ carvvayettu yaḥ .
    kuruvakapalāśasthaiḥ puṣpaiḥ kuryyānmamārccanaṃ ..
    mamārccāmāsure kāle yaḥ karoti vimūḍhadhīḥ .
    pāṭhāśanopaviṣṭo yaḥ pūjayedvā nirāsanaḥ ..
    vāmahastena māṃ dhṛtvā snāpayedvā vimūḍhadhīḥ .
    pūjāparyyuṣitaiḥ puṣpaiḥ ṣṭhīvanaṃ garvvakalpanaṃ ..
    tiryyak puṇḍradharo bhutvā yaḥ karoti mamārcanaṃ .
    yācitaiḥ patrapuṣpādyairyaḥ karoti mamārcanaṃ ..
    aprakṣālitapādo yaḥ praviśenmama mandiraṃ .
    avaiṣṇavasya pakvānnaṃ yo mahyaṃ vinivedayet ..
    avaiṣṇaveṣu paśyatsu mama pūjāṃ karoti yaḥ .
    apūjayitvā vighneśaṃ sambhāṣya ca kapālinaṃ ..
    naraḥ pūjāntu yaḥ kuryyāt snapanañca nakhāmbhasā .
    amaunī gharmmaliptāṅgo mama pūjāṃ karoti yaḥ ..
    jñeyāḥ pare'pi bahavo'parādhāḥ sadasaṃmataiḥ .
    ācāraiḥ śāstravihitaniṣiddhātikramādibhiḥ .. * ..
    athāparādhaśamanaṃ .
    saṃvatsarasya madhye ca tīrthe śaukarake mama .
    kṛtopavāsaḥ snānena gaṅgāyāṃ śuddhimāpnuyāt ..
    mathurāyāṃ tathāpyevaṃ sāparādhaḥ śucirbhavet .
    anayostīrthayoraṅke yaḥ sevet sukṛtī naraḥ ..
    sahasrajanmajanitānaparādhān jahāti saḥ .
    skānde .
    ahanyahani yo marttyo gītādhyāyantu saṃpaṭhet .
    dvātriṃśadaparādhaistu ahanyahani mucyate ..
    atra kārttikamāhātmye .
    tulasyā kurute yastu śālagrāmaśilārcanaṃ .
    dvātriṃśadaparādhāṃśca kṣamate tasya keśavaḥ ..
    tatraivānyatra .
    dvādaśyāṃ jāgare viṣṇoryaḥ paṭhettulasīstavaṃ .
    dvātriṃśadaparādhāni kṣamate tasya keśavaḥ ..
    yaḥ karoti hareḥ pūjāṃ kṛṣṇaśastrāṅkito naraḥ .
    aparādhasahasrāṇi nityaṃ harati keśavaḥ ..
    iti śrīharibhaktivilāse 8 vilāsaḥ ..