• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • apahnutiḥ

    See also apahnuti.


    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    p. 115, col. 1.
    apahnutiḥ f.

    1 Concealment of knowledge, denial.

    2 (In Rhet.) A figure of speech, in which the real character of the thing in question is denied and that of another (alien or imaginary) object is ascribed to, or superimposed upon, it; prakṛtaṃ yanniṣidhyānyatsādhyate sā tvapahnutiḥ K. P. 10; (upameyamasatyaṃ kṛtvā upamānaṃ satyatayā yatsthāpyate sāpahnutiḥ); e. g. nedaṃ nabhomaṃḍalamaṃburāśirnaitāśca tārā navaphenabhaṃgāḥ . nāyaṃ śaśī kuṃḍalitaḥ phaṇīṃdro nāsau kalaṃkaḥ śayito murāriḥ .. see also K. P. 10 and S. D. 683-84.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    vol. 1, p. 152.
    apahnutiḥ f. 1 Concealment of knowledge, denial. -2 (In Rhet.) A figure of speech, in which the real character of the thing in question is denied and that of another (alien or imaginary) object is ascribed to, or superimposed upon, it; prakṛtaṃ yanniṣidhyānyatsādhyate sā tvapahnutiḥ K. P.10; (upameyamasatyaṃ kṛtvā upamānaṃ satyatayā yatsthā- pyate sā'pahnutiḥ) e. g. nedaṃ nabhomaṇḍalamamburāśirnautāśca tārā navaphenabhaṅgāḥ | nāyaṃ śaśī kuṇḍalitaḥ phaṇīndro nāsau kalaṅkaḥ śayito murāriḥ || see also K. P.10 and S. D.683-84.

    Śabdakalpadruma

    vol. 1, p. 67.
    apahnutiḥ , strī, (apa + hnu + bhāve ktin .) apa-
    lāpaḥ . apahnavaḥ . iti śabdaratnāvalī .. upa-
    meyāsatyakaraṇapūrvvakopamānasatyatāvyavasthāpikā-
    laṅkṛtiḥ . tasyā lakṣaṇaṃ .
    prakṛtaṃ yanniṣidhyānyatsādhyate sā tvapahnutiḥ .
    udāharaṇaṃ .
    avāptaḥ prāgalbhyaṃ pariṇatarucaḥ śelatanaye .
    kalaṅko naivāyaṃ vilasati śaśāṅkasya vapuṣi ..
    amuṣyeyaṃ manye vigaladamṛtasyandiśiśire .
    ratiśrāntā śete rajaniramaṇī gāḍhamurasi ..
    iti kāvyaprakāśaḥ ..
    (prakṛtaṃ pratiṣidhyānyasthāpanaṃ syādapahnutiḥ .
    gopanīyaṃ kamapyarthaṃ dyotayitvā kathañcana ..
    yadi śleṣeṇānyathā vā'nyathayet sāpyapahnutiḥ .
    iti sāhityadarpaṇe .)