• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • apaharaṇa

    See also apaharaṇam, apaharaṇaṃ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 46.
    apaharaṇa n. (-ṇaṃ)

    1 Taking away, carrying off, stealing, &c.

    2 Taking back, resuming.

    E. apa before hṛ to take, lyuṭ aff.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 36, col. 2.
    apa-haraṇa (ṇaṃ) 1. n. Taking away.

    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 182, col. 1.
    apaharaṇa Tatpur. n. (-ṇam) 1 Taking away, carrying off, re-

    moving. 2 (In Law.) The same as steya, stealing or rob-

    bing, viz. ‘taking a thing either with, or without, the know-

    ledge of the owner, by force or by stealth, or without a

    valid title’; compare the following definition of the Mitā-

    kshara: apaharaṇaśabdena samakṣaṃ parokṣaṃ vā balāccauryeṇa vā

    krayādisvatvahetuṃ vinā grahaṇamucyate (and the following of steya

    by Kātyāyana: pracchannaṃ vā prakāśaṃ vā niśāyāmathavā divā .

    yatparadravyaharaṇaṃ steyaṃ tatparikīrtitam; the term steya being

    also applied, in law, to the appropriation of goods with-

    out a valid title; compare e. g. the Dāyabhāga for the

    definition of stena, ‘ya eva hi parasyedamiti viśeṣeṇa jānānaḥ

    parasve svatvahetumantareṇaiva svatvamāropayati sa stena iti loka-

    prasiddho'rthaḥ’). See also apahāra. E. hṛ with apa, kṛt aff. lyuṭ.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 34, col. 2.
    apaharaṇa apaharaṇa, i. e. apa-hṛ +

    ana, n. 1. Taking away, Daśak. in

    Chr. 180, 21. 2. Stealing, Man. 9, 293.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 54, col. 1.
    Apa-haraṇa, am, n. taking away, carrying off;

    stealing.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 29.
    apaharaṇa n. taking away, robbing.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 53, col. 3.
    apa-haraṇa n. taking away, carrying off
    ☞ p. 53, col. 3.
    stealing, Mn.
    ☞ p. 1314, col. 2.
    keeping off all contrarieties, Jātakam.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 38, col. 2.
    apaharaṇa

    n. (-ṇaṃ)

    1. Taking away, carrying off, stealing, &c.

    2. Taking
    back, resuming.

    E. apa before, hṛ to take, lyuṭ aff.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 53, col. 2.
    apa-haraṇa- nt. fait d'enlever; de favoriser la fuite (d'un prisonnier).

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 297.
    apaharaṇa (von har mit apa) n. das Forttragen, das Entwenden: sītādravyāpaharaṇe śastrāṇāmauṣadhasya ca M. 9, 293. 11, 57. 165. rājyāpa° N. 10, 9. PAÑCAT. 82, 7. Uebertr. Vernichtung: tapo'pa° VIŚV. 13, 11. 14, 16.
    ☞ vol. 5, p. 1010.
    apaharaṇa DAŚAK. 180, 21.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 74, col. 3.
    apaharaṇa n.

    — 1) das Forttragen , Entwenden.

    — 2) das Weiterbefördern (eines Flüchtlings) MṚCCH. 111,9.

    — 3) das Entfernen , Vertreiben , zu Nichte Machen. śramāpa° der Müdigkeit KĀD. II,36,18.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 20, col. 2.
    apaharaṇa n. Wegnahme, Entwendung.

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    ☞ p. 48, col. 3.
    apaharaṇa Etwa: das Fernhalten aller Widerwärtigkeiten, Jātakam.

    Bopp Glossarium Sanscritum

    ☞ p. 13, col. 2.
    apaharaṇa n. (r. hṛ s. aṇa) actio auferendi, abripiendi. N.

    10. 9.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 240, col. 1.
    apaharaṇa na0 apa + hṛ—lyuṭ . 1 steye sādhāraṇasya parakīyasya vā
    dhanādicauryye . “sītādravyāpaharaṇe śastrāṇāmauṣadhasya ceti”
    “nikṣepasyāpaharaṇaṃ narāśmarajatasya ceti” “bhakṣyabhojyāpa-
    haraṇe yānaśayyāsanasya ca” iti ca manuḥ steyasvarūpañca smṛtau
    darśitaṃ yathā “upāyairvividhaireṣāṃ chalayitvāpakarṣaṇam suptamatta
    pramattebhyaḥ steyamāhurmanīṣiṇa” iti nāra0 . “syāt sāhasaṃ
    tvanvayavat prasabhaṃ karmmayat kṛtam . niranvayaṃ bhavet steyaṃ kṛtvā-
    pahnūyate ca yaditi” manuḥ . “anvayavad dravyarakṣirājā-
    dhyakṣādisamakṣaṃ prasabhaṃ balāvaṣṭambhena yat paradhanaharaṇā-
    dikaṃ kriyate tat sāhasaṃ, steyantu tadvilakṣaṇaṃ niranvayaṃ dravya-
    svāmyādyasamakṣa vañcayitvā yat paradhanaharaṇaṃ taducyate yacca-
    sānvayamapi kṛtvā na mayedaṃ kṛtamiti bhayāt nihnute tadapi
    steyamiti” mitākṣarā . tacca sādhāraṇasya parakīyasya vā
    haraṇam “sāmānyadravyaprasabhaharaṇāt sāhasaṃ smṛtamiti”
    yājña0 ukteḥ . tathāca parakīye sādhāraṇe vā dravye svatva
    hetubhūtalaukikakrayapratigrahādikamantareṇa svalampādanaṃ
    haraṇam tadeva balapūrvvakaṃ sāhasamiti bheda iti mitākṣarādi-
    matam dāyabhāgamate tu sādhāraṇadravyasya nāpaharaṇaṃ paramātra
    svatvavaddravyasyaivāpaharaṇamiti tatrokteriti viśeṣaḥ . 2 balā-
    dapakarṣaṇe ca . “nirviṇṇo'timamatvena rājyāpaharaṇena ceti”
    devī mā0 .

    Edgerton Buddhist Hybrid Sanskrit Dictionary

    ☞ p. 46, col. 1.
    apaharaṇa- (nt. ?), in Jm 88.10, see s.v. āharaṇa;

    perhaps piloting (a ship) out (of harbor)?