• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • apaharaṇa

    See also apaharaṇam, apaharaṇaṃ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    p. 46.
    apaharaṇa n. (-ṇaṃ)

    1 Taking away, carrying off, stealing, &c.

    2 Taking back, resuming.

    E. apa before hṛ to take, lyuṭ aff.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    p. 36, col. 2.
    apa-haraṇa (ṇaṃ) 1. n. Taking away.

    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    p. 182, col. 1.
    apaharaṇa Tatpur. n. (-ṇam) 1 Taking away, carrying off, re-

    moving. 2 (In Law.) The same as steya, stealing or rob-

    bing, viz. ‘taking a thing either with, or without, the know-

    ledge of the owner, by force or by stealth, or without a

    valid title’; compare the following definition of the Mitā-

    kshara: apaharaṇaśabdena samakṣaṃ parokṣaṃ vā balāccauryeṇa vā

    krayādisvatvahetuṃ vinā grahaṇamucyate (and the following of steya

    by Kātyāyana: pracchannaṃ vā prakāśaṃ vā niśāyāmathavā divā .

    yatparadravyaharaṇaṃ steyaṃ tatparikīrtitam; the term steya being

    also applied, in law, to the appropriation of goods with-

    out a valid title; compare e. g. the Dāyabhāga for the

    definition of stena, ‘ya eva hi parasyedamiti viśeṣeṇa jānānaḥ

    parasve svatvahetumantareṇaiva svatvamāropayati sa stena iti loka-

    prasiddho'rthaḥ’). See also apahāra. E. hṛ with apa, kṛt aff. lyuṭ.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    p. 34, col. 2.
    apaharaṇa apaharaṇa, i. e. apa-hṛ +

    ana, n. 1. Taking away, Daśak. in

    Chr. 180, 21. 2. Stealing, Man. 9, 293.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    p. 54, col. 1.
    Apa-haraṇa, am, n. taking away, carrying off;

    stealing.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    p. 29.
    apaharaṇa n. taking away, robbing.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    p. 53, col. 3.
    apa-haraṇa n. taking away, carrying off
    p. 53, col. 3.
    stealing, Mn.
    p. 1314, col. 2.
    keeping off all contrarieties, Jātakam.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    p. 38, col. 2.
    apaharaṇa

    n. (-ṇaṃ)

    1. Taking away, carrying off, stealing, &c.

    2. Taking
    back, resuming.

    E. apa before, hṛ to take, lyuṭ aff.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    p. 53, col. 2.
    apa-haraṇa- nt. fait d'enlever; de favoriser la fuite (d'un prisonnier).

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    vol. 1, p. 297.
    apaharaṇa (von har mit apa) n. das Forttragen, das Entwenden: sītādravyāpaharaṇe śastrāṇāmauṣadhasya ca M. 9, 293. 11, 57. 165. rājyāpa° N. 10, 9. PAÑCAT. 82, 7. Uebertr. Vernichtung: tapo'pa° VIŚV. 13, 11. 14, 16.
    vol. 5, p. 1010.
    apaharaṇa DAŚAK. 180, 21.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    vol. 1, p. 74, col. 3.
    apaharaṇa n.

    — 1) das Forttragen , Entwenden.

    — 2) das Weiterbefördern (eines Flüchtlings) MṚCCH. 111,9.

    — 3) das Entfernen , Vertreiben , zu Nichte Machen. śramāpa° der Müdigkeit KĀD. II,36,18.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    p. 20, col. 2.
    apaharaṇa n. Wegnahme, Entwendung.

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    p. 48, col. 3.
    apaharaṇa Etwa: das Fernhalten aller Widerwärtigkeiten, Jātakam.

    Bopp Glossarium Sanscritum

    p. 13, col. 2.
    apaharaṇa n. (r. hṛ s. aṇa) actio auferendi, abripiendi. N.

    10. 9.

    Vācaspatyam

    p. 240, col. 1.
    apaharaṇa na0 apa + hṛlyuṭ . 1 steye sādhāraṇasya parakīyasya vā
    dhanādicauryye . sītādravyāpaharaṇe śastrāṇāmauṣadhasya ceti
    nikṣepasyāpaharaṇaṃ narāśmarajatasya ceti bhakṣyabhojyāpa-
    haraṇe yānaśayyāsanasya ca iti ca manuḥ steyasvarūpañca smṛtau
    darśitaṃ yathā upāyairvividhaireṣāṃ chalayitvāpakarṣaṇam suptamatta
    pramattebhyaḥ steyamāhurmanīṣiṇa iti nāra0 . syāt sāhasaṃ
    tvanvayavat prasabhaṃ karmmayat kṛtam . niranvayaṃ bhavet steyaṃ kṛtvā-
    pahnūyate ca yaditi manuḥ . anvayavad dravyarakṣirājā-
    dhyakṣādisamakṣaṃ prasabhaṃ balāvaṣṭambhena yat paradhanaharaṇā-
    dikaṃ kriyate tat sāhasaṃ, steyantu tadvilakṣaṇaṃ niranvayaṃ dravya-
    svāmyādyasamakṣa vañcayitvā yat paradhanaharaṇaṃ taducyate yacca-
    sānvayamapi kṛtvā na mayedaṃ kṛtamiti bhayāt nihnute tadapi
    steyamiti mitākṣarā . tacca sādhāraṇasya parakīyasya vā
    haraṇam sāmānyadravyaprasabhaharaṇāt sāhasaṃ smṛtamiti
    yājña0 ukteḥ . tathāca parakīye sādhāraṇe vā dravye svatva
    hetubhūtalaukikakrayapratigrahādikamantareṇa svalampādanaṃ
    haraṇam tadeva balapūrvvakaṃ sāhasamiti bheda iti mitākṣarādi-
    matam dāyabhāgamate tu sādhāraṇadravyasya nāpaharaṇaṃ paramātra
    svatvavaddravyasyaivāpaharaṇamiti tatrokteriti viśeṣaḥ . 2 balā-
    dapakarṣaṇe ca . nirviṇṇo'timamatvena rājyāpaharaṇena ceti
    devī mā0 .

    Edgerton Buddhist Hybrid Sanskrit Dictionary

    p. 46, col. 1.
    apaharaṇa- (nt. ?), in Jm 88.10, see s.v. āharaṇa;

    perhaps piloting (a ship) out (of harbor)?