• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • apāṅkteya


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 46.
    apāṅkteya mfn. (-yaḥ-yī-ya)

    1 Not in a line or row.

    2 Not in the same degree or order of society.

    E. a neg. paṅkti a line, ḍhaka aff. see apāṅkṛ.

    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 184, col. 2.
    apāṅkteya Tatpur. m. f. n. (-yaḥ-yā-yam) 1 Not belonging to

    a line or row. 2 Not worthy of being in the same class or

    association, inadmissible into society, excluded. E. a neg.

    and pāṅkteya.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 29.
    apāṅkteya a. unworthy (of a society); abstr. °tva n.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 20, col. 3.
    apāṅkteya a-pāṅkteya, a. unworthy to partake
    in a thing with respectable persons.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 54, col. 1.
    a-pāṅkteya mfn. ‘not in a line or row’, not in the same class, inadmissible into society, ejected from caste, Mn. &c.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 39, col. 1.
    apāṅkteya

    mfn. (-yaḥ-yā-yaṃ)

    1. Not in a line or row.

    2. Not in the same
    degree or order of society.

    E. a neg. paṃkti a line, ḍhak aff. See apāṅkṛta.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 54, col. 1.
    a-pāṅkteya- a. non admis dans la société, exclu; °pāṅktya- id.

    apāṅktyopahata- a. souillé par des gens impurs.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 299.
    apāṅkteya (3. a + pā°) adj. nicht würdig einer geachteten Gesellschaft anzugehören, mit andern geachteten Personen an Etwas Theil zu nehmen M. 3, 167. 170. Davon nom. abstr. °yatva Ind. St. 2, 256, 6.

    — Vgl. d. folg. Wort.

    ☞ vol. 5, p. 1011.
    apāṅkteya MBH. 8, 660. 13, 4274.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 75, col. 1.
    apāṅkteya und apāṅktya (GAUT. 17,18. 21,11) Adj. nicht würdig mit andern geachteten Person an Etwas Theil zu nehmen. Dazu Nom.abstr. apāṅkteyatva n.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 243, col. 1.
    apāṅkteya tri0 sadbhiḥ saha bhojane paṅktimarhati arhārthe ḍhak
    na0 ta0 . 1 sadbhiḥ saha ekapaṅaktau bhojanānarhe stenapati-
    tādau . atra ṣyañi apāṅktya ityapi . te ca manau darśitāḥ
    yathā “ye stenapatitaklībā ye ca nāstikavṛttayaḥ . tān
    havyakavyayorviprānanarhānmanurabravīt .. jaṭilaṃ cānadhīyānaṃ
    durbalaṃ kitavaṃ tathā . yājayanti ca ye pūgāṃstāṃśca śrāddhe na
    bhojayet .. cikitsakān devalakān māṃsavikrayiṇastayā .
    vipaṇena ca jīvantovarjyāḥ syurhavyakavyayoḥ .
    preṣyo grāmasya rājñaśca kunakhī śyāvadantakaḥ . pratiroddhā
    guroścaiva tyaktāgnirvārddhuṣistayā .. yakṣmī ca paśupālaśca
    parivettā nirākṛtiḥ . brahmadviṭ parivittiśca gaṇābhyantara
    eva ca .. kuśīlavo'vakīrṇṇī ca vṛṣalīpatireva ca .
    paunarbhavaśca kāṇaśca yasya copapatirgṛhe .. bhṛtakādhyā
    pako yaśca bhṛtakādhyāpitastathā . śūdraśiṣyo guruścaiva vāg-
    duṣṭaḥ kuṇḍagolakau .. akāraṇaparityaktā mātāpitrorguro-
    stathā . brāhmairyaunaiśca sambandhaiḥ saṃyogaṃ patitairgataḥ .. agāra-
    dāhī garadaḥ kuṇḍāśī somavikrayī . samudrayāyī vandī
    ca tailikaḥ kūṭakārakaḥ .. pitrā vivadamānaśca kitavo
    madyapastathā . pāparogyabhiśastaśca dāmbhiko rasavikrayī ..
    ghanuḥśarāṇāṃ karttā ca yaścāgredidhiṣūpatiḥ . mitradhrugdyūta-
    vṛttaśca putrācāryastathaiva ca .. bhrāmarī gaṇḍamālī ca śvitrya-
    tho piśunastathā . unmatto'ndhaśca varjyāḥ syurvedanindaka eva
    ca .. hastipo'ścoṣṭradamako nakṣatrairyaśca jīvati . pakṣiṇāṃ
    poṣako yaśca yuddhācāryastathaiva ca .. srotasāṃ bhedako yaśca teṣāṃ
    ca poṣaṇe rataḥ . gṛhasaṃveśako dūto vṛkṣāropaka eva ca ..
    śvakrīḍī śyenajīvī ca kanyādūṣakaṃ eva ca . hiṃsro vṛṣala-
    vṛttiśca gaṇānāṃ caiva yājakaḥ .. ācārahīnaḥ klīvaśca
    nityaṃ yācanakastayā . kṛṣijīvī ślīpadī ca sadbhirnindita
    eva ca .. aurabhriko māhiṣikaḥ parapūrvāpatistathā .
    pretanirhārakaścaiva varjanīyāḥ prayatnataḥ .. etān vigarhitā-
    cārānapāṅkteyān dvijādhamān . dvijātipravarovidvānu-
    bhayatra vivarjayet . brāhmaṇastvanadhīyānastūlāgniriva śāmyati .
    tasmai havyaṃ na dātavyaṃ na hi bhasmani hūyate .. apāṅktya-
    dāne yo dāturbhavatyūrddhvaṃ phalodayaḥ . daive haviṣi pitrye
    vā tatpravakṣyāmyaśeṣataḥ .. avratairyaddvijairbhuktaṃ parivettrādibhi-
    stathā . apāṅkteyairyadanyaiśca tadvai rakṣāṃsi bhuñjate” iti ..

    The Purāṇa Index

    ☞ vol. 1, p. 74.
    Apāṅkteyas — a list of those unfit for interdining.

    Vā. 83. 60-70.