• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • apāṅkteya


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    p. 46.
    apāṅkteya mfn. (-yaḥ-yī-ya)

    1 Not in a line or row.

    2 Not in the same degree or order of society.

    E. a neg. paṅkti a line, ḍhaka aff. see apāṅkṛ.

    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    p. 184, col. 2.
    apāṅkteya Tatpur. m. f. n. (-yaḥ-yā-yam) 1 Not belonging to

    a line or row. 2 Not worthy of being in the same class or

    association, inadmissible into society, excluded. E. a neg.

    and pāṅkteya.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    p. 29.
    apāṅkteya a. unworthy (of a society); abstr. °tva n.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    p. 20, col. 3.
    apāṅkteya a-pāṅkteya, a. unworthy to partake
    in a thing with respectable persons.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    p. 54, col. 1.
    a-pāṅkteya mfn. ‘not in a line or row’, not in the same class, inadmissible into society, ejected from caste, Mn. &c.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    p. 39, col. 1.
    apāṅkteya

    mfn. (-yaḥ-yā-yaṃ)

    1. Not in a line or row.

    2. Not in the same
    degree or order of society.

    E. a neg. paṃkti a line, ḍhak aff. See apāṅkṛta.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    p. 54, col. 1.
    a-pāṅkteya- a. non admis dans la société, exclu; °pāṅktya- id.

    apāṅktyopahata- a. souillé par des gens impurs.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    vol. 1, p. 299.
    apāṅkteya (3. a + pā°) adj. nicht würdig einer geachteten Gesellschaft anzugehören, mit andern geachteten Personen an Etwas Theil zu nehmen M. 3, 167. 170. Davon nom. abstr. °yatva Ind. St. 2, 256, 6.

    — Vgl. d. folg. Wort.

    vol. 5, p. 1011.
    apāṅkteya MBH. 8, 660. 13, 4274.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    vol. 1, p. 75, col. 1.
    apāṅkteya und apāṅktya (GAUT. 17,18. 21,11) Adj. nicht würdig mit andern geachteten Person an Etwas Theil zu nehmen. Dazu Nom.abstr. apāṅkteyatva n.

    Vācaspatyam

    p. 243, col. 1.
    apāṅkteya tri0 sadbhiḥ saha bhojane paṅktimarhati arhārthe ḍhak
    na0 ta0 . 1 sadbhiḥ saha ekapaṅaktau bhojanānarhe stenapati-
    tādau . atra ṣyañi apāṅktya ityapi . te ca manau darśitāḥ
    yathā ye stenapatitaklībā ye ca nāstikavṛttayaḥ . tān
    havyakavyayorviprānanarhānmanurabravīt .. jaṭilaṃ cānadhīyānaṃ
    durbalaṃ kitavaṃ tathā . yājayanti ca ye pūgāṃstāṃśca śrāddhe na
    bhojayet .. cikitsakān devalakān māṃsavikrayiṇastayā .
    vipaṇena ca jīvantovarjyāḥ syurhavyakavyayoḥ .
    preṣyo grāmasya rājñaśca kunakhī śyāvadantakaḥ . pratiroddhā
    guroścaiva tyaktāgnirvārddhuṣistayā .. yakṣmī ca paśupālaśca
    parivettā nirākṛtiḥ . brahmadviṭ parivittiśca gaṇābhyantara
    eva ca .. kuśīlavo'vakīrṇṇī ca vṛṣalīpatireva ca .
    paunarbhavaśca kāṇaśca yasya copapatirgṛhe .. bhṛtakādhyā
    pako yaśca bhṛtakādhyāpitastathā . śūdraśiṣyo guruścaiva vāg-
    duṣṭaḥ kuṇḍagolakau .. akāraṇaparityaktā mātāpitrorguro-
    stathā . brāhmairyaunaiśca sambandhaiḥ saṃyogaṃ patitairgataḥ .. agāra-
    dāhī garadaḥ kuṇḍāśī somavikrayī . samudrayāyī vandī
    ca tailikaḥ kūṭakārakaḥ .. pitrā vivadamānaśca kitavo
    madyapastathā . pāparogyabhiśastaśca dāmbhiko rasavikrayī ..
    ghanuḥśarāṇāṃ karttā ca yaścāgredidhiṣūpatiḥ . mitradhrugdyūta-
    vṛttaśca putrācāryastathaiva ca .. bhrāmarī gaṇḍamālī ca śvitrya-
    tho piśunastathā . unmatto'ndhaśca varjyāḥ syurvedanindaka eva
    ca .. hastipo'ścoṣṭradamako nakṣatrairyaśca jīvati . pakṣiṇāṃ
    poṣako yaśca yuddhācāryastathaiva ca .. srotasāṃ bhedako yaśca teṣāṃ
    ca poṣaṇe rataḥ . gṛhasaṃveśako dūto vṛkṣāropaka eva ca ..
    śvakrīḍī śyenajīvī ca kanyādūṣakaṃ eva ca . hiṃsro vṛṣala-
    vṛttiśca gaṇānāṃ caiva yājakaḥ .. ācārahīnaḥ klīvaśca
    nityaṃ yācanakastayā . kṛṣijīvī ślīpadī ca sadbhirnindita
    eva ca .. aurabhriko māhiṣikaḥ parapūrvāpatistathā .
    pretanirhārakaścaiva varjanīyāḥ prayatnataḥ .. etān vigarhitā-
    cārānapāṅkteyān dvijādhamān . dvijātipravarovidvānu-
    bhayatra vivarjayet . brāhmaṇastvanadhīyānastūlāgniriva śāmyati .
    tasmai havyaṃ na dātavyaṃ na hi bhasmani hūyate .. apāṅktya-
    dāne yo dāturbhavatyūrddhvaṃ phalodayaḥ . daive haviṣi pitrye
    vā tatpravakṣyāmyaśeṣataḥ .. avratairyaddvijairbhuktaṃ parivettrādibhi-
    stathā . apāṅkteyairyadanyaiśca tadvai rakṣāṃsi bhuñjate iti ..

    The Purāṇa Index

    vol. 1, p. 74.
    Apāṅkteyas — a list of those unfit for interdining.

    Vā. 83. 60-70.