• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • anyathānupapatti


    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    p. 142, col. 2.
    anyathānupapatti Tatpur. f. (-ttiḥ) Otherwise not taking place,

    or existing, or being applicable; e. g. kāṇḍasamākhyayā saṃnidhiṃ

    parikalpya tatsaṃnidhyanyathānupapattyā &c.; or nanu vaiśiṣṭyapratyakṣa-

    viśiṣṭabuddhyanyathānupapattiśca pramāṇam. The reverse of anyatho-

    papatti. E. anyathā and anupapatti.

    Vācaspatyam

    p. 214, col. 2.
    anyathānupapatti strī anyathā abhāve na upapattiḥasambhavaḥ
    svābhāvaprayojyāsambhave, arthāpapattipramāṇe ca tathā hi
    pīno devadatto divā na bhuṅkte ityādau divā'bhokturdevadattasya
    pīnatvaṃ rātribhojanaṃ vinā'nupapannam (asambhavi) iti
    jñānāt rātribhojanākarttṛvṛttipīnatvena rātribhojanaṃ kalapyate
    tathā ca bhojanasya pīnatvavyāpakatayā vyāpakābhāvasya ca
    vyāpyā bhāvavyāpyatayā sādhyābhāvavyāpakībhūtābhāvapratiyo-
    gitvarūpavyatirekavyāptijñānāt anumitirūpārthāpatti-
    rudeti . seyamarthāpattiḥ mīmāṃsakamate pramāṇāntaraṃ naiyāyi-
    kānāṃ mate vyatirekavyaptijñānahetukānumitiriti bhedaḥ .