• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • anyāya

    See also anyāyaḥ, anyāyya, anyāyyaḥ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    p. 41.
    anyāya m. (-yaḥ)

    1 Impropriety, indecorum.

    2 Irregularity, disorder.

    E. a neg. nyāya propriety.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    p. 32, col. 2.
    anyāya (yaḥ) 1. m. Impropriety; in-
    justice; disorder.

    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    p. 146, col. 2.
    anyāya Tatpur. m. (-yaḥ) 1 No-rule, no authority, a word,

    a sentence &c. which is not binding; used in this sense

    especially in philosophical Sūtras; e. g. in the Mīmānsā Sū-

    tras, anyāyaścānekaśabdatvam; or anyāyaśca kṛte'bhyāsaḥ; or

    anyāyo vānārabhyavidhānāt &c. &c. 2 Unlawfulness, in-

    justice, an unlawful act; e. g. nyāyāpetaṃ yadanyena rājñā jñāna-

    kṛtaṃ bhavet . tadapyanyāyavihitaṃ punarnyāye niveśayet; or anyā-

    yena hṛtā bhūmiranyāyena tu hāritā . harato hārakasyāpi daha-

    tyāsaptamaṃ kulam. 3 Impropriety, improper conduct; e. g. iti

    matimānāśvasyānyāyamanāśaṅkya vikṛtimānāśvasyām (comm.

    asyāṃ damayantyāmanyāyaṃ parastryabhilāṣalakṣaṇamanāśaṅkya &c.); or

    narakasyāvatāro'yaṃ pratyakṣo'smākamāgataḥ . aceṣṭā yadi hā-

    nyāyādanenātsyāmahe vayam (comm. anyāyādanaucityāt). E.

    a neg. or deter. and nyāya.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    p. 47, col. 1.
    anyāya a-nyāya, as, m. unjust or unlawful

    action; impropriety, indecorum; irregularity, disor-

    der. —Anyāya-vartin, ī, inī, i, or anyāya-vṛtta,

    as, ā, am, acting unjustly; following evil courses.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    p. 100, col. 3.
    anyāya a. [na. ba.] Unjust, improper; °daṃḍaḥ unjust punishment; °yaḥparadārapṛcchāvyavahāraḥ Ś. 5.

    yaḥ

    1 Any unjust or unlawful action; see nyāya; nareṣvanyāyavartiṣu Ms. 7. 16 acting unjustly, following evil courses; anyāyena unjustly, improperly; nāpṛṣṭaḥ kasyacid brūyānna cānyāyena pṛcchataḥ Ms. 2. 110.

    2 Injustice, impropriety.

    3 Irregularity, disorder.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    p. 26.
    anyāya m. unlawfulness, injustice, impropriety. °— & instr. adv. illegally, improperly.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    p. 18, col. 3.
    anyāya a-nyāya, m. unseemly behaviour,
    unlawful conduct; -vartin, a., -vṛtta, pp.,
    -vṛtti, a. behaving unbecomingly.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    p. 1313, col. 2.
    1. anyā-ya mfn. having intercourse with another's wife, Nalac.
    p. 46, col. 1.
    2. a-nyāya m. unjust or unlawful action
    p. 46, col. 1.
    impropriety, indecorum
    p. 46, col. 1.
    irregularity, disorder.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    p. 34, col. 1.
    anyāya

    m. (-yaḥ)

    1. Impropriety, indecorum.

    2. Irregularity, disorder.

    E.
    a neg. nyāya propriety.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    vol. 1, p. 132.
    anyāya a. [na. ba.] Unjust, improper; ˚daṇḍaḥ unjust punishment; -yaḥ 1 Any unjust or unlawful action; see nyāyaḥ; nareṣvanyāyavartiṣu Ms.7.16 acting unjustly, following evil courses; anyāyena unjustly, improperly; nāpṛṣṭaḥ kasyacid brūyānna cānyāyena pṛcchataḥ Ms.2.110. -2 Injustice, impropriety. -3 Irregularity, disorder.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    p. 30, col. 1.
    anyāya anyāya n. (nyāya) absence de règle; mauvais moyen.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    p. 47, col. 2.
    a-nyāya- m. procédé irrégulier; -tas irrégulièrement .

    °vṛtti- a. qui se conduit mal.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    vol. 1, p. 269.
    anyāya (3. a + nyāya) m. unrechtmässiges Verfahren: dveṣādanayāyamācaret R. 2, 53, 18. anyāyaḥ paradārapṛcchāvyāpāraḥ ŚĀK. 104, 22, v. l. nareṣvanyāyavartiṣu M. 7, 16. hemakāraṃ tu pārthivaḥ . pravartamānamanyāye (der unehrlich zu Werke geht) chedayellavaśaḥ kṣuraiḥ 9, 292. anyāyena nicht auf die rechte Weise, auf ungerechte Weise: anyāyenāpi (ed. Calc.: anyāyena tu, ŚKDR. wie wir) yadbhuktaṃ pitrā pūrvataraistribhiḥ (ed. Calc.: pūrvatanaiḥ) . na tacchakyamapākartuṃ kramāttripuruṣāgatam .. NĀRADA im VYAVAHĀRAT. 52, 14. nāpṛṣṭaḥ kasyacidbrūyānna cānyāyena pṛcchataḥ M. 2, 110. anyāyenaiṣa varāko vadhyate PAÑCAT. 41, 16. = anyāyatas R. 6, 36, 51. PAÑCAT. V, 77. naivamanyāyataḥ kiṃcinmādhavasya śivasya vā so hat weder M. noch Ś. irgend ein Unrecht begangen KATHĀS. 24, 196.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    vol. 1, p. 67, col. 2.
    anyāya m. ungebührliches — , unrechtmässiges Verfahren 184,23. 210,29. °vartin und °vatta (GAUT. 28,40) Adj. sich ungebührlich betragend.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    p. 18, col. 2.
    anyāya m. ungebührliches o. unrechtmäßiges Verfahren. °— u. instr. adv. ungebührlich, unrechtmäßigig.

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    p. 44, col. 1.
    anyāya Adj. zu anderen Weibern gehend, Damayantīk. 124.

    Vācaspatyam

    p. 216, col. 1.
    anyāya pu0 nyāyo vicāraḥ, saṅgatiḥaucityaṃ, pratijñādipañcaka-
    pratipādakavākyañca abhāvārthe na0 ta0 . vicārābhāve,
    saṅgatyamāve, anaucitye, pañcāṅganyāyābhāve ca nyāyaśabdārthe
    tvadhikaṃ vakṣyate . na0 ba0 . vicāraśūnye, aucityaśūnye,
    asaṅgate, pratijñādipañcakavākyaśūnye ca tri0 . anyā-
    yenāpi taṃ yāntaṃ ye'nuyānti sabhāsada iti smṛtiḥ .
    anyāyenāpi yadbhuktaṃ bahūnyabdaśatāni ceti nāradasa0 .

    Edgerton Buddhist Hybrid Sanskrit Dictionary

    p. 42, col. 1.
    anyāya , see aññāya.