• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • anvaṣṭakā


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    p. 41.
    anvaṣṭakā f. (-kā) A Śrāddha or funeral ceremony performed on the ninth day of the months Pauṣa, Māgha, Phālguna, or Āśvina. It is the maternal Śrāddha for those who preserve the sacred fire.

    E. anu after, and aṣṭakā the eighth day.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    p. 33, col. 1.
    anva_ṣṭakā (kā) 1. f. A srāddha.

    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    p. 152, col. 2.
    anvaṣṭakā Tatpur. f. (-kā) The ninth day of the latter half

    of the months Pausha, Māgha and Phālguṇa, according to

    Kullūka; according to the gloss of the Mitākṣara on a

    quotation from the Gṛhyasūtras: the ninth day of the latter

    half of the months Āgrahāyaṇa, Pausha, Māgha and Phālguṇa.

    See the following and aṣṭakā. E. anu and aṣṭakā; scil. tithi.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    p. 30, col. 2.
    anvaṣṭakā anvaṣṭakā, i. e. anu-aṣ-

    ṭakā I. The ninth day of the latter half

    of the months Pauṣa, Māgha, and Phāl-

    guna (and according to another autho-

    rity, also of the Agrahāyaṇa), Man. 4159.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    p. 47, col. 2.
    anvaṣṭakā anv-aṣṭakā, f. the ninth day in

    the latter half of the three months following the full

    moon in Āgrahāyaṇa, Pauṣa, Māgha, Phālguna.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    p. 101, col. 1.
    anvaṣṭakā [anugato'ṣṭakāṃ] The 9th day of the dark half of the three months following the full moon in mārgaśīrṣa, i. e. pauṣa, māgha and phālguna; pitṝṃścaivāṣṭakāsvarconnityamanvaṣṭakāsuca Ms. 4. 150.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    p. 27.
    anvaṣṭakā f. the day after the aṣṭakā (q.v.).

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    p. 19, col. 1.
    anvaṣṭakā anu_aṣṭakā, f. day after the Aṣṭakā.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    p. 46, col. 3.
    anv-aṣṭakā f. the ninth day in the latter half of the three (or four) months following the full moon in Āgrahāyaṇa, Pauṣa, Māgha (and Phālguna), Mn. iv, 150

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    p. 34, col. 2.
    anvaṣṭakā

    f. (-kā) A Śrāddha or funeral ceremony performed on the ninth
    day of the month's Phausha, Māgha, Phālguna or Āswina. It is
    the maternal Śrāddha for those who preserve the sacred fire.

    E.
    anu after, and aṣṭakā the eighth day.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    vol. 1, p. 133.
    anvaṣṭakā [anugato'ṣṭakām] The 9th day of the dark half of the three months following the full moon in mārgaśīrṣa, i. e. pauṣa, māgha and phālguna; pitṝṃścaivāṣṭakāsvarcennityamanvaṣṭakāsu ca Ms.4.150.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    p. 30, col. 1.
    anvaṣṭakā anvaṣṭakā f. (aṣṭan) cérémonie funebre qui suit le 8e jour des lunes puṣa, māgha, phālguna et āśvina.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    p. 48, col. 1.
    anv-aṣṭakā- f. jour qui suit l'aṣṭakā.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    vol. 1, p. 273.
    anvaṣṭakā (1. anu + aṣṭakā) f. der neunte Tag in der zweiten Hälfte der drei Monate nach dem Vollmonde im Āgrahāyaṇa (nach KULL.): pitṝṃścaivāṣṭakāsvarcennityamanvaṣṭakāsu ca M. 4, 150. Auch °kī Verz. d. B. H. No. 1126 : anvaṣṭakyāditithayaḥ .

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    vol. 1, p. 68, col. 1.
    anvaṣṭakā f. der Tag nach der Aṣtakā. Auch °kī (?).

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    p. 44, col. 2.
    anvaṣṭakā , lies aṣṭakā.

    Vācaspatyam

    p. 218, col. 2.
    anvaṣṭakā strī anugato'ṣṭakām . śrāddhakālabhede sa ca agra-
    hāyaṇyā ūrddhvaṃ tisraḥ kṛṣṇāṣṭamyaḥ aṣṭakāḥ, taduttaravartti-
    nyastisraḥ kṛṣṇanavamyaḥ tadrūpaḥ . tāśca sāgnikasya mātrādi-
    śrāddhakālaḥ . tathāhi aṣṭakā yorddhvamāgrahāyaṇyāsta-
    misrāṣṭamīti gobhi0 . pitṛdānāya mūle syuraṣṭakāstisra
    eva ca kṛṣṇapakṣe variṣṭhāśceti brahmapu0 . āśvalāyana-
    gṛhye tu tāścatasra ityuktam yathā . hemantaśiśirayoścatu-
    rṇṇāmaparapakṣāṇāmaṣṭamīṣvaṣṭakā iti . ekasyāṃ catusṛṣu veti
    vikalpaśraṃvaṇāt sāmarthyabhedena ekasyāṃ tisṛṣu caturṣu vā
    aṣṭakāśrāddham anvaṣṭakāśrāddhaṃ ca kāryyamiti gamyate . tatra
    paśukalpasthālīpākādyaṅgajātamuktvā aparedyurānvakakyamiti
    sūtreṇa taduttaravarttikṛṣṇanavamīsu tadvihitam tacca mātrādi-
    bhyo'pi deyam pitṛbhyaśca hutvā manthavarjjamustrībhyaśca surā-
    cāmamiti tatraivokteḥ manunā'pi pitṝṃścaivāṣṭakāsvarcennitya-
    manvaṣṭakāsu cetyuktam atra pitṛpadamaṣṭakāpakṣe svaparam, anvakā-
    pakṣe striyā puṃvat ityekaśeṣeṇa mātṛpitāmahīprapitā-
    mahīsahitapitrādiparam . evañca āśvalāyanagṛhye manuvacane
    ca pitrāderapi devatātvaśravaṇāt mātrādimātradaivatyaṃ raghu-
    nandanoktaṃ cintyaṃ vastutaḥ śākhibhedena sapatnīkapitṛśrāddhaṃ
    mātrādidevatākaṃ vā tacchāddhamiti vyavasthā . pitrādi-
    trikapatnīṣu bhojyā mātṝḥ prati dvijāḥ . strīṇāmeva tu
    tadyasmānmātṛśrāddhamihocyate śaṅkhavacanantu tāsāṃ vṛthak-
    śrāddhavidhānārtham . etacca anvaṣṭakāśrāddhaṃ sāgnikamātreṇa
    karttavyam . tathā ca viṣṇuḥ . anvaṣṭakāṣvaṣṭakāvadagnau
    hutvā mātre pitāmahyai prapitāmahyai pūrvvavadbrāhma-
    ṇān bhojayitvā iti . atra homatvadevāgniprāpteragni-
    grahaṇaṃ tanniyamārtham . na cāgnaukaraṇahome viprapāṇyāde
    rvvidhānādatrāpi tatheti vācyam prakṛtibhūtaśrāddhavidhyu-
    ktasyādhārāntarasya vikṛtībhūtaśrāddhe viśeṣavihitādhāreṇa
    bādhāt . na vā laukikāgnau homaḥ na paitryayajñiyo
    homolaukikāgnau vidhīyate iti manuvacanena niṣe-
    dhāt . śrāddhacintāmaṇāvapyevam . śrā0 ta0 raghunandanaḥ .

    Śabdakalpadruma

    vol. 1, p. 61.
    anvaṣṭakā , strī, (aṣṭau parimāṇānyasyāḥ, aṣṭan +
    kan, itvābhāvaḥ, aṣṭakāmanugatā prādisamāsaḥ .)
    aṣṭakāpaścāttithiḥ . sā tu gauṇacāndrapauṣamāgha-
    phālgunāśvinamāsānāṃ kṛṣṇanavamī . tatra sā-
    gnīnāṃ mātṛkaśrādvaṃ . iti śrāddhavivekaḥ .. tatra
    sāgnikarttavyamātṛpakṣaśrāddhaṃ . yathā śaṅkhaḥ .
    pitrāditrikapatnīṣu bhojyā mātṝḥ pratidvijāḥ .
    strīṇāmeva tu tadyasmānmātṛśrāddhamihocyate ..
    etaccānvaṣṭakāśrāddhaṃ sāgnimātreṇa karttavyaṃ .
    tathā ca viṣṇaḥ . anvaṣṭakāsvaṣṭakāvadagnau hutvā
    mātre pitāmahyai prapitāmahyai pūrvvavadbrāhmaṇān
    bhojayitvā iti . atra homatvādevāgniprāpteragni-
    grahaṇaṃ tanniyamārthaṃ . na cāgnau karaṇahome vipra-
    pāṇyādervvidhānādatrāpi tatheti vācyaṃ . prakṛtī-
    bhūtaśrāddhavidhyuktasyādhārāntarasya vikṛtībhūtaśrāddhe
    viśeṣavihitādhāreṇa bādhāt . śaramayavarhiṣā
    kuśamayavarhirbādhavat . na vā laukikāgnau homaḥ .
    na paitrayajñiyo homo laukikāgnau vidhīyate .
    iti manuvacanena niṣedhāt . śrāddhacintāmaṇā-
    vapyevaṃ . iti śrāddhatattvaṃ ..

    The Purāṇa Index

    vol. 1, p. 70.
    Anvaṣṭakā — the ninth day in the latter half of the three

    (or four) months following the full moon in Agrahāyana,

    Pauṣa, Māgha, (Phālguna). The fourth month is men-

    tioned in the Purāṇa.

    Vā. 81. 4, 5.

    Aufrecht’s Catalogus Catalogorum

    vol. 1, p. 20, col. 2.
    anvaṣṭakā Oudh XIX, 88.
    vol. 2, p. 4, col. 2.
    anvaṣṭakā dh. Oudh XXI, 112. XII, 104.