• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • anustaraṇa

    See also anustaraṇam, anustaraṇaṃ.


    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    p. 41, col. 3.
    anustaraṇa anu-staraṇa, as, ī, am (rt. stṛ),

    strewing round; (ī), f. the cow sacrificed at the

    funeral ceremony.

    Lanman’s Sanskrit Reader Vocabulary

    p. 116, col. 2.
    anustaraṇa, a. strewing over, covering over; f. anustáraṇī (sc. go), a cow, slaughtered at the funeral ceremony, and the pieces of which are used for covering over the corpse, limb by limb. [√stṛ + anu.]

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    p. 41, col. 1.
    anu-staraṇa m. (√ stṛ), an animal which is fit to be chosen as a secondary victim

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    vol. 1, p. 226.
    anustaraṇa (von star mit anu) adj. umstreuend, umlegend; f. °ṇī (mit oder ohne go) die beim Todtenopfer geschlachtete Kuh, mit deren Fleischstücken das Feuer umlegt wird: anustaraṇyā vapāmutkhidya śiro mukhaṃ pracchādayedagnervarma pari gābhirvyayasva ?(= ṚV. 10, 16, 7.) ĀŚV. GṚHY. 4, 3. anustaraṇīṃ gāmajāṃ vaikavarṇāṃ kṛṣṇāmeke savye bāhau badhvānusaṃkālayanti 2. pitṛbhyo vā anustaraṇī (SĀY.: seyaṃ gau stṛtaṃ dīkṣitamanustṛtatvāddhiṃsitatvāccānustaraṇītyucyate) AIT. BR. 3, 32. tasmātpuruṣāya puruṣāyānustaraṇī kriyate (SĀY.: vaitaraṇīnadyuttārikā gaurdīyate) ṢAḌV. BR. in Ind. St. I, 39, 8. KĀTY. ŚR. 25, 7, 34.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    vol. 1, p. 58, col. 3.
    anustaraṇa

    — 1) m. erst in zweiter Reihe zu schlachtendes Opferthier Ind. St. 9,246. 10,348.

    — 2) anustáraṇī f. eine bei einem Todtenopfer geschlachtete Kuh , mit deren Gliedern der Leichnam Glied für Glied belegt wird.

    Vācaspatyam

    p. 190, col. 1.
    anustaraṇa tri0 anustīrtyate anu + stṝkvaraṇe lyuṭ . ācchā-
    dane carmmādau striyāṃ ṅīp . anustaraṇyā vapāmutkhidya
    śiromukhaṃ pracchādayediti tā0 brā0 . tatsādhane strīgavyāṃ
    strī . anustaraṇīṃ gāmajāṃ vaikavarṇāṃ kṛṣṇāmeke savye vāhau
    baddhveti śrutiḥ . seyaṃ gauḥ stṛtaṃ dīkṣitamanustṛtatvāddhiṃsita-
    tvāccānustaraṇītyucyate iti tanniruktabrāhmaṇam . anu-
    tīryyate vaitaraṇī nadī anayā anu + tṝkaraṇe lyuṭ pṛ0
    suṭ . vaitaraṇīnadyuttārikāyāṃ gavi strī . tasmāt
    puruṣāya puruṣānuttaraṇī kriyate iti śrutiḥ .