• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • anumaraṇaṃ

    See also anumaraṇa, anumaraṇam.


    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 77, col. 2.
    anumaraṇaṃ See under anumṛ.
    ☞ p. 77, col. 3.
    anumaraṇaṃ Following in death; tanmaraṇe cānumaraṇaṃ kariṣyāmīti me niścayaḥ H. 3; post-cremation of a widow (anumaraṇaṃ hi bharturdeśāṃtarādimaraṇe dehādyalābha eva); deśāṃtaramṛte patyau sādhvī tatpādukādvayaṃ . nidhāyorasi saṃśuddhā praviśejjātavedasaṃ .. This is allowed to Kṣatriya, Vaiśya and other women, but not to Brāhmaṇa women; pṛthak citāṃ samāruhya na viprā gaṃtumarhati. Bāṇa severely condemns this practice; see K. 173-4.

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 50.
    anumaraṇaṃ , klī, (anu + mṛ + bhāve lyuṭ .) paścā-
    nmaraṇaṃ . bharttari mṛte tatpādukādikamādāya jvala-
    ccitārohaṇapūrvvakaṃ striyā maraṇaṃ . yathā —
    “deśāntaramṛte patyau sādhvī tatpādukādvayaṃ .
    nidhāyorasi saṃśuddhā praviśet jātavedasaṃ” ..
    iti brahmapurāṇaṃ .. brāhmaṇyā niṣedhamāha, smṛtiḥ .
    “pṛthak citiṃ samāruhya na viprā gantumarhati” ..
    sahamaraṇaṃ . mṛtabharttrā saha jvalaccitārohaṇa-
    pūrvvakaṃ striyā maraṇaṃ . yathā, —
    “bhartrānumaraṇaṃ kāle yāḥ kurvvanti tathāvidhāḥ .
    kāmātkrodhāṭbhayānmohātsarvvāḥ pūtā bhavanti tāḥ” ..
    iti mahābhārataṃ ..