• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • anukāma


    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    p. 85, col. 2.
    anukāma I. Tatpur. 1. m. (-maḥ) (ved.) Wish, desire. E. kam

    with anu, kṛt aff. ghañ.

    2. m. f. n. (-maḥ-mā-mam) Consistent with one's desire,

    agreeable, liked. E. anu and kāma.

    II. Avyayībh. (-mam) 1 According to wish or desire.

    2 After (i. e. past) one's wish or desire(?). 3 Desire by de-

    sire, every desire(?). E. anu and kāma.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    p. 31, col. 3.
    Anu-kāma, as, m., Ved. desire; (as, ā, am),

    according to one's desire, agreeable; (am), ind. as

    desired, at pleasure; wish after wish (?), after one's

    wish (?). —Anukāma-kṛt, t, t, t, Ved. fulfilling one's

    desire.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    p. 67, col. 2.
    anukāma a. [kāmasya sadṛśaḥ anurūpo ]

    1 Agreeable to desire, according to one's desire.

    2 [anukāmayate kam-ac] Desirous, lustful.

    maṃ ind. At will, according to desire or wish, as desired, at pleasure.

    maḥ [ anurūpaḥ kāmaḥ] Proper or worthy desire; desire; °kṛt fulfilling one's desires.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    p. 20.
    1 anukāmá m. wish, desire.
    p. 20.
    2 anukāmá a. corresponding to a wish; n. adv.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    p. 31, col. 1.
    anu-kāmá m. desire, VS.
    p. 31, col. 1.
    anu-kāmá mfn. according to one's desire, agreeable, RV.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    vol. 1, p. 90.
    anukāma a. [kāmasya sadṛśaḥ anurūpo vā] 1 Agreeable to, according to one's desire. -2 [anukāmayate kam-ac] Desirous, lustful. -mama ind. At will, according to desire or wish, as desired, at pleasure. -maḥ [anurūpaḥ kāmaḥ] Proper or worthy desire; desire; ˚kṛt fulfilling one's desires.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    vol. 1, p. 199.
    1. anukāmá (1. anu + koma) m. Verlangen, Begehr: ànùkā̀maścâ mè kāmâśca me VS. 18, 8.
    vol. 1, p. 199.
    2. anukāmá (wie eben) adj. den Wünschen entsprechend, erwünscht: viśvā̀ hi mârtyatvànānûkā̀mā śâtakrato . agânma vajrinnāśasâḥ .. ṚV. 8, 81, 13. yatrā̂nukāmaṃ carâṇaṃ trinā̀ke trîdìve dìvaḥ 9, 113, 9. °mam adv. nach Wunsch: mā nô àryo ânukā̀maṃ parā̂ dāḥ ṚV. 8, 48, 8. ànùkā̀maṃ târpayethām 1, 17, 3. P. 5, 2, 11.

    Grassmann Wörterbuch zum Rig Veda

    p. 59.
    anu-kāmá, a., dem Wunsche [kā́ma] entsprechend, erwünscht; 2) -ám, nach Wunsch.

    -ám [n.] 1) cáranam {825,9}. 2) {17,3}; {668,8}.

    -ā́ [n.] martiatvanā́ {701,13}.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    vol. 1, p. 50, col. 2.
    1. anukāmá m. Verlangen , Begehr.
    vol. 1, p. 50, col. 2.
    2. anukāmá Adj. dem Wunsche entsprechend. °mám Adv. nach Wunsch.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    p. 14, col. 1.
    1. anukāmá m. Verlangen, Begehr.
    p. 14, col. 1.
    2. anukāmá wunschentsprechend; n. adv.

    Vācaspatyam

    p. 170, col. 2.
    anukāma pu0 anurūpaḥ kāmaḥ prā0 sa0 . yogyābhilāṣe .
    sadṛśaṃ kāmasya sādṛśyārthe kāmamanatikramya yāthārthye vā
    avyayī0 . kāmasādṛśye yathākāme ca avya0 . anu-
    kāmaṃ tarpayethāmiti ṛ0 1, 17, 3, anukāmaṃ parā dā
    iti ṛ0 8, 48, 8, anukāmaṃ yathākāmamiti bhā0 .
    anukāmayate anu + kāmaac . atikāmuke tri0 .