• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • anuga

    See also anugaḥ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    p. 31.
    anuga mfn. (-gaḥ-gā-gaṃ)

    1 Following.

    2 A follower, a servant. m. (-gaḥ) A husband, a master.

    E. anu after, and ga who goes.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    p. 26, col. 1.
    anu-ga (gaḥ-gā-gaṃ) a. Following. m.
    A servant, a husband.

    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    p. 86, col. 2.
    anuga Tatpur. 1. m. f. n. (-gaḥ-gā-gam) 1 Following, lit. and

    met. 2 Corresponding with.

    2. m. (-gaḥ) 1 A follower, a companion. 2 A servant,

    an attendant.

    3. f. (-gā) The proper name of an Apsaras. E. gam

    with anu, kṛt aff. ḍa.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    p. 21, col. 1.
    'anuga -anu-ga (vb. gam), I. adj.,

    f. gā. 1. Following, Pañc. i. d. 63.

    2. Corresponding, Man. 8, 239. II. m.

    A follower, a servant, Rām. 1, 12, 26.

    Comp. Pada-, m. a follower. Śrotra

    -pada-, adj. agreeable to the ear, Rām.

    2, 100, 25, Gorr. Vaśa-, adj. 1. obedient,

    submissive. 2. subject, Man. 2, 214.

    Sa-, adj. with one's attendants, Rām.

    3, 55, 24. Sa-bala-, adj. with (his)

    army and followers, Chr. 54, 16.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    p. 32, col. 3.
    Anu-ga, as, ā, am, going after, following, cor-

    responding with, adapted to; a companion; a follower,

    a servant; (at the close of compounds) having fol-

    lowers, as balānuga, having a force following him,

    i. e. leader of a force or army; (ā), f., N. of an

    Apsaras.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    p. 68, col. 3.
    anuga a. [anugacchatīti, gam-ḍa] (In comp.) Following, going after; corresponding or tallying with, adequate to; sadā pṛṣṭhānugaḥ pure Pt. 1. 59; gītānugaṃ vāri mṛdaṃgavādyaṃ R. 16. 64; Me. 47; kāmakrodhavaśānugaṃ Ms. 2. 214; gotrarikthānugaḥ piṃḍaḥ 9. 142 governed or regulated by; 8. 239.

    gaḥ A follower, (obedient) servant, companion; tadbhūtanāthānuga R. 2. 58, 9. 82; bala° followed by an army, being the head of an army.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    p. 20.
    anugá a. going after, following, corresponding to (—°). m. companion, attendant.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    p. 15, col. 3.
    anuga anu-gá, a. following; flying after;
    corresponding to (-°); m. follower:pl. retinue;
    -gati, f. following:-ka, a. following;
    imitating; conforming to; -gantavya, fp. to
    be followed or accompanied; -gara, m. invitation addressed
    to the reciter; -garjita, n. echo;
    -gāmin, a. following, obedient to (ac.); m.
    servant; -giram, ad. on the mountain.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    p. 31, col. 3.
    anu-gá mf(ā́)n. going after, following, corresponding with, adapted to
    p. 31, col. 3.
    a companion
    p. 31, col. 3.
    a follower, a servant
    p. 31, col. 3.
    (ifc.) followed by

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    p. 26, col. 2.
    anuga

    mfn. (-gaḥ-gā-gaṃ)

    1. Following.

    2. A follower, a servant.

    m. (-gaḥ) A
    husband, a master.

    E. anu after, and ga who goes.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    vol. 1, p. 91.
    anuga a. [anugacchatīti, gam-ḍa] (In comp.) Following, going after; corresponding or tallying with, adequate to; sadā puṣṭhānugaḥ pure Pt.I.59; gītānugaṃ vāri mṛdaṅgavādyam R.16.64; Me.47; kāmakrodhavaśānugam Ms.2.214; gotrarikthānugaḥ piṇḍaḥ 9.142 governed or regulated by; 8.239. -gaḥ A follower, (obedient) servant, companion; tadbhūtanāthānuga R.2.58,9.82; bala˚ followed by an army, being the head of an army.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    p. 22, col. 2.
    anuga anuga a. (gam) qui suit, qui accompagne.

    S. m. mari; maître.

    anugati f. action de suivre.

    anugāmin a. compagnon; suivant.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    p. 34, col. 1.
    anu-ga- a. qui suit; qui se conforme, qui se fonde sur ou correspond; m. serviteur, accompagnateur; pl. suite.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    vol. 1, p. 201.
    anugá (von gam mit anu)

    1) adj. f. ā

    a) nachgehend AK. 3, 2, 28. H. 1457. ŚAT. BR. 13, 2, 2, 4. am Ende eines comp.: go'nuga einer Kuh nachgehend YĀJÑ. 3, 276. bhagīratharathānuga R. 1, 44, 33. 39. DRAUP. 9, 14. MEGH. 48. padānuga auf dem Fusse nachfolgend, Begleiter R. 5, 77, 18. pṛṣṭhānuga hinterhergehend (Gegens. agraga) PAÑCAT. I, 63. R. 3, 17, 14. vaśānuga Jmdes Willen folgend, gehorchend: gautamasya vaśānugām R. 1, 49, 22. 2, 10, 32. saritaścaiva pathi mārgavaśānugāḥ 3, 16, 2. kāmakrodhavaśānuga M. 2, 214. nayānuga R. 5, 81, 36. 6, 11, 10. tattvānuga der Wahrheit nachgehend H. 310.

    — b) sich richtend, entsprechend: karmānugāni - rūpāṇi ŚVETĀŚV. UP. 5, 11. gotrarikthānugaḥ piṇḍaḥ der Todtenkuchen richtet sich nach der Familie und nach der Erbschaft, d. h. den Opferkuchen kann nur der darbringen, der zur Familie gehört und erbt M. 9, 142. chidram - śvaśūkaramukhānugam eine Oeffnung, entsprechend (von der Grösse) dem Kopfe eines Hundes oder eines Schweines 8, 239. vicitrāngandhasaṃyogānsarvagandhānugān R. 4, 44, 99.

    — 2) m. Begleiter, Diener H. 496, Sch. HALĀY. im ŚKDR. tathaivāsyānugāḥ R. 6, 36, 4. bhūtanāthānuga RAGH. 2, 58. KĀṬ. zu ŚĀK. 18, 22. indrāntakāppatīndubhyaḥ sānugebhyaḥ M. 3, 87. (rājñaḥ) tānihānaya - sānugānsahabāndhavān R. 1, 12, 26. Häufig am Ende eines adj. comp. nach bala als Apposition: bahubalānugaḥ ein grosses Heer zum Gefolge habend, von einem grossen Heere gefolgt R. 4, 45, 5. 6, 16, 38. caturvidhabalānugāḥ 5, 78, 12. sabalānugaḥ 1, 74, 7. mayā hatabalānugaḥ 3, 35, 6.

    vol. 5, p. 985.
    anuga

    1)

    b) mantraḥ kāryānugo yeṣāṃ kāryaṃ svāmihitānugam Spr. 4691. śrutaṃ prajñānugaṃ yasya prajñā caiva śrutānugā 5088.

    — 2) sānuga R. 3, 55, 24. samitraḥ sabalānugaḥ (könnte auch bedeuten mit dem Heere und dem Gefolge; vgl. u. padānuga) MBH. 5, 7449. Geliebter, Gatte HALĀY. 2, 342.

    — Vgl. padānuga, mano'nuga, vaśānuga, hṛdayānuga .

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    vol. 1, p. 51, col. 1.
    anugá

    — 1) Adj. (f. ā)

    — a) nachgehend , nachfolgend TĀṆḌYA-BR. 2,8,2. 11,11,8. 15,6,3. dem Manne im Tode Chr. 155,16.

    — b) sich richtend nach , entsprechend 197,6.

    — 2) m.

    — a) Begleiter , Sg. (RĀJAT. 7,1742 ) und Pl. (Chr. 113,6) Gefolge.

    — b) *Geliebter , Gatte.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    p. 14, col. 1.
    anugá nachgehend, folgend, entsprechend (—°); m. Begleiter, Pl. Gefolge.

    Bopp Glossarium Sanscritum

    p. 10, col. 1.
    anuga (r. praef. anu s. a) sequens. DR. 9. 14.

    Abhidhānaratnamālā of Halāyudha

    p. 49.
    anuga;
    anujīvī sahāyaḥ syātsevako'nucaro'nugaḥ .. 428 ..
    2.1.1.428
    p. 57.
    anuga;
    kāntaḥ syātkamitā patirvarayitā bhartā ca bhoktā dhavo,
    rucyābhīkavarābhikāśca ramaṇaḥ prāṇādhinātho'nugaḥ .
    2.1.1.497

    Vācaspatyam

    p. 171, col. 2.
    anuga tri0 anugacchati anu + gamaḍa . paścādgāmini, gotra-
    rikthānugaḥ piṇḍaḥ vyapaiti dadataḥ svadheti chidraṃ nivā-
    rayet sarvaṃ śvaśūkaramukhānugamiti pramadāhyutpathaṃ netuṃ
    kāmakrodhavaśānugamiti ca manuḥ . sahacare, ānulomyaṃ
    gate, sevake ca . tadbhūtanāthānuga! nārhasi tvamiti raghuḥ .