• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • antaryāga


    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    p. 1313, col. 1.
    antar—yāga m. inner sacrifice, Cat.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    vol. 5, p. 997.
    antaryāga (antar + yāga) m. dass. ebend. 102,a,29.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    vol. 1, p. 63, col. 2.
    antaryāga m.

    — 1) dass.

    — 2) Titel eines Werkes.

    Vācaspatyam

    p. 203, col. 2.
    antaryāga pu0 antarantaḥkaraṇena manasā kalpitopacārairyāgaḥ
    pūjā homaśca . tantrokte mānasopacāraiḥ pūjane, homabhede ca .
    arccayan viṣayaiḥ puṣpaistatkṣaṇāt tanmayo bhavet . nyāsai-
    stanmayatābuddhiḥ sohaṃbhāvena pūjayet . tanmayeti tadekatva-
    jñānaṃ sohamiti, mantrākṣarāṇi tacchaktau protāni paribhāva-
    yet . tāmeva paramavyomni paramānandavṛṃhite . darśayatyātmasadbhāvaṃ
    pūjā homādibhirvineti . viṣayapuṣpāṇi yathā . amā-
    yāmanahaṅkāramarāgamagadaṃ tathā . amohakamadambhañca a-
    nindā'kṣobhakau tathā . amātsaryyamalobhañca daśapuṣpaṃ
    vidurbudhāḥ . ahiṃsā paramaṃ puṣpaṃ puṣpamindriyanigrahaḥ .
    dayā puṣpaṃkṣamā puṣpaṃ jñānaṃ puṣpañca pañcamam . ityaṣṭasaptabhiḥ
    15 puṣpaiḥ pūjayet paradevatām . atha homaḥ . ātmā-
    namaparicchinnaṃ vibhāvyātmānamantarā paramātmajñānamekasva-
    rūpaṃ saṃvibhāvya ca . caturasraṃ tu citkuṇḍamānandamekhalā-
    yutam . arddhamātrākṛtiryonistayā caiva vibhūṣitam . nābhau
    dhyātvā tanmayasthajñānāgnau juhuyāt yathā . mūlānte nābhi-
    caitanyarūpāgnau haviṣā srucā . jñānapradīpite nityamakṣavṛttī-
    rjuhomyaham . (svāhā iti prathamāhutiḥ, mūlānte) gharmmā-
    dharmmahavirdīpte ātmāgnau manasā srucā . suṣumṇāvartmanā
    nityamakṣavṛttīrjuhīmmaham . (svāheti dvitīyāhutiḥ,
    mūlānte) prakāśākāśahastābhyāṃ avalambanmanaḥsrucā .
    dharmmādharmmakalāsnehapūrṇṇamagnaujuhomyaham . (svāheti tṛtī-
    yāhutiṃ juhuyāt . tato mūlānte) . antarnirantara-
    nirindhanaedhamāne māyāndhakāraparipanthini saṃvidagnau .
    kasmiṃścidadbhutamarīcivikāśamūmau viśvaṃ juhomi vasughādi-
    śivāsanāntam . ityantaryajanaṃ kṛtvā sākṣādbrahmamayo bhavet .
    na tasya pāpapuṇyāni jīvanmuktobhaveddhruvam . ayamanta-
    ryāgojñānināmeva . athāntaḥpañcamakārayajanaprakāraḥ ..
    taduktaṃ kulārṇṇave antaryajane . surā śaktiḥ śivomāṃsaṃ
    tadbhoktā bhairavaḥsvayam . tayoraikyasamutpanne ānandomokṣa
    ucyate . ānandaṃ brahmaṇorūpaṃ tacca havye vyavasthitam .
    tasyābhivyañjakaṃ dravyaṃ yīgibhistena pīyate . liṅgatraya-
    viśeṣajñaḥ ṣaṭcakrapadmabhedataḥ . pīṭhasthānāni cāgamya mahā
    padmavanaṃ vrajet . āmūlādhāramābrahmarandhaṃ gatvā punaḥ punaḥ .
    ciccandrakuṇḍalīśaktisāmaramyamahodayaḥ . vyomapaṅkajani-
    ṣyandasudhāpānarato naraḥ . madhupānamidaṃ devi! cetaranmadya-
    pānakam . puṇyāpuṇyaṃ paśuṃ hatvā jñānakhaḍgena yogavit .
    pare layaṃ nayeccittaṃ palāśīti nigadyate . mānasādindriya-
    gaṇaṃ saṃyamyātmani yojayet . māṃsāśī sa bhaveddevi! itare
    prāṇighātakāḥ . śivaśaktyātmamithunasaṃyogānandanirbharāḥ .
    muktāste saithunaṃ tatsyāditare strīniṣevakāḥ iti ta0 sā0
    antaḥpūjāṃ vidhāyaiva vāhyapūjāṃ samācarediti tantram .

    Aufrecht’s Catalogus Catalogorum

    vol. 1, p. 19, col. 1.
    antaryāga tantr. B. 4, 252.

    Tāntrikābhidhānakośa

    vol. 1, p. 127.