E. anta death, and ka affix of agency. YAMA is the king or angel of death.
causing death.
2. m. (-ntakaḥ) 1 A name of Yama, the god of Death.
2 The proper name of a royal Saint whom the Asuras
threw into a pond and who was rescued by the Aśvins.
3 The proper name of a king of the Śuṅga dynasty, a son
of Vasumitra. (Some read the latter name andraka or ārdraka).
3. f. (-ntikā) See s. v. antikā III. E. anti, denomin.
of anta, kṛt aff. ṇvul.
II. m. (-kaḥ) The same as anta. E. anta, taddh. aff. kan.
Causing death, Rām. 3, 46, 9. II. m.
A name of the god of Death,
Böhtl. Ind. Spr. 1520. — Comp. An-, adj. end-
less. Kāla-, m. the god of Death, Rām.
6, 67, 2. Jagadantaka, i. e. jagat-, m.
the destroyer of the world, Bhāg. P. 4.
5, 6. Viṣa-, m. Śiva.
m. (-kaḥ) A name of YAMA.
E. anta death, and ka affix of agency.
YAMA is the king or angel of death.
°pura- nt. cité d'Antaka.
antakānana- nt. gueule d'Antaka.
1) adj. das Ende bereitend, den Tod bringend: sa rāmo dāraharaṇānnikṛtaste 'ntako bhavet R. 3, 46, 9. mārgaṇaiḥ - jīvitāntakaiḥ 25, 5. bhaye vā jīvitāntake 4, 6, 10. devāntakanarāntakau (2 Rakṣas) 6, 69, 14. tārakāntakamatputra KATHĀS. 1, 41.
— 2) m. der Endemacher, der Tod (häufig neben Mṛtyu personificirt): antâkāya mṛ̀tyavè namâḥ AV. 8, 1, 1. tāmantâko mārtyàvo âdhok 13, 2. 6, 46, 2. 19, 9, 7. VS. 30, 7. 18. 39, 13. KĀṬHOP. 1, 26. nāntakaḥ (tṛpyati) sarvabhūtānām PAÑCAT. I, 153. rākṣasānantakopamān R. 3, 25, 20. vyāttānanamivāntakam 7, 8. parivṛto bhūtairdehavadbhirivāntakaḥ 6, 36, 6. atikruddha ivāntakaḥ .. yathā yamo yathā mṛtyuryathā kālo yathā vidhiḥ . hantāsmi rākṣasānadya 3, 69, 19. 20. 4, 18, 10. 6, 30, 24. daṇḍahastamivāntakam 3, 32, 5. pāśahastamivāntakam 43, 33. 6, 92, 46. trijagatpralayaśaktaḥ kṛtoṃkāra ivāntakaḥ VET. 5, 1. mayi nāntako 'pi prabhuḥ prahartum RAGH. 2, 62. kāla ivāntakaḥ R. 3, 7, 9. 4, 14, 25. 5, 52, 9. Vgl. kālāntaka, yamāntaka, kālāntakayama . AK. 1, 1, 1, 54. und H. 184. wird antaka als ein Name des Yama aufgeführt und M. 3, 87. scheint unter antaka geradezu Yama gemeint zu sein.
— 3) N. pr. eines Schützlings der Aśvin ṚV. 1, 112, 6. ein König aus der Śuṅga Dynastie MATSYA-P. im VP. 471, N. 31 (v. l. ārdraka). LIA. II, 350. — Ueber antaka am Ende eines adj. comp. s. u. anta 8. 9.
2) Z. 3 lies 10, 23 st. 13, 2.
— 4) eine Art Fieber Verz. d. Oxf. H. 318,b,1 v. u. 319,b, No. 758.
-am {112,6}.
— 1) Adj. das Ende bereitend , den Tod bringend.
— 2) m.
— a) der Endemacher , Tod ; der Todesgott (Yama) 85,25. 150,8. Spr. 7644.
— b) ein best. Fieber.
— c) N.pr. zweier Männer.
— 1) auslautend auf TRIK. 3,5,21. H. 242.
— 2) enthaltend TRIK. 2,1,5.
— sehr zweifelhafte Lesart! [Z.]
Krodhāc ca…jajne…Aśvatthāmā), 7028 (°opamah);
III, 1376, 1655 (murttimantam ivā°ṃ), †1931 (sṛṣto 'ntakaḥ
sarvaharo Vidhātrā bhaved yathā); IV, 763 (daṇḍapanir ivā°h),
815 (do.), 817 (iva), 1580 (Pavano Mṛtyuḥ); V, 3210
(yathāntakau, Bhīmarjunau); VI, 2236 (daṇḍapāṇim ivā°ṃ),
2790 (daṇḍapāṇir ivā°ḥ), 3638 (do.), 4678 (daṇḍahasta ivā°ḥ),
4959 (daṇḍahastam ivā°ṃ), 4985 (iva), 5254 (Kālā°samadyutiḥ),
5326 (iva); VII, 3135 (iva), 4727 (Kālā°-Yamopamaṃ), 6099
(iva), 7570 (iva), †8168, 8308 (iva), 8980 (iva): VIII, 596
(Kālā°-Yamopamau), 800 (iva), 814 (°daṇḍasannibhān iṣūn),
909 (Mṛtyu-Kālā°opamaṃ), 2459 (Kālā°-Yamopamaṃ), 2708
(do.), 3995 (Kālā°vapuḥ), 4390 (Yama-Kālā°opamau); IX,
151 (daṇḍapāṇir ivāntakaḥ), 153, 298 (°pratimaṃ yudhi), 485
(atiṣṭhata raṇe vīraḥ kruddharūpa ivā°ḥ), 555 (Kāla-sṛṣṭha
ivā°ḥ), 594 (pāśahastam ivā°ṃ), 737 (A°m iva kruddhaṃ), 870
(Mṛtyum ivā°ṃ), 894 (yathā), 1044 (daṇḍapāṇir ivā°ḥ), 1057
(mārayaty Antakaḥ sadā), 1368 (daṇḍapāṇir ivā°ḥ), 1402
(daṇḍahastaṃ yathā kruddham A°ṃ prāṇahāriṇaṃ), 3270
(kruddhāv ivā°au, i.e. Bhīmasena and Duryodhana); X, 40
(vāyasāntakaḥ, i.e. the owl), 360 (Kālasṛṣṭa ivā°ḥ), 395 (do.),
397 (evaṃ teṣāṃ tathā Drauṇir Antakaḥ samapadyata), 669
(Kālāntaka-Yamopamaḥ), 703 (Pāṇḍaveyānām Antakāyābhi-
saṃhitaṃ); XI, 156 (comparison of the human body to a
well: yas tatra vasate 'dhastān mahāhiḥ Kāla eva saḥ|Antakaḥ
sarvabhūtānāṃ dehināṃ sarvahāry asau), 338 (yathāntakam
anuprāpya jīvan kaścin na mucyate), 404 (putrāṇām Antake);
XII, 2578, 4264 (krūraḥ Kāla ivāntakaḥ), 6164 (Kālo 'ntaka
ivodyataḥ), 6546 (follows everyone who is born), 6551 (satyena-
ivāntakaṃ jayet), 11061 (na Yamo nāntakaḥ kruddho na
Mṛtyur bhīmavikramaḥ|īśate nṛpate sarve yogasyāmitatejasaḥ),
11838 (kair nāpnoti jarāntakau), 11841 (= do.), 12078
(purā mṛtaḥ praṇīyase Yamasya rājaśāsanāt|tvam Antakāya
dāruṇaiḥ prayatnam ārjave kuru), 12081 (Māruto 'ṇtakaḥ),
12085 (purā śarīram Antako bhinatti rogasārathiḥ), 12107
(purā karoti so 'ntakaḥ pramādago 'sukhāṃ camūṃ); XIII,
184 (Kālāntakopamāḥ), 863 (sarpahastam anirdeśyaṃ pāśa-
hastam ivāntakaṃ), 2226 (nāgnis tṛpyati kāṣṭhānāṃ nāpagānāṃ
mahodadhiḥ|nāntakaḥ sarvabhūtānāṃ na puṃsāṃ vāmalocanāḥ),
2230 (Antakaḥ Pavano Mṛtyuḥ…), 7497 (sa Kālaḥ
so 'ntako Mṛtyuḥ…, i.e. Śiva); XIV, 2167
(Kālāntaka-Yamopamaṃ).
Skt. antya; a MIndic form; not destructions with Senart),
low, vile (person or thing): Mv iii.186.2--3 na ātapo tāpayati,
antakā tāpayanti māṃ; antakāś ca…te tāpenti na
ātapo. Cf. line 4 itvaraṃ khu ayaṃ tāpo; see itvara,
which is the clue to the mg. of antaka.