antaḥkaraṇaṃ
Śabdakalpadruma
☞
vol. 1,
p. 53.
antaḥkaraṇaṃ , klī, (antarmadhyavartti karaṇaṃ jñānasādhanaṃ,
karmmadhārayaḥ, kṛ + karaṇe lyuṭ .) antarindriyaṃ .
dhīndriyaṃ . tatparyyāyaḥ . manaḥ 2 niguḥ 2 . iti
trikāṇḍaśeṣaḥ .. asya kāryyabhedānnāmacatuṣṭayaṃ,
yathā, —
“mano buddhirahaṅkāraścittaṃ karaṇamāntaraṃ .
saṃśayo niścayo garvvaḥ smaraṇaṃ viṣayā amī” ..
iti vedāntaḥ .. (asyotpattiryathā, — “militaistu
taiḥ antaḥkaraṇamekaṃ syāt” iti . taiḥ pañcabhūtastha-
sattvāṃśairmilitaiḥ antaḥkaraṇaṃ bhavatītyarthaḥ .
“dhanurbhṛto'pyasya dayārdrabhāva-
mākhyātamantaḥkaraṇairviśaṅkaiḥ” .
iti raghuvaṃśe .)