annapūrṇā

annapūrṇā f. (-rṇā) A goddess, a form of DURGĀ.

E. anna, and pūrṇa who fills with.

anna-pūrṇā (ṇā) 1. f. A form of
Durgā.

annapūrṇā Tatpur. f. (-ṇā) ¹ A name of Durgā or Pārvatī (lit.

‘full with food’). [“ ² Hence applied to a female cook under

whose management the daily provision seems blessed and

increased. ³ A term for an alm's bag. ⁴ A particular drink-

ing vessel used at Benares; so named after the goddess.”]

E. anna and pūrṇa.

anna—pūrṇā f. N. of a goddess, a form of Durgā.

annapūrṇā

f. (-rṇā) A goddess, a form of DURGĀ.

E. anna, and pūrṇa who fills
with.

annapūrṇā , strī, (annaṃ pūrṇṇaṃ yasyāḥ sā rājadantā-
ditvāt paranipātaḥ .) svanāmakhyātadevīviśeṣaḥ
tanmantrādi yathā, —
“māyā hṛdbhagavatyante māheśvaripadaṃ tataḥ .
annapūrṇe ṭhayugalaṃ manuḥ saptadaśākṣaraḥ” ..
kalpe ca .
“praṇavādyā yadā devī tadā saptadaśākṣarī .
annapradā mokṣadā ca sadā vibhavadāyinī ..
māyādyā ca yadā devī tadā sā sakaleṣṭadā .
śrīvījādyāyadā devī tadā sukhavivarddhino ..
vāgvījādyā yadā vidyā vāgīśatvapradāyinī .
kāmādyā ca yadā vidyā sarvvakāmapradāyinī ..
tāramāyādikā vidyā bhogamokṣaikadāyinī .
māyā śrīyugmavījādyā sadā vibhavadāyinī ..
śrīmāyā yugmavījādyā sarvvasampattipūraṇī” .. * ..
eṣāṃ pūjā prātaḥkṛtyādipīṭhanyāsāntaṃ vidhāya
hṛtpadmasya keśareṣu madhyeṣu ca bhuvaneśvarīpīṭha-
manvantaṃ pīṭhaśaktīrnyasya ṛṣyādinyāsaṃ kuryyāt .
yathā śirasi brahmaṇe ṛṣaye namaḥ . mukhe paṅkti-
cchandase namaḥ . hṛdi annapūrṇāyai devatāyai namaḥ .
tatraiva .
“eteṣāṃ mantrarāśīnāṃ ṛṣirbrahmā udāhṛtaḥ .
paṅktiḥ chandaḥ samākhyātaṃ devatā cānnapūrṇikā” ..
tataḥ karāṅganyāsau . hrīm̐ aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ . hrīm̐
hṛdayāya namaḥ . ityādi sarvvatra māyāvījena
kuryyāt . tathā ca nibandhe .
aṅgāni māyayā kuryyāt tato devīṃ vicintayet .
kalpe ca .
“yadvījādyā bhavedvidyā tadvījenāṅgakalpanā” .. * .. .
tato dhyānaṃ .
“raktāṃ vicitravasanāṃ navacandracūḍā-
mannapradānaniratāṃ stanabhāranamrāṃ .
nṛtyantamindusakalābharaṇaṃ vilokya
hṛṣṭāṃ bhaje bhagavatīṃ bhavaduḥkhahantrī” ..
evaṃ dhyātvā mānasaiḥ saṃpūjya śaṅkhasthāpanaṃ kuryyāt .
tataḥ sāmānyoktapīṭhapūjāṃ vidhāya bhuvaneśvarī-
mantroktajayādipīṭhamanvantāṃ pīṭhapūjāṃ vidhāya puna-
rdhyātvā āvāhanādipañcapuṣpāñjalidānaparyyantaṃ vi-
dhāya āvaraṇapūjāmārabheta . yathā keśareṣvagni-
koṇe hrīm̐ hṛdayāya namaḥ . nairṛte hrīm̐ śirase
svāhā . vāyavye hrīm̐ śikhāyai vaṣaṭ . aiśānyāṃ
hrīm̐ kavacāya hūm̐ . madhye netratrayāya vauṣaṭ . catu-
rddikṣu hrīm̐ astrāya phaṭ . aṣṭadaleṣu pūrvvādiṣu
brāhmyai māheśvaryyai kaumāryyai vaiṣṇavyai vārāhyai indrāṇyai
cāmuṇḍāyai mahālakṣmyai praṇavādinamo'ntena pūja-
yet . tatraiva .
“daleṣu pūjayedetā brāhmyādyāḥ kramaśaḥ sudhīḥ” .
śūdrasya praṇavaścaturddaśasvaro vinduyuktaḥ .. kālikā-
purāṇe mantrasya setukaraṇe uktatvāt . tata indrā-
dīn vajrādīṃśca pūjayitvā dhūpādi visarjjanāntaṃ
karmma samāpayet .. * .. asya puraścaraṇajapaḥ ṣoḍa-
śasahasrasaṅkhyaḥ . tathā ca .
“yathāvidhi japenmantraṃ vasuyugmasahasrakaṃ .
sājyenānnena juhuyāttaddaśāṃśamanantaraṃ” ..
ayaṃ mantraḥ praṇavādiraṣṭādaśākṣaraḥ . māyādiḥ
śrīvījādiśca . tathā māyāṃ vinā praṇavādiḥ
kāmādiḥ śrīvījādiḥ vāgbhavādiśca saptadaśā-
kṣaraḥ . kavace tathā pratipādanāt . viśeṣastu
yadyadvījādiko mantrastenaivāṅgaprakalpanā .. * ..
athānnapūrṇāstotraṃ .
“namaḥ kalyāṇade devi namaḥ śaṅgaravallabhe .
namo bhaktapriye devi annapūrṇe namo'stu te ..
namo māyāgṛhītāṅgi namaḥ śaṅkaravallabhe .
māheśvari namastubhyamannapūrṇe namo'stu te ..
mahāmāye śivadharmmapatnīrūpe harapriye .
vāñchādātri sureśāni annapūrṇe namo'stu te ..
udyadbhānusahasrābhe nayanatrayabhūṣite .
candracūḍe mahādevi annapūrṇe namo'stu te ..
vicitravasane devi annadānarate'naghe .
śivanṛtyakṛtāmode annapūrṇe namo'stu te ..
sādhakābhīṣṭade devi bhavaduḥkhavināśini .
kucabhāranate devi annapūrṇe namo'stu te ..
ṣaṭkoṇapadmamadhyasthe ṣaḍaṅgayavatīmaye .
brahmāṇyādisvarūpe ca annapūrṇe namo'stu te ..
devi candrakṛtāpīḍe sarvvasāmrājyadāyini .
sarvvānandakare devi annapūrṇe namo'stu te ..
indrādyañcitapādābje rudrādirūpadhāriṇi .
sarvvasampatprade devi annapūrṇe namo'stu te ..
pūjākāle paṭhedyastu stotrametat samāhitaḥ .
tasya gehe sthirā lakṣmīrjāyate nātra saṃśayaḥ ..
prātaḥkāle paṭhedyastu mantrajāpapuraḥsaraṃ .
tasya cānnasamṛddhiḥ syādvarddhamānā dine dine ..
yasmai kasmai na dātavyaṃ na prakāśyaṃ kadācana .
prakāśāt kāryyahāniḥ syāttasmādyatnena gopayet” ..
ityannapūrṇāstotraṃ samāptaṃ .. * ..
atha annapūrṇākavacaṃ ..
“kathitāścānnapūrṇāyā yā yā vidyāḥ suṭurllabhāḥ .
kṛpayā kathitāḥ sarvvā śrutāścādhigatā mayā ..
sāmprataṃ śrotumicchāmi kavacaṃ yat puroditaṃ .
trailokyarakṣaṇaṃ nāma kavacaṃ mantravigrahaṃ” ..
īśvara uvāca .
“śṛṇu pārbbati vakṣyāmi sāvadhānāvadhāraya .
trelokyarakṣaṇaṃ nāma kavacaṃ brahmarūpakaṃ ..
brahmavidyāsvarūpañca mahadaiśvaryyadāyakaṃ .
pāṭhanāddhāraṇānmartyastrailokyaiśvaryyabhāgbhavet ..
trailokyarakṣaṇasyāsya kavacasya ṛṣiḥ śivaḥ .
chando virāḍannapūrṇā devatā sarvvasiddhidā ..
dharmmārthakāmamokṣeṣu viniyogaḥ prakīrttitaḥ .
hrīm̐ namo bhagavatyante māheśvaripadaṃ tataḥ .
annapūrṇe tataḥ svāhā caiṣā saptadaśākṣarī ..
pātu māmannapūrṇā sā yā khyātā bhuvanatraye .
vimāyā praṇavādyaiṣā tathā saptadaśākṣarī ..
pātvannapūrṇā sarvvāṅgaṃ ratnakumbhānnapātradā .
śrīvījādyā tathā caiṣā dvirandhrārṇā tathā mukhaṃ ..
praṇavādyā bhruvau pātu kaṇṭhaṃ vāgvījapūrvvikā .
kāmavījādikā ceṣā hṛdayantu maheśvarī ..
tāraṃ śrīm̐ hrīm̐ namo'nte ca bhagavati padaṃ tataḥ .
māheśvari padaṃ cānnapūrṇe svāheti pātu me ..
nābhimekonaviṃśārṇā pāyānmāheśvarī sadā .
tāraṃ māyā ramā kāmaḥ ṣoḍaśārṇāstataḥparaṃ ..
śiraḥsthā sarvvadā pātu viṃśatyarṇātmikā ca yā .
karau pādau sadā pātu ramā kāmodhruvastathā ..
dhvajañca sarvvadā pātu viṃśatyarṇātmikā ca yā .
annapūrṇā mahāvidyā hrīm̐ pātu bhuvaneśvarī ..
śiraḥ śrīm̐ hrīm̐ tathā klīñca tripuṭā pātu me gudaṃ .
ṣaḍdīrghabhājā vījena ṣaḍaṅgāni punantu māṃ ..
indro māṃ pātu pūrvve ca vahnikoṇe'nalo'vatu .
yamo māṃ dakṣiṇe pātu nairṛtyāṃ nirṛtiśca māṃ ..
paścime varuṇaḥ pātu vāyavyāṃ pavano'vatu .
kuveraścottare pātu māmaiśānyāṃ śivo'vatu ..
ūrddhvādhaḥ satataṃ pātu brahmānanto yathākramāt .
vajrādyāścāyudhāḥ pāntu daśadikṣu yathākramāt ..
iti te kathitaṃ puṇyaṃ trailokyarakṣaṇaṃ paraṃ .
yaddhṛtvā paṭhanāddevāḥ sarvvaiśvaryyamavāpnuyuḥ ..
brahmā viṣṇuśca rudraśca kavacaṃ dhāraṇādyataḥ .
sṛjatyavati hantyeva kalpe kalpe pṛthak pṛthak ..
puṣpāñjalyaṣṭakaṃ devyai mūlenaiva paṭhettataḥ .
yugāyutakṛtāyāstu pūjāyāḥ phalamāpnuyāt ..
prītimanyonyataḥ kṛtvā kamalā niścalā gṛhe .
vāṇī vaktre vasettasya satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ ..
aṣṭottaraśataṃ cāsya puraścaryyāvidhiḥ smṛtaḥ .
bhūrjje vilikhya gulikāṃ svarṇasthāṃ dhārayedyadi ..
kaṇṭhe vā dakṣiṇe bāhau so'pi sarvvatapomayaḥ .
brahmāstrādīni śastrāṇi tadgātraṃ prāpya pārbbati .
mālyāni kusumānyeva bhavantyeva na saṃśayaḥ” ..
iti bhairavatantre bhairavabhairavīsaṃvāde annapūrṇākavacaṃ
samāptaṃ . iti tantrasāraḥ .. * .. tasyāḥ stutyantaraṃ
yathā . om̐ namo'nnapūrṇāyai .
“om̐ nityānandakarī varābhayakarī saundaryyaratnākarī
nirdhūtākhilaghorapāvanakarī pratyakṣamāheśvarī .
prāleyācalavaṃśapāvanakarī kāśīpurādhīśvarī
bhikṣāṃ dehi kṛpāvalambanakarī mātānnapūrṇeśvarī .. 1 ..
nānāratnavicitrabhūṣaṇakarī hemāmbarāḍambarī
muktāhāravilambamānavilasadvakṣojakumbhāntarī .
kāśmīrāguruvāsitāṅgasucarī kāśīpurādhīśvarī .
bhikṣāṃ dehi kṛpāvalambanakarī mātānnapūrṇeśvarī .. 2 ..
yogānandakarī ripukṣayakarī dharmmaikaniṣṭhākarī
candrārkānalabhāsamānalaharī trailokyarakṣākarī .
sarvvaiśvaryyakarī tapaḥphalakarī kāśīpurādhīśvarī
bhikṣāṃ dehi kṛpāvalambanakarī mātānnapūrṇeśvarī .. 3 ..
kailāsācalakandarālayakarī gaurī umā śaṅkarī
kaumārī nigamārthagocarakarī om̐kāravījākṣarī .
mokṣadvārakavāṭapāṭanakarī kāśīpurādhīśvarī
bhikṣāṃ dehi kṛpāvalambanakarī mātānnapūrṇeśvarī .. 4 ..
dṛśyādṛśyavibhūtibhāvanakarī brahmāṇḍabhāṇḍodarī
līlānāṭakasūtrabhedanakarī vijñānadīpāṅkurī .
viśvādhīśamanaḥpramodanakarī kāśīpurādhīśvarī
bhikṣāṃ dehi kṛpāvalambanakarī mātānnapūrṇeśvarī .. 5 ..
gurvvī sarvvajaneśvarī jayakarī mātānnapūrṇeśvarī
nārīnīlasamānakuntaladharī nityānnadāneśvarī .
sarvvānandakarī sadā śivakarī kāśīpurādhīśvarī
bhikṣāṃ dehi kṛpāvalambanakarī mātānnapūrṇeśvarī .. 6 ..
ādikṣāntasamastavarṇanakarī candraprabhā bhāskarī
kāśmīrātripureśvarītrilaharī nityāṅkurī śarbbarī .
kāmākāṅkṣyakarī mahotsavakarī kāśīpurādhīśvarī
bhikṣāṃ dehi kṛpāvalambanakarī mātānnapūrṇeśvarī .. 7 ..
candrārkānalakoṭipūrṇavadanā bālārkavarṇeśvarī
candrārkāgnisamānakuṇḍaladharī candrārkavimbādharī .
mālāpustakapāśakāṅkuśadharī kāśīpurādhīśvarī
bhikṣāṃ dehi kṛpāvalambanakarī mātānnapūrṇeśvarī .. 8 ..
darvvīpākasuvarṇaratnaghaṭikā dakṣe kare saṃsthitā
vāme cārupayodharī rasabharī saubhāgyamāheśvarī .
bhaktābhīvṛkarī phalapradakarī kāśīpurādhīśvarī
bhikṣāṃ dehi kṛpāvalambanakarī mātānnapūrṇeśvarī .. 9 ..
sarvvatrāṇakarī mahābhayaharī mātā kṛpāsāgarī
dākṣānandakarī nirāmayakarī viśveśvarī śrīdharī .
sākṣānmokṣakarī sadāśivakarokāśīpurādhīśvarī
bhikṣāṃ dehi kṛpāvalambanakarī mātānnapūrṇeśvarī .. 10 ..
annapūrṇe sadā pūrṇe śaṅkaraprāṇaballabhe .
jñānavairāgyasiddhyarthaṃ bhikṣāṃ dehi namo'stu te .. 11 ..
iti śrīśaṅkarācāryyaviracitamannapūrṇāstotraṃ sa-
māptaṃ .. kvacit pustake śaṅkarācāryyasthāne vedavyāsa
iti pāṭhaḥ ..

Annapūrṇā — a devī in the Cintāmaṇigṛha.

Br. IV. 36. 23.