annapāka
Vācaspatyam
☞
p. 212, col. 1.
annapāka pu0 6 ta0 . annasya brīhyāderlaukikadahanena
viklittyanukūlavyāpārarūpe pacane, bhuktānnasya jaṭharānalena rasa-
raktādirūpālarāpādane ca tatra laukikapākaḥ cūllyupari-
sthāpanapūrvvādhaḥsantāpanādirlokasiddhaḥ . jāṭharapāko yathā
padārthādarśe yogārṇṇave . “āyuṣyaṃ bhuktamāhāraṃ sa vāyuḥ
kurute dvidhā saṃpraviśyānnamadhyantu pṛthak kiṭṭaṃ pṛthagjalam .
agnerūrddhvaṃ jalaṃ sthāpya tadannaṃ ca jalopari . jalasyādhaḥ svayaṃ
prāṇaḥ sthitvāgniṃ dhamate śanaiḥ . vāyunā dhmāyamāno-
'gniratyuṣṇaṃ kurute jalam . annaṃ taduṣṇatoyena sama-
ntāt pacyate punaḥ . dvidhā bhavati tat pakvaṃ pṛthak kiṭṭaṃ
pṛthagjalam . rasena tena tā nāḍīḥ prāṇaḥ pūrayate punaḥ .
pratarpayanti sampūrṇṇāstāśca dehaṃ samantataḥ . rasaḥ sa nāḍī-
madhyasthaḥ śarīre coṣmaṇā bhṛśam . pacyate pacyamānastu bhavet
pākadvayaṃ punaḥ . carmmāveṣṭya samantācca rudhirañca prajāyate”
iti tvagādidhātupākastu 49 pṛṣṭhe uktaḥ .