• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • anavasthā


    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 17.
    anavasthā f. instability, unboundedness, regressus in infinitum (ph.).

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 13, col. 2.
    anavasthā an-avasthā, f. endlessness, going
    on ad infinitum; -na, n. inconstancy; -yin,
    a. inconstant, wavering.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 27, col. 1.
    an-avasthā f. unsettled condition or character
    ☞ p. 27, col. 1.
    instability, unsteady or loose conduct
    ☞ p. 27, col. 1.
    (in phil.) non-finality (of a proposition), endless series of statements.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 179.
    anavasthā (wie eben) f.

    1) Unbeständigkeit (sthityabhāva) ŚKDR.

    — 2) tarkaviśeṣaḥ . tasyā lakṣaṇam . aprāmāṇikānantapravāhamūlakaprasaṅgatvam . yathā ghaṭatvaṃ yadi yāvadghaṭahetuvṛtti syāt ghaṭo 'nyavṛtti[ḥ] syāt . iti tārkikāḥ . upapādyopapādakayoraviśrāntiḥ . iti mīmāṃsakāḥ . ŚKDR.

    — 3) = daśāhabhāvaḥ (vgl. M. 5, 59.) ŚKDR.

    ☞ vol. 5, p. 980.
    anavasthā

    3) lies daśābhāva und streiche das Eingeklammerte.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 43, col. 3.
    anavasthā f. das kein Ende Nehmen , regressus in infinitum 216,12. NYĀYAS. 4,2,25. Comm. zu TS. PRĀT. 14,22.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 12, col. 1.
    anavasthā f. das Nichtaufhören, regressus in infinitum (j.)

    Vācaspatyam

    ☞ p. 152, col. 2.
    anavasthā strī ava + sthā—aṅ avasthitiḥ na0 ta0 . ava-
    sthābhāve, tarkadoṣaviśeṣe upapādyasya samarthanāya upapāda-
    kasyānusaraṇaṃ tarkaḥ yatra tarke upapādyopapādakayorviśrānti
    rnāsti tādṛśatarkasyānavasthādoṣaḥ tatra sa tarko na grāhyaḥ .
    adhikaṃ tarkaśabde vakṣyate “prāmāṇikī anavasthā na
    doṣāyeti” jaga0 . nāsti avasthā yasya . avasthiti-
    śūnye tri0 . “aśarīraṃ śarīreṣu anavastheṣvavasthitasiti”

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 45.
    anavasthā , strī, (ava + sthā bhāve aṅ, na avasthā ava-
    sthānaṃ nañsamāsaḥ .) tarkaviśeṣaḥ . tasya lakṣaṇaṃ .
    aprāmāṇikānantapravāhamūlakaprasaṅgatvaṃ . yathā, —
    “ghaṭatvaṃ yadi yāvadghaṭahetuvṛtti syāt ghaṭānyavṛtti
    syāt” . iti tārkikāḥ .. upapādyopapāda-
    kayoraviśrāntiḥ . iti mīmāṃsakāḥ . daśābhāvaḥ .
    sthityabhāvaḥ ..
    (“evamapyanavasthā syād yā mūlakṣatikāriṇī” .
    iti kāvyaprakāśe .)