• Home
  • Sanskrit
  • About
  • ananvaya

    See also ananvayaḥ.


    Yates Sanskrit-English Dictionary

    p. 22, col. 1.
    ana_nvaya (yaḥ) 1. m. A comparison of
    like with like.

    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    p. 69, col. 2.
    ananvaya Tatpur. m. (-yaḥ) (In rhetoric.) One of the Ālaṅkā-

    ras or figures of speech: comparing an object to itself, with

    respect to its being the only one of its class as to the qua-

    lities expressed and therefore not liable to comparison with

    any thing else; e. g. the moon shines like a moon i. e. like

    a very moon, a moon indeed. E. a neg. and anvaya, literally:

    ‘want of connexion sc. with other objects’.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    p. 25, col. 3.
    ananvaya an-anvaya, as, m. want of con-

    nexion; (in rhetoric) comparison of an object with

    its own ideal, (as, a lady-like lady.)

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    p. 25, col. 2.
    an-anvaya m. want of connexion, (in rhetoric) comparison of an object with its own ideal, (as, ‘a lady-like lady’.)

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    vol. 5, p. 979.
    ananvaya (3. a + anvaya) m. Bez. einer Redefigur, in welcher ein Gegenstand mit sich selbst verglichen wird: indurinduriva śrīmān so v. a. dem Monde kommt nichts Anderes an Schönheit gleich, die Schönheit des Mondes ist einzig in ihrer Art KUVALAY. 10,a (12,a). PRATĀPAR. 78,a,2.
    vol. 7, p. 1692.
    ananvaya SĀH. D. 666.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    vol. 1, p. 41, col. 1.
    ananvaya m. eine Redefigur , in welcher ein Gegenstand , weil ihm nichts Anderes gleichkommt , mit sich selbst verglichen wird , KĀVYAPR. 10,5.

    Vācaspatyam

    p. 149, col. 2.
    ananvaya tri nāsti anvayo yatra ba0 . anvayaśūnye .
    śābdabodhe parasparaṃ saṃsargaśūnye anvayaścānvayaśabde vakṣyate
    arthālaṅkārabhede pu0 . tallakṣaṇaṃ yathā upamānopameyatve
    ekasyaiva tvananvaya iti sā0 da0 . rājīvamiva rājīvaṃ
    jalaṃ jalamivājanī tyādau ca ananvayāt tadalaṅkāratvaṃ
    tathā hi upamānopameyabhāve sādṛśyajñānāvāśyakatvena
    tasya bodhane niyate tadbhinnatve sati tadgatabhūyodharmmavattva
    rūpasādṛśyasya bhedagarbhitatayā svapratiyogikabhedasya sva-
    sminnasambhavenāpātato'nanvaya eva tātparyyeṇa tu itarasā-
    dṛśyābhāvaparatvalakṣaṇayānvayastathā ca rājīvaṃ rājīve-
    tarāsadṛśamiti bodhāttasyotkarṣo vyajyate . evaṃ rāma-
    rāvaṇayoryuddhaṃ rāmarāvaṇayorive tyatrāpi .