• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • anṛṇa


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    p. 37.
    anṛṇa mfn. (-ṇaḥ-ṇā-ṇaṃ) Free from debt.

    E. an neg. ṛṇa debt.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    p. 29, col. 2.
    a-nṛṇa (ṇaḥ-ṇā-ṇaṃ) a. Out of debt.

    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    p. 111, col. 1.
    anṛṇa Bahuvr. m. f. n. (-ṇaḥ-ṇā-ṇam) Free from debt, unin-

    debted. E. a neg. and ṛṇa.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    p. 42, col. 3.
    anṛṇa an-ṛṇa, as, ā, am, free from debt.

    —Anṛṇa-tā, f. or anṛṇa-tva, am, n. freedom

    from debt.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    p. 86, col. 2.
    anṛṇa a. Free from debt, who has paid off the debt (due to another) with gen. of person or thing; enāmanṛṇāṃ karomi Ś. 1; tatrānṛṇāsmi U. 7; prāṇairdaśarathaprīteranṛṇaṃ (gṛdhraṃ) R. 12. 54; Mv. 5. 58; pitṝṇāmanṛṇaḥ Ms. 9. 106; 6. 94. Every one that is born has three debts to pay off: to Sages, Gods, and the Manes; cf. jāyamāno vai brāhmaṇastribhirṛṇavā jāyate brahmacaryeṇarṣibhyaḥ, yajñena devebhyaḥ, prajayāpitṛbhyaḥ; he, therefore, who learns the Vedas, offers sacrifices to Gods, and begets a son, becomes anṛṇa (free from debt); eṣa vānṛṇaḥ yaḥ putrī yajvā brahmacārivāsī; cf. also ṛṣidevagaṇasvadhābhujāṃ śrutayāgaprasavaiḥ sa pārthivaḥ . anṛṇatvamupeyivānbabhau paridhermukta ivoṣṇadīdhitiḥ R. 8. 30.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    p. 23.
    anṛṇá a. free from debt, unindebted to (gen.); abstr. anṛṇa°tā f., anṛṇa°tva n.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    p. 42, col. 1.
    an-ṛṇá mf(ā)n. free from debt.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    p. 31, col. 1.
    anṛṇa

    mfn. (-ṇaḥ-ṇā-ṇaṃ) Free from debt.

    E. an neg. ṛṇa debt.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    vol. 1, p. 115.
    anṛṇa a. Free from debt, who has paid off the debt (due to another) with gen. of person or thing; enāmanṛṇāṃ karomi Ś.1; tatrānṛṇāsmi U.7; prāṇairdaśarathaprīteranṛṇam (gṛdhram) R.12.54; Mv.5.58; pitṝṇāmanṛṇaḥ Ms.9.106;6.94. Every one that is born has three debts to pay off :-- to Sages, Gods, and the Manes; cf. jāyamāno vai brāhmaṇastribhirṛṇairvā jāyate brahmacaryeṇarṣibhyaḥ, yajñena devebhyaḥ, prajayā pitṛbhyaḥ; he, therefore, who learns the Vedas, offers sacrifices to Gods, and begets a son, becomes anṛṇa (free from debt); eṣa vānṛṇaḥ yaḥ putrī yajvā brahmacārīvāsī; cf. also ṛṣidevagaṇasvadhābhujāṃ śrutayāgaprasavaiḥ sa pārthivaḥ | anṛṇatvamupeyivānbabhau paridhermukta ivoṣṇadīdhitiḥ || R.8.30.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    p. 27, col. 2.
    anṛṇa anṛṇa a. (ṛṇa) sans dettes; libéré.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    p. 43, col. 2.
    an-ṛṇa- a. innocent; -tā- f. innocence, absence de faute vis-à-vis de; -tva- nt. id.; -in- a. sans faute.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    vol. 1, p. 230.
    anṛṇá (3. a + ṛṇa) adj. f. ā schuldlos (sei es, dass die Schuld abgetragen worden oder dass sie gar nicht da gewesen ist) AV. 6, 117, 1. VS. 19, 11. AIT. BR. 1, 14. eṣa vā anṛṇo yaḥ putrī Citat aus der ved. Litt. bei MALLIN. zu RAGH. 3, 20. M. 6, 94. BRĀHMAṆ. 2, 7. ŚĀK. 17, 3. Mit dem gen. der Person oder des Gegenstandes, gegen die keine Schuld besteht: pitṝṇāmanṛṇaḥ M. 9, 106. R. 2, 50, 3. 112, 6. śarāṇāṃ dhanuṣaścāhàmanṛṇo 'sminmahāvane . sasainyaṃ bharataṃ hatvā bhaviṣyāmi 97, 31. daśarathaprīteranṛṇam RAGH. 12, 54.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    vol. 1, p. 59, col. 3.
    anṛṇá Adj. (f. ā) Schuldlos , sch. an , in Bezug auf (Gen.) 42,6. Davon Nom.abstr. °tā f. und °tva n.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    p. 16, col. 1.
    anṛṇa schulden- u. schuldlos. Abstr. °tā f., °tva n.

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    p. 383, col. 1.
    anṛṇa Adj. °schuldenfrei, Prabandh. 14, 3 v.u. (f. °ī).

    Bopp Glossarium Sanscritum

    p. 11, col. 1.
    anṛṇa (BAH. ex an priv. et ṛṇa n. debitum) liber a de-

    bito, qui debita solvit. BR. 2. 7.

    Vācaspatyam

    p. 191, col. 2.
    anṛṇa tri0 na ṛṇaṃ yasya . ṛṇaśūnye . ṛṇañca avaśyadeyam
    tacca uttamarṇāya dātavyatvena svīkṛtaṃ dhanam . taccāvaśyaṃ
    śodhyaṃ tadaśodhane ṛṇānāmanapakriyetyukterupapātakaṃ bhavati .
    avaśyaśodhyatvena tatsadṛśam vedādhyayanādikamapi ṛṇa-
    śabdena vyavahriyate jāyamāno rva puruṣastribhirṛṇai-
    rṛṇī bhavati svādhyāyena ṛṣibhyaḥ, yajñena devebhyaḥ prajayā
    pitṛbhya iti śrutiḥ evañca vedādhyayanādinā ṛṣyādīnā-
    mṛṇaśodhane anṛṇo bhavatīti smṛtyādau prasiddham . evañca
    ṛṇāni trīṇyapākṛtya mano mokṣe niveśayediti ṛṇa-
    śūnyasyaiva mokṣādhikāraḥ . ataeva manunā daśalakṣaṇakaṃ dharmma-
    manutiṣṭhan samāhitaḥ . vedāntaṃ vidhivacchrutvā saṃnyaseda-
    nṛṇī dvija iti anṛṇasyaiva saṃnyāso'bhihitaḥ . jyeṣṭhena
    jātamātreṇa putrī bhavati mānavaḥ . pitṝṇāmanṛṇaścaiva sa
    tasmāt sarvvamarhatīti manuḥ . eṣa vā anṛṇaḥ yaḥ putrīti
    śrutiḥ . kṛtopakārasya pratyupakāro'pi ṛṇatvena svīkri-
    yate . tadabhiprāyeṇaiva prāṇairdaśarathaprīteranṛṇaṃ kaṇṭavarttibhi-
    riti raghau varṇitam .