• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • anīkaḥ

    See also anīka.


    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    p. 66, col. 1.
    anīkaḥ kaṃ [aniti jīvatyanena; an-īkan Uṇ. 4. 16-17]

    1 Army, forces; troop, host; dṛṣṭvā tu pāṃḍavānīkaṃ Bg. 1. 2; padātīṃśca mahīpālaḥ puro'nīkasya yojayet H. 3. 80.

    2 A collection, group, mass; navāṃbudānīkamuhūrtalāṃchane R. 3. 53.

    3 Battle, fight, combat.

    4 A row, line, marching column.

    5 Front, head; chief; ratheṣu no' nīkeṣvadhiśriyaḥ Rv. 8. 20. 12. (senāmukheṣu); agnirvai devānāmanīkaṃ Śat. Br.; agnimanīkaṃ kṛtvā.

    6 Face, countenance, ibid. (mukhaṃ) (tasya prāṇavāyunissāraṇāt tathātvaṃ); splendour; brilliance; form (tejas); svanīka Rv. 7. 2. 23, 3. 6 (mostly Ved. in these two senses).

    7 Edge, point.

    Comp.

    sthaḥ

    1 a warrior, combatant.

    2 a sentinel, (armed) watch.

    3 an elephantdriver, or its trainer.

    4 a war-drum or trumpet.

    5 a signal, mark, sign.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    vol. 1, p. 88.
    anīkaḥ, anīkama [aniti jīvatyanena; an-īkan Uṇ.4.16-17] 1 Army, forces; troop, host; dṛṣṭvā tu pāṇḍavānīkam Bg.1.2. mahārathānāṃ pratidantyanīkam Ki.16.14. padātīṃśca mahīpālaḥ puro'- nīkasya yojayet H.3.73. -2 A collection, group, mass; navāmbudānīkamuhūrtalāñchane R.3.53. -3 Battle, fight, combat. -4 A row, line, marching column. -5 Front, head; chief; ratheṣu no'nīkeṣvadhiśriyaḥ Rv.8.20.12. (senāmukheṣu); agnirvai devānāmanīkam Śat. Br.; agnimanīkaṃ kṛtvā. cf. anīkastu reṇa sainye sandehe'pi ca kathyate Nm. -6 Face, countenance, ibid (mukham) (tasya prāṇavāyunissāraṇāt tathātvam); splendour; brilliance; form (tejas); svanīka Rv.7.1.23,3.6 (mostly Ved. in these two senses) -7 Edge, point. -Comp. -sthaḥ 1 a warrior, combatant. -2 a sentinel., (armed) watch. abhicakrāma bhartāramanīkasthaḥ kṛtāñjaliḥ Rām.6.32.34. -3 an elephant-driver, or its trainer (drāviḍī 'ane' = hattī); anīkasthapramāṇaiḥ praśastavyañjanācārān hastino gṛhṇīyuḥ Kau. A.2.2. -4 a war- drum or trumpet. -5 a signal, mark; sign. -sthānam a military station; Kau. A.1.16.

    Śabdakalpadruma

    vol. 1, p. 47.
    anīkaḥ , puṃ, klī, (nāsti nīḥ svargaprāpako yasmāt .
    kap, arddharccāditbāt puṃstvaṃ klīvatvañca .) yuddhaṃ,
    sainyaṃ . iti medinī ..