anīkaḥ
See also
anīka.
Apte Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 66, col. 1.
anīkaḥ kaṃ [
aniti jīvatyanena;
an-īkan Uṇ. 4. 16-17]
1 Army, forces; troop, host;
dṛṣṭvā tu pāṃḍavānīkaṃ Bg. 1. 2;
padātīṃśca mahīpālaḥ puro'nīkasya yojayet H. 3. 80.
2 A collection, group, mass;
navāṃbudānīkamuhūrtalāṃchane R. 3. 53.
3 Battle, fight, combat.
4 A row, line, marching column.
5 Front, head; chief;
ratheṣu no' nīkeṣvadhiśriyaḥ Rv. 8. 20. 12. (
senāmukheṣu);
agnirvai devānāmanīkaṃ Śat. Br.;
agnimanīkaṃ kṛtvā.
6 Face, countenance,
ibid. (
mukhaṃ) (
tasya prāṇavāyunissāraṇāt tathātvaṃ); splendour; brilliance; form (
tejas);
svanīka Rv. 7. 2. 23, 3. 6 (mostly
Ved. in these two senses).
7 Edge, point.
Comp. — sthaḥ 1 a warrior, combatant.
2 a sentinel, (armed) watch.
3 an elephantdriver, or its trainer.
4 a war-drum or trumpet.
5 a signal, mark, sign.
Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
vol. 1,
p. 88.
anīkaḥ, anīkama [aniti jīvatyanena; an-īkan Uṇ.4.16-17] 1 Army, forces; troop, host; dṛṣṭvā tu pāṇḍavānīkam Bg.1.2. mahārathānāṃ pratidantyanīkam Ki.16.14. padātīṃśca mahīpālaḥ puro'- nīkasya yojayet H.3.73. -2 A collection, group, mass; navāmbudānīkamuhūrtalāñchane R.3.53. -3 Battle, fight, combat. -4 A row, line, marching column. -5 Front, head; chief; ratheṣu no'nīkeṣvadhiśriyaḥ Rv.8.20.12. (senāmukheṣu); agnirvai devānāmanīkam Śat. Br.; agnimanīkaṃ kṛtvā. cf. anīkastu reṇa sainye sandehe'pi ca kathyate Nm. -6 Face, countenance, ibid (mukham) (tasya prāṇavāyunissāraṇāt tathātvam); splendour; brilliance; form (tejas); svanīka Rv.7.1.23,3.6 (mostly Ved. in these two senses) -7 Edge, point. -Comp. -sthaḥ 1 a warrior, combatant. -2 a sentinel., (armed) watch. abhicakrāma bhartāramanīkasthaḥ kṛtāñjaliḥ Rām.6.32.34. -3 an elephant-driver, or its trainer (drāviḍī 'ane' = hattī); anīkasthapramāṇaiḥ praśastavyañjanācārān hastino gṛhṇīyuḥ Kau. A.2.2. -4 a war- drum or trumpet. -5 a signal, mark; sign. -sthānam a military station; Kau. A.1.16.
Śabdakalpadruma
☞
vol. 1,
p. 47.
anīkaḥ , puṃ, klī, (nāsti nīḥ svargaprāpako yasmāt .
kap, arddharccāditbāt puṃstvaṃ klīvatvañca .) yuddhaṃ,
sainyaṃ . iti medinī ..