• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • anāmaya


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    p. 29.
    anāmaya n. (-yaṃ) Health.

    E. an neg. and āmaya sickness.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    p. 23, col. 2.
    anā_maya (yaṃ) 1. n. Health.

    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    p. 77, col. 1.
    anāmaya Bahuvr. I. m. f. n. (-yaḥ-yā-yam) 1 Free from dis-

    ease or sickness, healthy. 2 Not producing disease.

    II. m. (-yaḥ) A name of Śiva.

    III. n. (-yam) 1 Health. 2 A medicament or drug(?). E.

    a priv. and āmaya.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    p. 28, col. 3.
    anāmaya an-āmaya, as, ā, am, free from

    disease, healthy, salubrious; (as), m. Śiva; (am), n.

    health.

    Lanman’s Sanskrit Reader Vocabulary

    p. 115, col. 2.
    an-āmayá, a. without disease, healthy; as n. health.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    p. 62, col. 1.
    anāmaya a. [nāsti āmayaḥ rogo yasya] Free from disease, healthy, sound; janmabaṃdhavinirmuktāḥ padaṃ gacchaṃtyanāmayaṃ Bg. 2. 51 where there is no unhappiness.

    yaḥ yaṃ Good or sound health; health, well-being, welfare; sa bhavaṃtamanāmayapraśnapūrvakamāha Ś. 5; mahāśvetā kādaṃbarīmanāmayaṃ papraccha K. 192 inquired about her health; apyanāmayaṃ rājñaḥ Mv. 1 how does the king do? brāhmaṇaṃ kuśalaṃ pṛcchetkṣātrabaṃdhumanāmayaṃ . vaiśyaṃ kṣemaṃ samāgamya śūdramārogyameva ca Ms. 2. 127.

    yaḥ [nāsti bhayaṃ yasmāt] N. of Viṣṇu (or Śiva according to some); puṇyakīrtiranāmayaḥ; viṣṇurhi bāhyābhyaṃtarapīḍāṃ nivārayati tasmādanāmayaḥ.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    p. 18.
    anāmayá a. not unwholesome, healthy (subj. & obj.); not obnoxious to, exempt from (abl.); n. health.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    p. 14, col. 1.
    anāmaya an-āmayá, a. not fatal; healthy,
    well; salutary; spared by (ab.); n. health,
    welfare; -praśna, m. enquiry after health.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    p. 28, col. 2.
    an-āmayá mf(ā́)n. not pernicious, AV.
    p. 28, col. 2.
    free from disease, healthy, salubrious
    p. 28, col. 2.
    an-āmayá (as), m. Śiva
    p. 28, col. 2.
    an-āmayá (am), n. health.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    p. 24, col. 1.
    anāmaya

    n. (-yaṃ) Health.

    E. an neg. and āmaya sickness.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    vol. 1, p. 82.
    anāmaya a. [nāsti āmayaḥ rogo yasya] Free from disease, healthy, sound; tadannamapi bhoktavyaṃ jīryate yadanāmayam Rām.3.50.18 not breeding disease; janmabandhavinirmuktāḥ padaṃ gacchantya- nāmayam Bg.2.51 where there is no unhappiness. -yaḥ, -yam Good or sound health; health, well-being, welfare; sa bhavantamanāmayapraśnapūrvakamāha Ś.5; mahāśvetā kādambarīmanāmayaṃ papraccha K.192 inquired about her health; apyanāmayaṃ rājñaḥ Mv.1 how does the king do? brāhmaṇaṃ kuśalaṃ pṛcchetkṣatrabandhumanāmayam | vaiśyaṃ kṣemaṃ samāgamya śūdramārogyameva ca Ms.2.127. -yaḥ [nāsti āmayaḥ yasmāt] 1 N. of Viṣṇu (or Śiva according to some); puṇyakīrtiranāmayaḥ, viṣṇurhi bāhyābhyantarapīḍāṃ nivārayati tasmādanāmayaḥ. -2 Final release (= mokṣaḥ) niyataṃ yātumanāmayāya kālaḥ Bu. ch.5.70.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    p. 21, col. 1.
    anāmaya anāmaya a. (āmaya) bien portant: anāmayam padam le séjour du salut.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    p. 30, col. 1.
    an-āmaya- a. bien portant; prospère; qui donne la santé; nt. santé, bien-être; apy °am « comment va la santé ? » (en s'adressant à un Brâhmane).

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    vol. 1, p. 185.
    anāmayá (3. a + āmaya)

    1) adj. f. ā .

    a) nicht verderblich: (arṣaṇīḥ) ahîṃsantīranāmàyā nirdrâvantu bàhirbilâm AV. 9, 13, 13.

    — b) gesund, in gutem Wohlbefinden, keine Leiden habend: kuśalaṃ te varārohe bhartāraste 'pyanāmayāḥ DRAUP. 4, 10. prasthāpya puṣkaraṃ rājā vittavantamanāmayam N. 26, 29. rājyam R. 2, 72, 52. 5, 81, 18. von Brahman ŚVETĀŚV. UP. 3, 10 (so zu lesen st. anāyaṃ). ŚAṂK. : ādhyātmikāditāpatrayarahitatvāt .

    — c) wo ein Wohlergehen herrscht: janmabandhavinirmuktāḥ padaṃ gacchantyanāmayam BHAG. 2, 51. brahmalokam R. 1, 44, 58.

    — 2) m. ein Beiname Śiva's ŚIV.

    — 3) n. Gesundheit, Wohlergehen AK. 2, 6, 2, 1. H. 474. kaccicca sahasainyasya tava nityamanāmayam R. 2, 89, 6. yeṣāṃ kuśalakāmo 'si teṣāṃ saṃpratyanāmayam 1, 73, 3. śrutaṃ bhagavatā kaccitsusubhikṣamanāmayam 6, 109, 3. na hi yogaṃ prapaśyāmi yena mucyeyamāpadaḥ . putradāreṇa vā sārdhaṃ pradraveyamanāmayam .. BRĀHMAṆ. 1, 19. vasiṣṭham - papracchānāmayam R. 1, 20, 13. vasiṣṭho bharataścainaṃ papracchaturanāmayam . śarīre 'gniṣu śiṣyeṣu vṛkṣeṣu mṛgapakṣiṣu .. 2, 90, 8. anāmayaṃ ca brūyāstvaṃ rāmalakṣmaṇau 5, 37, 12. tau brūyāḥ sarvamanāmayam 5, 68, 40. praṇamya vidhivaccainaṃ (Brahman) pṛṣṭvānāmayamavyayam 1, 2, 28. kuśalamavyayam . papracchānāmayaṃ cāpi tayoḥ (nāradaparvatayoḥ) N. 2, 14. kuśalānāmayaṃ prītaḥ papraccha vasudhādhipam R. 1, 20, 10. 68, 4. 3, 4, 40. brāhmaṇaṃ kuśalaṃ pṛcchetkṣatrabandhumanāmayam . vaiśyaṃ kṣemaṃ samāgamya śūdramārogyameva ca .. M. 2, 127. sa bhavantamanāmayapūrvakamidamāha ŚĀK. 64, 23.

    vol. 5, p. 982.
    anāmaya Z. 2 lies 9, 8, 13 st. 9, 13, 13.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    vol. 1, p. 46, col. 1.
    anāmayá

    — 1) Adj. (f. ā)

    — a) nicht verderblich AV. 9,8,13.

    — b) gesund , in gutem Wohlbefinden , dem Nichts fehlt.

    — c) wo Wohlergehen herrscht.

    — d) Gesundheit schaffend 166,27.

    — e) verschont von (Abl.) 79,20.

    — 2) m. Bein. Śiva's.

    — 3) n. Gesundheit , Wohlergehen.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    p. 12, col. 2.
    anāmayá nicht verderblich, gesund (Pers. u. Sachen); nicht dem (Abl.) ausgesetzt; n. Gesundheit.

    Bopp Glossarium Sanscritum

    p. 9, col. 2.
    anāmaya (BAH. ex an priv. et āmaya m. morbus) 1) Adj.

    sanus, salvus, valens. DR. 4. 10. 2) Subst. n. sanitas, sa-

    lus, valetudo. BR. 1. 19. N. 2. 15.

    Vācaspatyam

    p. 159, col. 1.
    anāmaya pu0 amaghañ āmaṃ tāpaṃ yātyanena yāka ā-
    mayo rogaḥ na0 ta0 . rogābhāve ārogye . brāhmaṇaṃ
    kuśalaṃ pṛcchet kṣātrabandhumanāmayamiti manuḥ . na0 5 ba0 .
    vāhyābhyantarapīḍānivārake viṣṇau pu0 puṇyakīrttiranā-
    maya iti viṣṇu sa0 . rogaśūnye tri0 . janma-
    bandhavinirmuktāḥ padaṃ gacchantyanāmayamiti gītā .

    Index to the Names in the Mahābhārata

    p. 35, col. 2.
    Anāmaya = Viṣṇu (1000 names), Skanda.

    Tāntrikābhidhānakośa

    vol. 1, p. 116.