amlavetasaḥ
See also
amlavetasa.
Śabdakalpadruma
☞
vol. 1,
p. 90.
amlavetasaḥ , puṃ, svanāmaprasiddhaḥ amlarasavṛkṣaviśeṣaḥ .
cukāśāka iti khyāta iti kecit . amla-
kucāi iti khyāta iti kecit . ityamara-
ṭīkāyāṃ bharataḥ .. tatparyyāyaḥ . amlaḥ 2 bedhī 3
rasāmlaḥ 4 āmlavetasaḥ 5 vetasāmlaḥ 6 amla-
sāraḥ 7 śatabedhī 8 bedhakaḥ 9 bhīmaḥ 10 bhedanaḥ 11
bhedrī 12 rājāmlaḥ 13 amlabhedanaḥ 14 amlā-
ṅkuśaḥ 15 raktasāraḥ 16 phalāmlaḥ 17 amla-
nāyakaḥ 18 sahasrabedhī 19 vīrāmlaḥ 20 gulma-
ketuḥ 21 varābhidhā 22 śaṅkhadrāvī 23 māṃsa-
drāvī 24 . iti rājanirghaṇṭaḥ .. varāṅgī 25 .
iti ratnamālā .. cukraḥ 26 . ityamaraḥ .. tatphala-
guṇāḥ . atyamlatvaṃ . kaṣāyatvaṃ . uṣṇatvaṃ . vāyu-
kaphārśaḥśramagulmanāśitvaṃ . arucihāritvañca .
iti rājanirghaṇṭaḥ .. chāgamāṃsalauhasūcīdrava-
kāritvaṃ . caṇakāmlavat guṇakāritvañca . iti
bhāvaprakāśaḥ .. ānāharoganāśitvaṃ . tatpakva-
phalaguṇāḥ . doṣavināśitvaṃ . gurutvaṃ . dhārakatvañca .
iti rājavallabhaḥ .. tatparyyāyaguṇāḥ .
“syādamlavetasaścukraḥ śatabedhī sahasrajit .
amlavetasamatyamlaṃ bhedanaṃ laghu dīpanaṃ ..
hṛdrogaśūlagulmaghnaṃ pittalohitadūṣaṇaṃ .
rūkṣaṃ viṇmadyadoṣaghnaṃ plīhodāvarttanāśanaṃ ..
hikkānāhāruciśvāsakāsājīrṇavamipraṇut .
kaphavātāmayadhvaṃsi chāgamāṃsadravatvakṛt ..
caṇakāmlaguṇaṃ jñeyaṃ lauhasūcīdravatvakṛt” .
iti bhāvaprakāśaḥ ..
(“amlikāyāḥ phalaṃ pakvaṃ tasmādalpāntaraṃ guṇaiḥ .
guṇaistaireva saṃyuktaṃ bhedanantvamlavetasam” ..
iti ca carakaḥ ..)