Blog
Sanskrit
About
amatra
Sanskrit-English
Sanskrit-French
Sanskrit-German
Sanskrit-Sanskrit
Specialized Dictionaries
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 59 .
amatra n. (
-traṃ ) A vessel, a utensil.
E. ama to go, atran Uṇādi aff.
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 46, col. 2 .
amatra (traṃ) 1. n. A vessel.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)
☞
p. 74, col. 3 .
Amatra, amani, amaviṣṇu. See s. v.
☞
p. 74, col. 3 .
amatra amatra, as, ā, am (rt.
am ), Ved. over-
powering, overcoming, strong, violent, impetuous;
(
am ), n., Ved. strength, power; a vessel, a utensil.
Apte Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 149, col. 1 .
amatra a. Ved. [
am-atran Uṇ. 3. 105] Overpowering (enemies), strong or disposed to march on (
gamanaśīla )
Rv. 1. 61. 9.
— traṃ [
amati bhukteṃ annamatra, ādhāre atran ]
1 A pot, vessel, utensil.
2 Strength, power.
Cappeller Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 37 .
1 ámatra a. strong, firm.
☞
p. 37 .
2
ámatra &
amatra°ka n. vessel, cup;
p. amatrín .
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 80, col. 1 .
ámatra a mfn. violent, strong, firm,
RV. i, 61, 9 and iv, 23, 6
☞
p. 80, col. 1 .
ámatra n. a large drinking vessel,
RV. ;
Pāṇ. iv, 2, 14
☞
p. 80, col. 1 .
ámatra m.
id. ,
RV. iii, 36, 4.
☞
p. 80, col. 1 .
ámatra b See √ am .
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 49, col. 2 .
amatra n. (-traṃ ) A vessel, a utensil.
E. ama to go, atran Unādi aff.
Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
vol. 1,
p. 199 .
amatra a. Ved. [am - atran Uṇ.3.105.] Overpowering (enemies), strong or disposed to march on (gamanaśīla ); svariramatro vavakṣe raṇāya Rv.1.61.9. -tram , -trakam [amati bhuṅkte annamatra , ādhāre atran ] 1 A pot, vessel, utensil. uttārya gopī suśṛtaṃ payaḥ punaḥ praviśya saṃdṛśya ca dadhyamatrakam Bhāg.10.9.7. anyeṣāṃ cāpyamatrāṇāṃ sauvarṇānāmanekaśaḥ Śiva. B.29.59. -2 Strength, power.
Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 43, col. 1 .
amatra amatra n. vase, ustensile.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 368 .
1.
ámatra (von 2.
am ) adj.
ungestüm, heftig :
màhām̐ amâtro vṛ̀janê viràpśyu1^\graṃ śavàḥ patyâte dhṛ̀ṣṇvojâḥ ṚV. 3, 36, 4.
svàriramâtro vavakṣè raṇā̂ya 1, 69, 9. Uebertr.:
kimādamâtraṃ sàkhyaṃ sakhîbhyaḥ kàdā nu tê bhrā̀traṃ pra brâvāma 4, 23, 6.
NIR. 6, 23.
☞
vol. 1,
p. 368 .
2.
ámatra n.
Krug, Trinkschale oder ähnliches
Gefäss NIR. 5, 1.
Uṇ. 3, 104.
AK. 2, 9, 33. 3, 4, 46.
H. 1026.
ā madhvô asmā asicànnamâtràmindrā̂ya pū̀rṇam ṚV. 10, 29, 7.
àyaṃ somâścàmūsùto 'mâtrè parî ṣicyate 5, 51, 4. 2, 14, 1. 6, 42, 2.
P. 4, 2, 14.
☞
vol. 7,
p. 1701 .
1.
amatra ,
ṚV. 3, 36, 4 gehört zu 2.
amatra , das also auch m. ist; vgl. u. 1.
vṛjana 1).
Grassmann Wörterbuch zum Rig Veda
☞
p. 90 .
1.
ámatra, a.,
ungestüm, gewaltig [von am]; 2)
mächtig, von Dingen.
-as índras {61,9}; {270,4}.
-am [n. ] 2) sakhyám {319,6}.
☞
p. 90 .
2.
ámatra, n. ,
grosses Trinkgefäss, aus welchem dem Indra (und Vayu) der Somatrank zugegossen wurde. Vielleicht bedeutet es, wie das gr. ἄμετρος (unermesslich, sehr gross), ursprünglich das unermessliche, sehr grosse, wie ja oft genug die ungeheuere Menge des von Indra verschlungenen Somatrankes geschildert wird (
vgl. amātrá);
s. das folg.
-am {855,7}.
-e {405,4}.
-ebhis {205,1}; {483,2}.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 94, col. 3 .
1. ámatra Adj. fest.
☞
vol. 1,
p. 94, col. 3 .
2.
ámatra (
ṚV. 3,36,4) und
amatraka n.
Krug , Trinkschale ; Gefäss überh.
Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch
☞
p. 59, col. 3 .
2. amatra auch Āpast. [und S I, 157, 9 v.u. (Ko.)] und in jalāmatra weiter unten.
Abhidhānaratnamālā of Halāyudha
☞
p. 39 .
amatra; amatraṃ bhājanaṃ pātraṃ sthālaṃ tulyārthamiṣyate . 2.1.1.327
Vācaspatyam
☞
p. 318, col. 2 .
amatra na0 amatyannamatra ama —bhojane ādhāre atran . 1 bhojanapātre . “ayaṃ somaścamūsuto'matre pariṣicyate ” ṛ0 5, “āsanaṃ vasanaṃ caiva śayyā'matraṃ kamaṇḍaluḥ . ātmanastu śucīni syurna pareṣāṃ kadācana ” smṛtiḥ . ama —roge atran . 2 śatrūṇāmabhibhāvake . “mahām̐ amatro vṛjane ” ṛ0 3, 36, 4 . “amatraḥ śatrūṇāmabhibhavitā ” bhā0 ama —gatau karttari atran . 3 gamanaśīle tri0 . “svari- ramatro vavakṣe raṇāya 1, 61, 9 . “amatraḥ yuddhādiṣu gama- nakuśalaḥ ” bhā0 4 bale ca “gambhīreṇa na ūrūṇāmama- trin ”! 6, 24, 9 “amatraṃ balaṃ tadvan! bhā0 .
Bergaigne Études sur le lexique du Ṛgveda
☞
p. 126 .
The Vedic Index of Names and Subjects
☞
vol. 1,
p. 30 .
Amatra was a vessel into which the Soma, after being
pressed, was poured,
1 and out of which the libation to the god
was made.
2 [Footnote] 1) Rv. ii. 14, 1; v. 51, 4; vi. 42, 2, etc.
[Footnote] 2) Rv. x. 29, 7.
Cf. Zimmer,
Altindisches Leben, 278;
Oldenberg,
Ṛgveda Noten, 1, 61.