• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ama

    See also amma.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 59.
    ama r. 1st cl. (amati)

    1 To go, to go to or towards.

    2 To serve or honour.

    3 To sound. 10th cl. (amayati) To afflict with sickness or pain from disease.

    ☞ p. 59.
    ama ind. (-am)

    1 Quickly.

    2 Little. mfn. (-maḥ-mā-maṃ) Unripe, (as fruit, &c.) m. (-maḥ) Sickness.

    E. ama to go or to be sick. ac aff.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 46, col. 1.
    ama adv. Quickly; little. a. Unripe
    (as fruit.) m. Sickness.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 74, col. 2.
    1. ama, as, m., Ved. going, pressure, heavy weight,

    violence, strength, power, depriving of sensation, fright,

    terror; disease, sickness; a servant; companion; (as,

    ā, am), unripe; unfortunate (?). —Ama-vat, ān, atī,

    at, Ved. impetuous, violent, strong; powerful, bold,

    persevering, constant; attended by ministers, attended

    by diseases, possessed of self; (vat), ind. impetuously.
    ☞ p. 74, col. 3.
    ama 2 . ama, as, m. (connected with amu),

    this; self; (ā), f. soul.
    ☞ p. 74, col. 3.
    ama 3 . a-ma, as, m. or a-mā, f. (rt. mā),

    unmeasured state.

    Lanman’s Sanskrit Reader Vocabulary

    ☞ p. 119, col. 2.
    áma, pron. this; he. [5034: cf. amā́.]

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 148, col. 3.
    ama a. Unripe (as fruit).

    — maḥ

    1 Going.

    2 Pressure, weight; strength, power (balaṃ).

    3 Fright, terror.

    4 Sickness, disease.

    5 A servant, follower, an attendant.

    6 Vital air, life-wind (prāṇa).

    7 This, self.

    8 Unmeasured state.

    — mā

    1 Soul.

    2 Unmeasured state.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 37.
    1 áma (pron. st.) this.
    ☞ p. 37.
    2 áma m. onset, impetuosity; fear, terror.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 24, col. 3.
    ama ama, prn. stem, this; he.
    ☞ p. 24, col. 3.
    ama ám-a, m. pressure, vehemence; fright.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 80, col. 1.
    1. áma m. impetuosity, violence, strength, power, RV.; VS.; AV.
    ☞ p. 80, col. 1.
    depriving of sensation, fright, terror, RV.
    ☞ p. 80, col. 1.
    disease, L.
    ☞ p. 80, col. 1.
    2. áma mfn. (pron.; cf. amu) this, AV. xiv, 2, 71 (quoted in ŚBr. xiv & ĀśvGṛ.) [The word is also explained by prāṇa, ‘soul’ cf. Comm. on ChUp. v, 2, 6.]

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 49, col. 1.
    ama

    r. 1st cl. (amati)

    1. To go, to go to or towards.

    2. To serve or honour.
    3. To sound. 10th cl. (āmayati) To afflict with sickness or pain
    from disease.

    ☞ p. 49, col. 1.
    ama ind. (-maṃ)

    1. Quickly.

    2. Little.

    mfn. (-maḥ-mā-maṃ) Unripe, (as fruit,
    &c.)

    m. (-maḥ) Sickness.

    E. ama to go or to be sick, ac aff.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 199.
    ama a. Unripe (as fruit). -maḥ 1 Going. -2 Pressure, weight; strength, power (balam). -3 Fright, terror. -4 Sickness, disease. -5 A servant, follower, an attendant. -6 Vital air, life-wind (prāṇa). -7 This self. -8 Unmeasured state. -mā 1 Soul. -2 Unmeasured state.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 43, col. 1.
    ama ama a. malade.

    Qui n'est pas mûr; cf. āma.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 73, col. 2.
    ama- pron. celui-ci.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 367.
    1. áma pron. dieser: amò 'hamâsmì sā tvaṃ sāmā̀hamàsmyṛ̀ktvam der bin ich, die bist du AV. 14, 2, 71. Vgl. ŚAT. BR. 14, 9, 4, 19 (= BṚH. ĀR. UP. 6, 4, 20). 4, 1, 24 (= BṚH. ĀR. UP. 1, 3, 22). CHĀND. UP. 1, 6, 1. 5, 2, 6 (ŚAṂK.: = prāṇa). ĀŚV. GṚHY. 1, 7.

    — Vgl. amā, amāt, amu .

    ☞ vol. 1, p. 367.
    2. áma (von 2. am) gaṇa vṛṣādi . m.

    1) Andrang, Wucht, Ungestüm (der Geschosse, des Laufes u. s. w.): senêva sṛ̀ṣṭāmâṃ dadhāti ṚV. 1, 66, 7 (4). amā̂deṣāṃ (marutāṃ) bhìyasā̀ bhūmîrejati 5, 59, 2. (sarasvatī) yasyā̂ anànto ahrûtastvèṣaścârìṣṇurârṇàvaḥ . amàścaratì rorûvat 6, 61, 8. tapântì śatrùṃ sva1^\rṇa bhūmā̂ màhāsênāsò amêbhireṣām 7, 34, 19. 4, 22, 3. 5, 56, 3. 8, 12, 24. 20, 6. 64, 10. 9, 90, 6. VS. 18, 4. AV. 13, 4, 50.

    — 2) Betäubung, Schrecken: tvaṃ màhām̐ îndrà yo hà śuṣmaìrdyāvā̂ jajñā̀naḥ pṛ̂thìvī amê dhāḥ ṚV. 1, 63, 1. amê dèvāndhā̀dguhā̂ nìṣīdân 67, 2. (3). vìdanmṛ̀gasyà tām̐ amâḥ 8, 82, 14.

    — 3) Krankheit VOP. 26, 170; vgl. āma .

    — 4) adj. unreif ŚABDAR. im ŚKDR.; vgl. āma .

    — Vgl. amavant .

    ☞ vol. 5, p. 1030.
    2. ama vgl. tṛṣṭāmā .

    Grassmann Wörterbuch zum Rig Veda

    ☞ p. 89.
    1. (áma) , pron., dieser (vgl. amā́, amā́t).

    -as {AV. 14,2,71} …‿ahám asmi.

    ☞ p. 89.
    2. áma, m., Andrang, Ungestüm (der Geschosse, der Marut's, des Indra, des Soma, der Schlange), stets mit dem Nebenbegriffe des Schreckenerregenden; 2) Betäubung, Schrecken, besonders ámam dhā, áme dhā.

    -as 1) {410,3} (marútām); {502,8} (sárasvatyās); mṛgásya {702,14} (áhes).

    -am 2) {66,7}.

    -ena 1) dyā́m … rejayat {318,3}; … víśvā ghánighnat duritā́ {802,6}.

    -āya 1) vas (marútām) {640,6}.

    -e 2) {63,1}; {67,3}; {313,7}.

    -āt 1) {413,2} (marútām); {632,24} (índrasya).

    -ebhis 1) {550,19} (mahā́senānām).

    -ais 1) {684,10} … amítram ardaya.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 94, col. 2.
    1. áma Pron. dieser. von den Commentatoren als prāna gedeutet.
    ☞ vol. 1, p. 94, col. 2.
    2. áma

    — 1) m.

    — a) Andrang , Wucht , Ungestüm.

    — b) Betäubung , Schrecken.

    — c) * = ama Krankheit.

    — 2) *Adj. = āma unreif.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 25, col. 1.
    1. áma Pron-St. dieser.
    ☞ p. 25, col. 1.
    2. áma m. Andrang, Ungestüm; Schreck.

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    ☞ p. 59, col. 3.
    ama Adj. ° = *amati gacchati yaḥ, H 43, 292.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 316, col. 1.
    ama rīge curā0 ubhaya0 seṭ aka0 pīḍane saka0 . amayati-
    ne āmimat ta . “yasyā udaramāmayat” ṝ0 1086, 8
    mā ca naḥ kiñcanāmamat” atha0 6, 37, 3 . amitaḥ-
    āntaḥ ghañādau kṛti amaḥ—āmaḥ amī—āmī .
    ☞ p. 316, col. 1.
    ama gatau bhojane bhvādi0 saka0 śabde ca aka0 seṭ pa0 . amati
    āmīt . “kiśūrapatninastvamabhyamīṣi” 10, 86, 8
    vede śapoluki īṭ . amataḥ amatiḥ amanisaḥ .
    ☞ p. 316, col. 1.
    ama pu0 ama—roge ghañ . 1 roge “ama—gatau ac . prāṇe
    sarvvadāgatimattvātasya tathātvam . “bāgvai sāmaiṣā sā
    cāmaśceti vṛ0 u0 “amo nāmāsi amā hi sarvva-
    midam chā0 u0 . amaḥ prāṇaḥ bhā0 . amati saha-
    gacchati . sevake “yāhi rājevāmam̐vā” ibhena ya0 13,
    9 . “amavān sevakān” vedī0 4 apakvaphalādau na0
    śabdara0 . prāṇahetutvāt 5 bale “seneva sṛṣṭāmaṃ dadhāti”
    ṛ0 1, 66, 4, amaṃ balam bhā0 .

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 81.
    ama k roge . ka āmayati vyādhirlokaṃ . iti
    durgādāsaḥ ..
    ☞ vol. 1, p. 81.
    ama gatau . bhajane . śabde . amati . iti durgā-
    dāsaḥ ..

    Bergaigne Études sur le lexique du Ṛgveda

    ☞ p. 123.

    Kṛdantarūpamālā

    ☞ p. 29.
    (32) ‘ama gatyādiṣu’ (I-bhvādiḥ-465-saka-se-para.)

    ‘gatyādāvamatīti syād roge syādāmayatyameḥ .’ (ślo 147, pūrvārdham) iti devaḥ .

    1 amakaḥ-mikā, āmaka 1 ḥ-mikā, amimiṣakaḥ-ṣikā;

    amitā-trī, āmayitā-trī, amimiṣitā-trī;

    a A man-ntī, āmayan-ntī, amimiṣan-ntī;

    amiṣyan-ntī-tī, āmayiṣyan-ntī-tī, amimiṣiṣyan-ntī-tī;

    āmayamānaḥ, āmayiṣyamāṇaḥ; 2 ān-āmau-āmaḥ;

    amitam A -taḥ-tavān, 1 āntam-ntaḥ-ntavān, āmitaḥ, amimiṣitaḥ-tavān;

    amaḥ, āmaḥ, amimiṣuḥ, āmimayiṣuḥ, abhya 2 mī; B

    amitavyam, āmayitavyam, amimiṣitavyam;

    amanīyam, āmanīyam, amimiṣaṇīyam; 3 amyam, āmyam, amimiṣyam;

    īṣadamaḥ-duramaḥ-svamaḥ;

    amyamānaḥ, āmyamānaḥ, amimiṣyamāṇaḥ;

    amaḥ, āmaḥ, amimiṣaḥ;

    amitum, āmayitum, amimiṣitum; 4 āntiḥ, āmanā, amimiṣā, āmimayiṣā;

    amanam, āmanam, amimiṣaṇam;

    amitvā, āmayitvā, amimiṣitvā;

    samamya, samāmya, samamimiṣya;

    āmam 2, amitvā 2, āmam 2, āmayitvā 2, amimiṣam 2; amimiṣitvā 2;

    [Footnote]1. ‘nodāttopadeśasya māntasyānācameḥ’ (7-3-34) iti vṛddhiniṣedhaḥ .

    [Footnote]1. ā. asya dhātoramantatvena prāptaṃ mittve, ‘na kamyamicamām’ (ga. sū. bhvādau)

    iti niṣidhyate . ataḥ ‘mitāṃ hasvaḥ’ (6-4-32) iti hrasvo na .

    [Footnote]A. ‘vanādvanaṃ sānumaman draman gṛhaṃ vyādhotkaro'hammatimīmitāśayaḥ . cāntāmiṣa-

    śchāntajalaḥ phalāvalīṃ jāntvā jhamajjhemanamakramīd guhām ..’ dhā. kā. 1-60.

    [Footnote]2. ‘anunāsikasya kvijhaloḥ kṅiti’ (6-4-15) iti dīrghaḥ . ‘mo no dhātoḥ’

    (8-2-64) iti natvam .

    [Footnote]A. ‘teṣāṃ nihanyamānānāṃ saṃghuṣṭaiḥ karṇamedibhiḥ . abhūdabhyamitatrāsamāsvāntā-

    śeṣadig jagat ..’ bha. kā. 9-21.

    [Footnote]1. ‘ruṣyamatvarasaṃghuṣā''svanām’ (7-2-28) iti niṣṭhāyāmiḍvikalpaḥ . iḍa-

    bhāvapakṣe ‘anunāsikasya—’ (6-4-15) iti dīrghaḥ .

    [Footnote]2. ‘jidṛkṣiviśrīṇvamāvyathābhyamaparibhūprasūbhyaśca’ (3-2-157) iti tacchīlā-

    diṣu kartṛṣu iniḥ .

    [Footnote]B. ‘śaile viśrayiṇaṃ kṣipraṃ anādariṇamabhyamī . nyāyyaṃ paribhavī brūhi pāpamavya-

    thinaṃ kapim ..’ bha. kā. 7-20.

    [Footnote]3. ‘poradupadhāt’ (3-1-98) iti yat .

    [Footnote]4. ‘titutre—’ (7-2-9) tīṇṇiṣedhaḥ . ‘anunāsikasya—’ (6-4-15) iti

    dīrghaḥ .

    ☞ p. 30.
    (33) ‘ama roge’ (X-curādiḥ 1721-saka. se. u.)

    ‘gatyādāvamatīti syād roge syādāmayatyameḥ .’ (ślo 147 pūrvārdham .)

    iti devaḥ .

    āmakaḥ-mikā, āmimayiṣakaḥ-ṣikā; 1 āmayitā-trī, (ā) āmimayiṣitā-trī; B āmayan-ntī, āmimayiṣan-ntī;

    āmayiṣyan-ntī-tī, āmimayiṣiṣyan-ntī-tī;

    āmayamānaḥ, āmimayiṣamāṇaḥ;

    āmayiṣyamāṇaḥ, āmimayiṣiṣyamāṇaḥ; 2 ān-āmau-āmaḥ; --

    āmitam-taḥ-tavān, āmimayiṣitam-taḥ-tavān,

    āmaḥ, āmayaḥ, 3 āmimayiṣuḥ;

    āmayitavyam, āmimayiṣitavyam;

    āmanīyam, āmimayiṣaṇīyam;

    āmyam, āmimayiṣyam;

    īṣadāmaḥ, durāmaḥ, svāmaḥ;

    āmyamānaḥ, āmimayiṣyamāṇaḥ;

    āmaḥ, āmimayiṣaḥ,

    āmayitum, āmimayiṣitum;

    āmanā, āmimayiṣā;

    āmanam, āmimayiṣaṇam;

    āmayitvā, āmimayiṣitvā;

    samāmya, samāmimayiṣya;

    āmam 2, āmayitvā 2, āmimayiṣam 2; āmimayiṣitvā 2;

    [Footnote]1. amantatvena mittvaṃ tu na . ‘nānye mito'hetau’ (ga. sū. curādau) iti

    niṣedhāt . svārthe ṇici parataḥ jñapādipañcakavyatiriktāḥ mito na bhavantīti tadarthaḥ .

    [Footnote](ā) asya dhātoścurādipāṭhāt śuddhadhātoreva rūpāṇi . ajāditvāt yaṅ na .

    [Footnote]B ‘drāgāmayan vicaṭadasthikayā'tha muṣṭyā prāsphoṭayat tamajito'pi sa ghāṭi-

    tāṅgam . diṣṭyaiṣa hiṃsayati devyamamuṃ yudhīti saṃmodamarjayati ghoṣati nākiloke ..’

    dhā. kā. 3--39.

    [Footnote]2. ‘mo no dhātoḥ’ (8-2-64) iti natvam . na cātra sthānivadbhāvaḥ—‘pūrvatrā-

    siddhe—’ (vā. 1-1-58) iti tanniṣedhāt .

    [Footnote]3. auṇādikaḥ ayac . rogaḥ .