amṛtavapus
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 82, col. 3.
a-mṛta—vapus m. ‘of immortal form’,
N. of Viṣṇu,
MBh. xiii
☞
p. 82, col. 3.
of Śiva.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 381.
amṛtavapus (
a° + va°) m. ein Bein. Śiva's
ŚIV.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 98, col. 2.
amṛtavapus Adj. einen unsterblichen Leib habend.
Vācaspatyam
☞
p. 325, col. 2.
amṛtavapus amṛtenāpyāyitaṃ vapurasya . 1 candre sa hi kṛṣṇa-
pakṣe vahnyādibhiḥ kalānāmekaikaśaḥ bhakṣaṇe'pi punaḥ yajñaśi-
ṣṭarūpāmṛtenāpyāyyate . yathoktaṃ kālamādhaṣīye somotpatti-
vākyena “prathamāṃ pibate vahnirdvitīyāṃ pibate raviḥ . viśve
devāstṛtīyāntu caturthāṃ salilādhipaḥ . pañcamīṃ tu vaṣaṭkāraḥ
ṣaṣṭhīṃ pibati vāsavaḥ . saptanīmṛṣayodivyā aṣṭamīmajaeka-
pāt . navamoṃ kṛṣṇapakṣasya yamaḥ prāśnātivai kalām . daśamīṃ
pibate vāyuḥ pibatyekādaśīmumā . dvādaśīṃ pitaraḥ sarve
samaṃ prāśnanti bhāgaśaḥ . trayodaśīṃ dhanādhyakṣaḥ kuveraḥ
pibate kalām . caturddaśīṃ paśupatiḥ pañcadaśīṃ prajāpatiḥ .
niṣpītaśca kalāśeṣaścandramā na prakāśate . kalā ṣoḍaśikā-
yā tu sā tvapo viśate tadā . amāyāṃ tu sadā soma
oṣadhoḥ pratipadyate . tamoṣadhigataṃ gāvaḥ pibantya psugatañca
yat . tatkṣīramamṛtaṃ bhūtvā mantrabhūtaṃ dvijātibhiḥ . huta-
magniṣu yajñeṣu punarāpyāyate śaśī . dine dine kalāvṛddhiḥ
paurṇamāsyāṃ tu pūrṇatā” iti . yadyapi jyotiṣe kṛṣṇapakṣe
sūryyamaṇḍale praveśa eva uktastathāpi tattaddivase candrakalā-
bhakṣaṇavat vahnyādīnāṃ tṛptirityetatparatvaṃ somotpattivākyasya
devānām asmadādīnāmiva bhojanasyāsiddheḥ tṛptimātrādhāyaka-
tvena tadbhogyatvam “na vai devā annanti pibanti etardavāmṛtaṃ
dṛṣṭvā tṛpyanti” chā0 u0 uktestathāvagamyate ityavirodhaḥ .
anaśvarakharūpe viṣṇauḥ “amṛtāśo'mṛtavapuḥ” viṣṇusa0 .
Index to the Names in the Mahābhārata
☞
p. 35, col. 1.
Amṛtavapus = Viṣṇu (1000 names).