• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • amṛtasāra


    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 381.
    amṛtasāra (a° + sāra) m. Ambrosia-Essenz, ist wohl die Sanskrit-Form für die Stadt Amritsir. LIA. 1, 98. 99.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 326, col. 1.
    amṛtasāra ” pu0 amṛtasya dugdhasya sāraḥ . ghṛte . cakradattokte
    ayaḥpākabhede yathā “lohasya pākamadhunā nāgārjjunaśiṣṭa-
    madhidaghnaḥ .. lohārakūṭatāmrajakaṭāhe dṛḍhamṛṇmaye praṇamya
    śivam . tadayaḥ pacedacapalaḥ kāṣṭhendhanena vahninā mṛdunā ..
    nikṣipya triphalājalamṛditaṃ yattat ghṛtañca dugdhañca . saṃcālya
    lauhamayyā darvyā lagnaṃ samutpāṭhya .. mṛdumadhyakharabhāvaiḥ pāka-
    strividho'tra vakṣyate puṃsām . pittasamīraṇaśleṣmaprakṛtīnāṃ
    madhyamasya samaḥ .. abhyaktadarvilohaṃ sukhaduḥkhaskhalanayogi
    mṛdu madhyam . ujjhitadarvi kharaṃ paribhāṣante kecidā-
    cāryyāḥ .. anye vihīnadarvvīpralepamākhutkarākṛtiṃ bruvate .
    mṛdumadhyamarddhacūrṇaṃ sikatāpuñjopamantu kharam .. tribidho'pi
    pāka īdṛk sarveṣāṃ guṇakṛdeva na tu viphalaḥ . prakṛtiviśeṣe
    sūkṣmau guṇadoṣau janayatītyalpam .. vijñāya pākamevaṃ
    drāgavatāryya kṣitau kṣaṇān kiyataḥ . viśrāmya tatra lohe
    triphalādeḥ prakṣipeccūrṇam .. yadi karpūraprāptirbhavati tato
    vigalite yaduṣṇatve . curṇṇīkṛtamanurūpaṃ kṣipenna vā na yadi
    tallābhaḥ .. pakvaṃ tadaśmasāraṃ suciraghṛtasthityabhāvirukṣatve .
    gīdohanādibhāṇḍe lauhabhāṇḍābhāve sati sthāpyam .
    yadi tu parilputihetorghṛtamaukṣetādhikaṃ tato'nyasmin .
    bhāṇḍe nidhāya rakṣedbhāvyupayogo hyanena mahān .. ayasi
    virukṣībhūte snehastilaghṛtena sampādyaḥ . etattato guṇo-
    ttaramityamunā snehanīyaṃ tat .. atyantakaphaprakṛterbhakṣaṇamaya-
    so'munaiva saṃsanti . kebalamapīdamaśitaṃ janayatyayaso guṇān
    kiyataḥ .. amṛtasāraḥ” cakra0 da0 .

    Aufrecht’s Catalogus Catalogorum

    ☞ vol. 3, p. 7, col. 1.
    amṛtasāra yoga. CS 3, 35.