amūrttaḥ
See also
amūrta,
amūrtta.
Śabdakalpadruma
☞
vol. 1,
p. 85.
amūrttaḥ , tri, (mūrccha + ktaḥ, nañsamāsaḥ .) mūrtta-
bhinnaḥ . mūrttirahitaḥ . yathā . sujñānā amūrtta-
tvāditi vopadevaḥ .. nyāyamate . ākāśaṃ .
kālaḥ . dik . ātmā . eṣāṃ sāmānyaguṇāḥ
saṃkhyā 1 parimitiḥ 2 pṛthaktvaṃ 3 saṃyogaḥ 4
vibhāgaḥ 5 . ākāśasya viśeṣaguṇaḥ śabdaḥ .
kāladiśorviśeṣaguṇo nāsti ātmano viśeṣa-
guṇāḥ . buddhiḥ 1 sukhaṃ 2 duḥkhaṃ 3 icchā 4
dveṣaḥ 5 yatnaḥ 6 bhāvanākhyasaṃskāraḥ 7 dharmmaḥ 8
adharmmaḥ 9 . iti bhāṣāparicchedaḥ .. (rūpahīnaḥ .
ākṛtirahitaḥ . vāyuḥ . antarīkṣañca . yaduktaṃ, —
“sanniveśyo netradṛśyo yasya tanmūrttamucyate .
kṣityambbagnitrayaṃ mūrttamamūrttaṃ tvitaradvayaṃ” .. iti .
“kṣitirjalaṃ tathā tejaḥ pavano mana eva ca .
parāparatvamūrttatvakriyāyogāśrayā amī” ..
iti bhāṣāparicchedaḥ .)