alasakaḥ

Śabdakalpadruma

alasakaḥ , puṃ, (na lasyati anena, lasa + karaṇe vun .)
udararogaviśeṣaḥ . iti mādhavakaraḥ .. tasya rūpaṃ
“kukṣirānahyate'tyarthaṃ pratāmyet parikūjati .
niruddho mārutaścaiva kukṣāvupari dhāvati ..
vātavarcconirodhāśca yasyātyarthaṃ bhavedapi .
tasyālasakamācaṣṭe tṛṣṇodgārau tu yasya ca” ..
tantrāntare .
“prayāti norddhvaṃ nādhastādāhāro na ca pacyate .
āmāśaye'lasībhūtastena so'lasakaḥ smṛtaḥ” ..
asya lakṣaṇaṃ cikitsā ca ajīrṇaśabde draṣṭavyā ..
(alasakamupadekṣyāmaḥ . durbbalasyālpāgnerbahuśleṣmaṇo
vātamūtrapurīṣavegavidhāriṇaḥ sthiragurubahurūkṣa
śītaśuṣkānnasevinastadannapānamanilaprapīḍitaṃ śle-
ṣmaṇā ca vibaddhamārgamatimātrapralīnamalasatvānna
vahirmukhī bhavati . tataśchardyatīsāravarjyānyāma-
pradoṣaliṅgānyabhidarśayati atimātrāṇi . ati-
mātrapraduṣṭāśca doṣāḥ praduṣṭāmabaddhamārgāstiryyagā-
gacchantaḥ kadācit kevalamevāsya śarīraṃ daṇḍavat
stambhayanti . tatastamalasakamasādhyaṃ bruvate .
viruddhādhyaśanājīrṇāśanaśīlinaḥ punareva doṣa-
māmaviṣamityācakṣate bhiṣajo viṣasadṛśaliṅga-
tvāt . tatparamasādhyamāśukāritvāt viruddhopa-
kramatvācceti . tatra sādhyamāmaṃ praduṣṭamalasībhūta-
mullekhayet . pāyayitvā salavaṇamuṣṇavāri . tataḥ
svedanavarttipraṇidhānābhyāmupācaredupavāsayeccainam .
iti carakaḥ ..)