alasaḥ

Śabdakalpadruma

alasaḥ , tri, (na lasati vyāpriyate, lasa + ac .)
ālasyayuktaḥ . ālsyā iti bhāṣā . tatparyyāyaḥ .
mandaḥ 2 tundaparimṛjaḥ 3 ālasyaḥ 4 śītakaḥ 5
anuṣṇaḥ 6 . ityamaraḥ .. śītalaḥ 7 kuṇṭhaḥ 8 mukha-
nirīkṣakaḥ 9 . iti śabdaratnāvalī .. (kriyā-
mandaḥ . kriyājaḍaḥ . avaśyakarttavyeṣu apravṛtti-
śīlaḥ . “avyavasāyinamalasaṃ daivaparaṃ sāhasācca
parihīnaṃ . pramadeva vṛddhapatiṃ necchatyupagṛhītuṃ
lakṣmīḥ” . iti hitopadeśe .)

☞ vol. 1, p. 119.

alasaḥ , puṃ, (lasa + ac, tato nañsamāsaḥ .) vṛkṣa-
viśeṣaḥ . pādarogabhedaḥ . iti medinī .. pām̐kui
iti bhāṣā . tasya nidānarūpe .
“klinnāṅgalyantarau pādau kaṇḍūdāharujānvitau .
duṣṭakarddamasaṃsparśādalasaṃ taṃ vibhāvayet” ..
alasaṃ kādaī iti loke . atha tasya cikitsā .
“pādau sitkāranālena lepanaṃ tvalase hitaṃ .
paṭolakunaṭīnimbarocanāmaricaistilaiḥ ..
kṣudrāsvarasasiddhena kaṭutailena lepayet .
tataḥ kāsīsakunaṭītilacūrṇairvvicūrṇayet” ..
avadhūlayet .
“karañjavījaṃ rajanī kāsīsaṃ padmakaṃ madhu .
rocanā haritālañca lepo'yamalase hitaḥ” ..
iti bhāvaprakāśaḥ .. (“ṭuṣṭakarddamasaṃsparśāḥ kaṇḍū-
kledānvitāntarāḥ . aṅgulyo'lasamityāhuḥ” ..
iti vābhaṭaḥ ..)