• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • alam

    See also ala, alaṃ, ara, aram, araḥ, araṃ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 73.
    alam ind.

    1 Ornament.

    2 Enough, abundance.

    3 Able, adequate or equal to.

    4 Prohibition, no, not.

    5 Unnecessary, no need of. It is chiefly used in composition, as alañjīvikaḥ having enough for subsistence; alandatvā refusing to give; ityalam enough; alaṅkāra ornament, &c.

    E. ala to adorn, &c. and am aff.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 57, col. 1.
    alam ind. Ornament; enough; pro-
    hibition, no, not.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 54, col. 1.
    alam alam (i. e. ṛ + a + m, cf. Ved.

    aram, ), adv. 1. Fit,

    able, with loc., Rām. 3, 47, 6; with

    inf., Rām. 2, 39, 28. 2. Adequate,

    Megh. 54; with inf., Kir. 5, 17; Daśak.

    in Chr. 194, 3. 3. Enough, with dat.

    Man. 11, 76; with inf., Śiś. 9, 87. 4.

    No more, implying prohibition, no, not;

    with instr., Daśak. 187, 14 (śucālam,

    cease to lament); with inf., Mṛcch.

    45, 6 (alaṃ suptajanaṃ prabodhayitum,

    do not awake the sleeping man); with

    absolutive, Rām. 2, 28, 5 (alaṃ vanaṃ

    gatvā, do not go to the forest). 5.

    Abundant, powerfully, Rām. 5, 3, 21;

    Rājat. 5, 377. 6. See kṛ.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 86, col. 1.
    alam alam, ind. (said to be fr. rt. al),

    enough, sufficient, adequate, equal to, competent, able.

    (Alam may govern a dat., e. g. alaṃ jīvanāya,

    sufficient for living; also a loc. or inf., e. g. alaṃ

    vijñāne or vijñātum, able to conceive; also inst.,

    e. g. alaṃ śaṅkayā, enough, i. e. away with fear!

    It may be used with the future tense, e. g. alaṃ

    haniṣyati, he will be able to kill; or with an indecl.

    part., e. g. alam bhuktvā, enough of eating, i. e. do

    not eat more; alaṃ vicārya, enough of consider-

    ation.)

    Lanman’s Sanskrit Reader Vocabulary

    ☞ p. 121, col. 1.
    álam, adv. enough; sometimes equiv. to an adj., adequate, fitting, ready; —w. instr. enough with, have done with; —w. kṛ, make ready, adorn; sv-alaṃkṛta, well adorned; sam-alaṃkṛta, well (sam intens., 1077b) adorned. [later form of áram.]

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 172, col. 2.
    alam ind. [al-bāhu° am]

    1 (a) Enough, sufficient for, adequate to (with dative or inf.); tasyālameṣā kṣudhitasya tṛptyai R. 2. 39; Ku. 6. 82; anyathā prātarāśāya kuryāma tvāmalaṃ vayam Bk. 8. 98; Śi. 2. 40, 106, 110; K. 133; Bh. 3. 22; Ms. 11. 77; R. 2. 39, 9. 32; 15. 64; Me. 64, 88. (b) A match for, equal to (with dat.); daityebhyo hariralaṃ Sk.; alaṃ mallo mallāya Mbh.

    2 Able, competent (with inf.); alaṃ bhoktuṃ Sk.; vareṇa śamitaṃ lokānalaṃ dagdhuṃ hi tattapaḥ Ku. 2. 56; V. 3. 10; with loc. also; trayāṇāmapi lokānāmalamasmi nivāraṇe Rām.

    3 Away with, enough of, no need of, no use of (having a prohibitive force), with instr. or gerund; alamanyathā gṛhītvā M. 1. 20; alamalaṃ bahu vikatthya M. 1; ālapyālamidaṃ babhroryatsa dārānapāharat Śi. 2. 40; alaṃ mahīpāla tava śrameṇa R. 2. 34; Ku. 5. 82; alamiyadbhiḥ kusumaiḥ Ś. 4 so many flowers will do; Śi. 10. 75; sometimes used, though less correctly, with the inf. in the same sense; alamātmānaṃ khedayituṃ Ve. 2, 3; alaṃ suptajanaṃ prabodhayituṃ Mk. 3.

    4 (a) Completely, thoroughly; arhasyenaṃ śamayitumalaṃ vāridhārāsahasraiḥ Me. 53; tvamapi vitatayajñaḥ svargiṇaḥ prīṇayālam Ś. 7. 34; R. 10. 80; K. 169; Śi. 3. 58; (pb) 4. 39. (b) Greatly, excessively, to a high degree; tudaṃti alam K. 2; yo gacchatyalaṃ vidviṣataḥ prati Ak.; Mv. 6. 40; ityalamanvaśān munirmāṃ Ki. 13. 13 again and again, pressingly.

    5 In vain.

    6 Surely, verily.

    7 In the sense of asti and bhūṣaṇa also.

    Comp.

    — karmīṇa a. [alaṃ samarthaḥ karmaṇe kha] competent to do any act; skilful, clever.

    — kumāri a. [alaṃ kumāryai] sufficient to support a maiden (dhanaṃ); P. I. 2. 44.

    — kṛ, kāra &c. see separately below.

    — gāmin a. [alaṃ paryāptaṃ gacchati, ṇini] going after, following in due or proper manner; P. V. 2. 15.

    — jīvika a. [alaṃ jīvikāyai cata.] sufficient for livelihood.

    — juṣa a. [alaṃjuṣyate karmaṇi bāhu° ka] sufficient, adequate to eating.

    — tama a. able, sufficient, having power.

    — dhana a. [alaṃ prabhūtaṃ dhanamastyasya ac] possessing sufficient wealth, rich; nirādiṣṭadhanaścettu pratibhūḥ syādalaṃdhanaḥ Ms. 8. 162.

    — dhūma a. [alamatyartho dhūmaḥ] thick smoke, volume of smoke.

    — paśuḥ [alaṃ yajñe nirarthaḥ paśuḥ] a bad or useless animal (for sacrifice). (

    — a.) able to keep cattle.

    — puruṣīṇa a. [alaṃ samarthaṃ puruṣāya; svārthekha]

    1 fit for a man, becoming a man.

    2 sufficient for a man. (

    — ṇaḥ) a man who is chief of the opposite warriors in a battle.

    — bala a.

    1 strong enough, having sufficient power.

    2 an epithet of Śiva.

    — buddhiḥ

    1 sufficient sense.

    2 false notion ( mithyābuddhi).

    — bhūṣṇu a. [alaṃ sāmarthye bhū-gsnu] able, competent; vināpyasmadalaṃbhūṣṇurijyāyai tapasaḥ sutaḥ Śi. 2. 9.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 43.
    álam (indecl.) enough, one's fill; sufficient, a match for (dat.); capable of, able to (inf. or loc.). With instr. or absol. enough with, have done with! —°kṛ make ready, prepare, adorn (M. also refl.), with gen. violate (M.); °bhū suffice.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 28, col. 3.
    alam álam, ad. enough, sufficiently, thoroughly,
    adequately, plenteously; highly; sufficient
    or fit for; equal to, a match for (d.);
    able to (inf.); enough, of, away with (in.); have
    done w., cease, do not (inf. or gd. = impv.). See
    also √ kṛ & √ bhū.).

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 94, col. 2.
    álam ind. (later form of áram, q.v.), enough, sufficient, adequate, equal to, competent, able. (alam may govern a dat. [jī́vitavaí (Ved. Inf. dat.) álam, AV. vi, 109, 1, or alaṃ jīvanāya, Mn. xi, 76, &c., sufficient for living] or Inf. [Pāṇ. ii, 4, 66; alaṃ vijñātum ‘able to conceive’, Nir. ii, 3] or instr. [Pāṇ. ii, 3, 27; Siddh.; alaṃ śaṅkayā, enough i.e. away with fear!] or gen. [alaṃ prajāyāḥ, capable of obtaining progeny, PBr.] or may be used with the fut. [alaṃ haniṣyati, he will be able to kill, Pāṇ. iii, 3, 154, Sch.] or with an ind. [Pāṇ. iii, 4, 18; alaṃ bhuktvā, enough of eating i.e. do not eat more, alaṃ vicārya, enough of consideration].)

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 60, col. 2.
    alam ind. Ornament.

    2. Enough, abundance.

    3. Able, adequate or
    equal to.

    4. Prohibition, no not.

    5. Unnecessary, no need of. It is
    chiefly used in composition, as alañjīvikaḥ having enough for sub-
    sistence; alandattvā refusing to give; ityalam enough; alaṅkāra orna-
    ment, &c.

    E. ala to adorn. &c. and am aff.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 233.
    alam [al-ac] 1 The sting in the tail of a scorpion. -2 Yellow orpiment; cf. āla.
    ☞ vol. 1, p. 233.
    alam ind. [al-bāhu˚ am] 1 (a) Enough, sufficient for, adequate to (with dative or inf.); tasyālameṣā kṣudhitasya tṛptyai R.2.39; Ku.6.82; anyathā prātarāśāya kuryāma tvāmalaṃ vayam Bk.8.98; Śi.2.40,106,110; K.133; Bh.3.22; Ms.11.76; R.2.39,9.32;15.64; Me.6,90. (b) A match for, equal to (with dat.); daityebhyo hariralam Sk.; alaṃ mallo mallāya Mbh. -2 Able, competent (with inf.); alaṃ bhoktum Sk.; vareṇa śamitaṃ lokānalaṃ dagdhuṃ hi tattapaḥ Ku.2.56; V.3.10; with loc. also : trayāṇāmapi lokānā- malamasmi nivāraṇe Rām. -3 Away with, enough of, no need of, no use of (having a prohibitive force), with instr. or gerund; alamanyathā gṛhītvā M.1.20; alamalaṃ bahu vikatthya M.1; ālapyālamidaṃ babhroryatsa dārānapāharat Śi.2.40; alaṃ mahīpāla tava śrameṇa R.2.34; Ku.5.82; alamiyadbhiḥ kusumaiḥ Ś.4. so many flowers will do; Śi.10.75; sometimes used, though less correctly, with the inf. in the same sense; alamātmānaṃ khedayitum Ve.2.3; alaṃ suptajanaṃ prabodhayitum Mk.3. -4 (a) Completely, thoroughly; arhasyenaṃ śama- yitumalaṃ vāridhārāsahasraiḥ Me.55; tvamapi vitatayajñaḥ svargiṇaḥ prīṇayā'lam Ś.7.34; R.10.80; K.169; Śi.3.58;4. 39. (b) Greatly, excessively, to a high degree; tudanti alam K.2; yo gacchatyalaṃ vidviṣataḥ prati Ak.; Mv.6.40; ityalamanvaśān munirmām Ki.13.13. again and again, pressingly. -5 In vain. -6 Surely, verily. -7 In the sense of asti and bhūṣaṇa also. alaṃ bhūṣaṇaparyāptiśaktivāraṇa- vācake Nm. -Comp. -karmīṇa a. [alaṃ samarthaḥ karmaṇi kha] competent to do any act; skilful, clever. -kāmatā The state of complete satiation; samiddha-śaraṇā''dīptā dehe'laṃkāma- teśvarā Bk.10.7. -kumāri a. [alaṃ kumāryai] sufficient to support a maiden (dhanam); P.I.2.44. -kṛ, -kāra &c. see separately below. -gāmin a. [alaṃ paryāptaṃ gacchati, ṇini] going after, following in due or proper manner; anugvalaṃ- gāmī P.V.2.15. -jīvika a. [alaṃ jīvikāyai catu.] sufficient for livelihood. -juṣ a. alaṃ juṣyate karmaṇi bāhu˚ ka] sufficient, adequate to eating. -tama a. able, sufficient, having power. -tarām ind. 1 Exceedingly; muhurgaladbhistaralairalaṃ- tarāmarodi Ku.15.28. -2 Very much better or easier; iṣṭaṃ kartumalaṃtarām Śi.2.106. -dhana a. [alaṃ prabhūtaṃ dhanamastyasya ac] possessing sufficient wealth, rich; nirādiṣṭadhanaścettu pratibhūḥ syādalaṃdhanaḥ Ms.8.162. -dhūma a. [alamatyartho dhūmaḥ] thick smoke, volume of smoke. -paśuḥ [alaṃ yajñe nirarthaḥ paśuḥ] a bad or useless animal (for sacrifice). (-a.) able to keep cattle. -puruṣīṇa a. [alaṃ samarthaṃ puruṣāya; svārthe kha] 1 fit for a man, becoming a man. -2 sufficient for a man. (-ṇaḥ) a man who is chief of the opposite warriors in a battle. -bala a. 1 strong enough, having sufficient power. -2 an epithet of Śiva. -buddhiḥ 1 sufficient sense. -2 false notion (mithyābuddhi). -bhūṣṇu a. [alaṃ sāmarthye bhū-gsnu] able, competent; vināpyasmadalaṃbhūṣṇurijyāyai tapasaḥ sutaḥ Śi.2.9.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 50, col. 2.
    alam alam, [en composition] ornement (al).

    alaṅkaromi 8 (kṛ) orner.

    alaṅkaraṇa n. (kṛ) ornement, parure. Ornement de style, élégance.

    alaṅkariṣṇu a. qui aime la parure, (iṣ).

    alaṅkartṛ m. qui orne ou fait des ornements, des parures, des joyaux.

    alaṅkāra m. Cf. alaṅkaraṇa.

    alaṅkāraṣūrya Bd [m à m. le soleil des joyaux] un des degrés de la méditation.

    aalṅkṛta pp. orné; paré.

    alaṅkriyā f. ornementation.

    ☞ p. 50, col. 2.
    alam alam indéc. (al) suffisamment, assez. Gr .

    Interjection: assez ! avec l'i. ou le gér.

    alaṅkarmiṇa a. qui suffit à un ouvrage, apte, (kṛ).

    alandhūma m. grosse fumée.

    alambuṣa m. main étalée. Maladie, vomissement.

    Np. d'un Rākṣasa.

    — F. alambuṣā np. d'une nymphe céleste.

    Esp. de garance.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 83, col. 1.
    alam adv. assez, suffisamment, de taille à (dat. inf.); très; assez de, cessons ou cessez de (instr., abs.); alaṃ-kṛ- orner (aussi; orner de sa présence; impér. daignez vous installer sur); provoquer; s'opposer à; alaṃ-kṛta- orné; alantama- sup. très capable de; alantarām très; bien mieux.

    °artha-vacas- nt. parole de refus, non.

    alaṃ-karaṇa- nt. décoration, ornement; -in- a. qui a une parure.

    °karin- a. ifc. qui orne.

    °kāra- m. ornement; fait d'orner; rhétorique , figures de rhétorique; -vatī- f. n. d'une princesse; °kāra-bhāṇḍa- nt. cassette à parures ; °kāra-śīla- m. prince des Vidyādhara.

    °kāraka- m. ornement; °kṛti- °kriyā- f. id.

    °dhana- a. qui a assez de biens.

    °manas- a. satisfait.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 458.
    álam adv. gaṇa svarādi; am Anf. eines adj. comp. AK. 3, 6, 43. zureichend, hinlänglich, entsprechend, gewachsen, vermögend, nicht selten die Stelle eines adj. vertretend: na vai na itthaṃ vihṛto (yajño) 'laṃ bhaviṣyati AIT. BR. 1, 18. brūhi satyamalaṃ dhairyam MṚCCH. 145, 24. = atyantam Sch. zu ŚIŚ. 4, 39. alamarthajñaiḥ MBH. 3, 10019. yo 'sau raudro gajaḥ puṇyaṃ tīrthamutsādayatyalam (in hohem Grade) R. 5, 3, 21. sacandratārāgaṇamaṇḍitaṃ yathā nabhaḥ kṣapāyāmalaṃ virājate 2, 80, 21. tadraghoranadhaṃ kulam . alamuddyotayāmāsuḥ RAGH. 10, 81. tvamapi vitatayajñaḥ svargiṇaḥ prīṇayālam (v. l. bhāvayālam) ŚĀK. 193. MEGH. 54. yo gacchatyalaṃ (auf entsprechende Weise) vidviṣataḥ prati AK. 2, 8, 2, 42. Folgende Verbindungen verdienen eine besondere Beachtung:

    1) mit dem dat. P. 2, 3, 16. ìyaṃ jīvîtàvā alâm AV. 6, 109, 1. alaṃ yajñāya ŚAT. BR. 8, 2, 1, 30. yaśase 5, 3, 2, 3. 1, 4, 2, 1. 2, 3, 4, 14. 3, 9, 3, 22. 4, 1, 3, 6. 9, 2, 3, 49. u.s.w. BṚH. ĀR. UP. 1, 3, 18. 2, 4, 13. na vai no 'yamalam AIT. UP. 2, 2. dhanaṃ vā jīvanāyālam M. 11, 76. RAGH. 2, 39. KUMĀRĀS. 6, 82. BHARTṚ. 3, 55. PRAB. 9, 2. alaṃ (gewachsen) mallo mallāya P. 2, 3, 16, Sch. daityebhyo 'laṃ hariḥ VOP. 5, 16. mit nachfolg. relat.: no haiso 'taḥ purā tasmā alamāsa yacchriyamadhārayiṣyattasmādidamapyetarhyāhurna vā eṣo 'laṃ śriyai ŚAT. BR. 8, 6, 2, 1. sa eṣo 'tra tasmai nālamāsīdyadannamātsyat 9, 2, 3, 48. sa eṣo 'tra tasmā alaṃ yaddhiṃsyādyaṃ jihiṃsiṣet 1, 2.

    — 2) mit dem loc.: trayāṇāmapi lokānāmalamasmi (ich vermag) nivāraṇe R. 3, 47, 6.

    — 3) mit dem inf. P. 3, 4, 66. alaṃ bhoktum hinreichend zum Essen Sch. yo vālaṃ (im Stande) vijñātuṃ syāt NIR. 2, 3. dharmādvicalituṃ nāhamalaṃ candrādiva prabhā R. 2, 39, 28. 23, 30. 61, 14. 18. 3, 70, 15. M. 2, 214. RAGH. 9, 28. 15, 64. ŚĀK. 53. VIKR. 51. 156. MEGH. 65. 86. DEV. 4, 3. KATHĀS. 26, 195. in der Bedeutung eines imperat. prohib.: alaṃ te pāṇḍuputrāṇāṃ bhaktyā kleśamupāsitum DRAUP. 4, 20. alaṃ suptajanaṃ prabodhayitum wecke nicht MṚCCH. 45, 6; vgl. u. 5. 6.

    — 4) mit dem fut.: alaṃ devadatto haniṣyati D. wird im Stande sein einen Elephanten zu tödten P. 3, 3, 154, Sch.

    — 5) mit dem instr. genug damit, fort damit SIDDH. K. zu P.2,3,27. VOP.5,10.26,201. alaṃ te ghṛṇayā R. 1, 28, 20. tadalaṃ devi rāmasya śriyā vihatayā tvayā 2, 36, 30. alamaśruprapātena tyaja śokaṃ nirarthakam 5, 25, 37. ŚĀK. 37, 23. 39, 13. 40, 4. 105, 14. 110, 23. RAGH. 2, 34. 3, 50. PAÑCAT. 165, 10. DHŪRTAS. 75, 10. 85, 8. 87, 3. 95, 7. Vgl. u. 3. am Ende.

    — 6) mit dem gerund. (ein erstarrter instr.) dass. P. 3, 4, 18. VOP. 26, 201. tadalaṃ te vanaṃ gatvā (lass ab vom Gange in den Wald) kṣamaṃ na hi vanaṃ tava R. 2, 28, 25. tadalaṃ viklavāṃ buddhiṃ kṛtvā 5, 71, 5. tadalaṃ śokamālambya krodhamālamba rāghava 11. tadalaṃ matkṛtenaiva nairāśyamupagamya vai 6, 85, 10. ŚĀK. 17, 5. 53, 22.

    — 7) mit kar thun:

    a) zurecht —, fertig machen: puroḍāśān ŚAT. BR. 4, 2, 5, 11. alaṃ kṛtvaudanaṃ gataḥ P. 1, 4, 64, Sch.

    — b) schmücken P. 1, 4, 64 (heisst Gati in dieser Bed., daher alaṃkṛtya comp.). alaṃkurutaḥ ŚĀK. 50, 22. alaṃcakāra tāṃ vediṃ gandhapuṣpaiḥ samantataḥ R. 1, 73, 19. alaṃcakratuḥ RAGH. 2, 18. janayitrīmalaṃcakre yaḥ 10, 71. alaṃkṛtya M. 3, 28. 5, 68. alaṃkriyatāmatrabhavatī ŚĀK. 50, 2. álaṃkṛta geschmückt AK. 2, 6, 3, 2. ŚAT. BR. 9, 5, 7, 4. 13, 4, 1, 8. KĀTY. ŚR. 20, 1, 12. M. 7, 222. N. 2, 10. 25, 1. 5. R. 1, 5, 13. 21. HIT. I, 75. H. 475. — Mit vorang. abhi dass.: abhyalaṃkṛta geschmückt R. 3, 53, 36. — Mit upa dass.: upālaṃkṛta PAÑCAT. 159, 19. — Mit sam dass.: tāvanyo'nyamaśokasya puṣpaiḥ - samalaṃcakratuḥ R. 2, 96, 30. samalaṃcakrire MBH. 1, 4941. samalaṃkṛtya 4440. samalaṃkṛta N. 1, 11. 26, 13. R. 3, 5, 12. 49, 1. 5, 7, 60. —

    — c) wehren, Hindernisse in den Weg legen, mit dem gen.: vṛṣo hi bhagavāndharmastasya yaḥ kurute hyalam . vṛṣalaṃ (etym. Spielerei) taṃ vidurdevāḥ M. 8, 16. — Die Lexicographen führen folgende Bedeutungen an:

    a) paryāpti,

    b) śakti oder sāmarthya,

    c) bhūṣaṇa oder alaṃkaraṇa AK. 3, 4, 32, 13. H. an. 7, 37. MED. avy. 56. 57.

    d) vāraṇa AK. 3, 4, 32, 13. 3, 5, 11. MED. avy.

    e) avadhāraṇa H. an.

    f) nirarthaka H. 1527. an. MED.

    — Vgl. die ältere Form aram .

    ☞ vol. 5, p. 1053.
    alam , puruṣairalamarthaste viditaiḥ kulaśīlataḥ in hohem Grade, gar sehr MBH. 15, 187. niṣphalatvamalaṃ yānti Spr. 3758. prītimāviṣkarotyalam 650. uttamaṃ suciraṃ naiva vipado 'bhibhavantyalam DṚṢṬĀNTAŚ. 79 in HAEB. Anth. 224. kāmānāmapi dātāram - na mṛṣyanti svabhartāramalaṃ striyaḥ können ihn durchaus nicht leiden MBH. 13, 2228.

    — 1) nālaṃ sukhāya suhṛdo nālaṃ duḥkhāya śatravaḥ . na ca prajñālamarthebhyo (arthānāṃ v. l.) na sukhebhyo hyalaṃ (sukhānāmalaṃ v. l.) dhanam Spr. 4434.

    — 7)

    a) bewirken, hervorbringen: tapastīrthaṃ japo dānaṃ pavitrāṇītarāṇi ca . nālaṃkurvanti tāṃ siddhiṃ yā jñānakalayā kṛtā .. BHĀG. P. 11, 19, 4.

    — b) med. sich schmücken ĀŚV. GṚHY. 1, 8, 10. - Z. 5 lies 11, 5, 7, 4 st. 9, 5, 7, 4. — alaṃkṛta CHĀND. UP. 8, 8, 2. svalaṃkṛta MBH. 5, 7521.

    — 8) mit gen.: alaṃ prajāyāḥ PAÑCAV. BR. 18, 5, 9.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 117, col. 2.
    álam Adv. zur Genüge , gehörig , wie es sich gebührt , in hohem Grade , assez Spr. 7708. BĀLAR. 172,19. alaṃ dhairyam der Muth genügt , es kommt nur auf dem Muth an.

    — 1) mit Dat. genügend — , hinreichend für ; Jmdn oder einer Sache gewachsen. tasmai - yad mit folgendem Condit. oder Optativ ŚAT. BR.

    — 2) mit Loc. eines Nom. act. gewachsen.

    — 3) mit Instr. genug des , lass' ab von. mamāpyalaṃ tvayā auch ich will Nichts von dir wissen 101,21. alamebhiranusṛtaiḥ stehe davon ab ihnen nachzugehen 106,7.

    — 4) mit Gen. hinreichende Menge von TĀṆḌYA-BR. 18,5,9.

    — 5) mit Infin.

    — a) *genügend zu.

    — b) im Stande seiend , vermögend.

    — c) genug des , lass' ab von.

    — 6) mit Absol. genug des , lass' ab von.

    — 7) *mit Fut. im Stande Etwas zu thun.

    — 8) mit bhū hinreichen , genügen.

    — 9) mit kar

    — a) zurecht machen.

    — b) bewirken , hervorbringen.

    — c) schmücken. Med. auch sich schmücken.

    — d) Gewalt anthun , mit Gen. M. 8,16.

    — e) mit vorangehendem abhi , upa und sam schmücken.

    Bopp Glossarium Sanscritum

    ☞ p. 20, col. 1.
    alam (r. al s. a cum accus. term.) 1) ornamentum,

    solum in comp. cum r. kṛ. 2) satis, par. DEV. 4. 3. 3) par-

    ticula prohibitiva, cum instrumentali substantivorum ab-

    stractorum, vel, quod idem est, gerundio: apage, aufer,

    absit. DR. 4. 20.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 409, col. 1.
    alam avya0 ala—bā0 amu 1 gūṣaṇe “janayitrīmalañcakte
    yaḥ praśraya iva śriyam” asva upapadasaṃjñā alaṅkṛtya “ala-
    ṅkṛtya sutādānaṃ daivaṃ dharmmaṃ pracakṣate” manuḥ . 2 sāmarthye
    śakto “vināpyasmadalambhūṣṇu rijyāyai tapasaḥ” sutaḥ “kathā hi
    khalu pāpānāmalamaśreyase yata” iti ca māghaḥ
    “vareṇa śamitaṃ lokānalaṃ dagdhuṃ hi tattapaḥ” kumā0
    3 paryyāptau 4 saṃpūrṇatāyāṃ 6 prācaryye “pratibhūḥsyāda
    landhanaḥ” mamuḥ alamastyasya dhanam ac bahudhanaityarthaḥ
    kullu0 . 7 vāraṇe, “alaṃ vivādena yathā śrutaṃ tvayā”
    kumā0 “alaṃ vivādena śamovidhīyatām” mahānā0 8 niṣedhe
    “ālapyālamidaṃ babhroryat sa dārānapāharat” māghaḥ
    9 nirarthakatve 10 astyarthe 11 avadhāraṇe 12 atyartheca gaṇara0 ..
    “vijayāyetyalamanvaśānmunirmām” kirā0 “alaṃ bhūyaḥ”
    malli0 . lasya vā raḥ aram . tatrārthe araṅkṛtaśabde udā0 .

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 119.
    alam , vya, bhūṣaṇaṃ . pūrṇatā . sāmarthyaṃ . niṣedhaḥ .
    ityamaraḥ .. nirarthakaṃ . iti bharataḥ ..

    Indian Epigraphical Glossary

    ☞ p. 16.
    alam (CII 1), ‘capable’.