• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • akṣaraṃ


    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 5.
    akṣaraṃ klī, (na kṣarati iti vyutpattyā .) brahma .
    (avināśi nirvviśeṣaṃ praṇavākhyaṃ brahma . kūṭasthaḥ
    nityaḥ ātmā . yathā, —
    “kṣarādviruddhadharmmatvādakṣaraṃ brahma bhaṇyate .
    kāryyakāraṇarūpaṃ tu naśvaraṃ kṣaramucyate ..
    yatkiñcidvastu loke'smin vāco gocaratāṃ gataṃ .
    pramāṇasya ca tatsarvvamakṣare pratiṣidhyate ..
    yadaprabodhāt kārpaṇyaṃ brāhmaṇyaṃ yatprabodhataḥ .
    tadakṣaraṃ praboddhavyaṃ yathoktaśvaravartmanā” ..
    akārādikṣakārāntaikapañcāśadvarṇaḥ . iti medinī ..
    asyotpattikāraṇaṃ . yathā vṛhaspatiḥ, —
    “ṣāṇmāsike tu samprāpte bhrāntiḥ sajāyate yataḥ .
    dhātrākṣarāṇi sṛṣṭāni patrārūḍhāṇyataḥ purā” ..
    ityāhnikatattvaṃ .. tacca pañcavidhaṃ . yathā, —
    “mudrālipiḥ śilpalipirlipirlekhanisambhavā .
    guṇḍikā ghurṇasambhūtā lipayaḥ pañcadhā smṛtāḥ” .
    iti vārāhītantraṃ .. * .. anyat mudrāśabde
    varṇaśabde ca draṣṭavyaṃ .. gaganaṃ . dharmmaḥ . tapasyā ..
    apāmārgaḥ . iti hebhacandraḥ .. mokṣaḥ . ityamaraḥ ..
    jalaṃ . iti vedaprayogaḥ .