ahitaḥ
See also
ahita.
Śabdakalpadruma
☞
vol. 1,
p. 159.
ahitaḥ , tri, (na hitaḥ . nañsamāsaḥ .) śatruḥ .
ityamaraḥ . (yathā raghuvaṃśe 4 . 28 ..
“sa yayau prathamaṃ prācīṃ tulyaḥ prācīnavarhiṣā .
ahitānaniloddhutaistarjayanniva ketubhiḥ” .)
apathyaṃ iti śabdacandrikā ..
(“ekāntāhitāni dahanapacanamāraṇādiṣu pravṛ-
ttānyagnikṣāraviṣādīni .” iti suśrute .
pratikūlaḥ . aśubhakaraḥ . yathā vairāgyaśatakaṃ .
“lokastathāpyahitamācaratīti citram” . 35 ..
“paro'pi hitavān śatrurbandhurapyahitaḥ paraḥ .
ahito dehajo vyādhirhitamāraṇyamauṣadhaṃ” .. iti
hitopadeśaḥ . ahitāhāropayogināṃ punaḥ kāra-
ṇato na sadyo doṣavān bhavatyapacāraḥ, nahi
sarvvāṇyapathyāni tulyadoṣāṇi na ca sarvve doṣā-
stulyabalāḥ . naca sarvvāṇi śarīrāṇi vyādhi-
kṣamatve samarthāni . tadeva hyapathyaṃ deśakālasaṃyoga-
vīryyapramāṇātiyogāt bhūyastaramapathyaṃ sampadyate ..
sa eva doṣaḥ saṃsṛṣṭayornirviruddhopakramo gambho-
rānugataḥ prāṇāyatanasamuttho marmmopaghātī vā
bhūyān kaṣṭatamaḥ kṣiprakāritamaśca sampadyate
iti carakaḥ .
“iha khalu yasmāddravyāṇi svabhāvataḥ saṃyogata-
ścaikāntahitānyekāntāhitāni hitāhitāni
bhavanti” . “ekāntāhitāni dahanapacanamāraṇā
diṣu pravṛttānyagnikṣāraviṣādīni .”
“dugdhasyaikāntahitatāṃ viṣasyaikāntato'hi taṃ
evaṃ yuktarasādyeṣu dravyeṣu salilādiṣu ..
ekāntahitatāṃ viddhi vatsa ! suśruta ! nānyathā” ..
“viruddhānyevamādīni rasavīryyavipākataḥ .
tānyekāntāhitānyeva śeṣaṃ vidyāddhitāhitaṃ” ..
iti suśrutaḥ ..)