• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • agnimukhī


    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 5, col. 3.
    agní—mukhī f. Semecarpus Anacardium
    ☞ p. 5, col. 3.
    Gloriosa (or Methonica) Superba.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 58, col. 2.
    agnimukhī strī agniriva mukhamagraṃ yasyāḥ gaurāditvāt
    ṅīṣ . (bhelā) bhallātakavṛkṣe, lāṅgalikāvṛkṣe (viṣalāṅgalā)
    agnireva mukhaṃ mukhatvena kalpitaṃ yasyāḥ gaurā0 . gāyatrī-
    mantre . “kadācidapi no vidvān gāyatrīmudake
    japet . gāyatryagnimukhī yasmāttasmādutthāya tāṃ japediti”
    gobhilaḥ . tasyāśca “so'kāmayata yajñaṃ sṛjeyeti sa mukhata-
    eva trivṛtamasṛjata taṃ gāyatrī chando'nvasṛjyatāgnirdevatā
    brāhmaṇomanuṣyovasantaṛtustasmāt trivṛt stomānāṃ mukhaṃ,
    gāyatrī cchandasāmagnirdevānamiti” śrutau . agninā samaṃprajā-
    patimukhajātatvāt tathātvam . asmiṃśca pakṣe . agneriva
    mukhaṃ prajāpatimukhaṃ mukhamutpattidvāramasyā iti vigrahaḥ
    gaurā0 . gāyatrīmantraśca gāyatrīśabde vakṣyate . vipre
    tu pu0 . agniriva uttaptaṃ mukhaṃ yasyāḥ gau0 ṅīṣ . pāka-
    śālāyām strī agnirmukhamādyo yasya agniprabhṛtau deve tri0 .

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 10.
    agnimukhī , strī, (agniriva mukhaṃ yasyāḥ . bahu-
    vrīhiḥ .) bhallātakī (bhelā) . ityamaraḥ .. lā-
    ṅgalikī . iti rājanirghaṇṭaḥ ..