• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • agnigarbha

    See also agnigarbhaḥ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 6.
    agnigarbha m. (-rbhaḥ)

    1 The sun-stone, crystal, or a fabulous gem; supposed to contain and impart solar heat.

    2 A plant. f. (-rbhā) The name of another plant.

    E. agni and garbha the womb.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 5, col. 2.
    agni-garbha (rbhaḥ) 1. m. A crystal; f.
    (bhā) the sun-stone; a plant.

    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 10, col. 2.
    agnigarbha Bahuvr. I. m. f. n. (-rbhaḥ-rbhā-rbham) Being pregnant

    with fire.

    II. 1. m. (-rbhaḥ) 1 The sun-stone, crystal, or a fabulous

    gem; supposed to contain and impart solar heat. See

    sūryakānta. 2 A plant, see agnijāra. 2. f. (-rbhā) The name

    of another plant. See mahājyotiṣmatī. E. agni and garbha.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 3, col. 1.
    agnigarbha agni-garbha, a. containing fire
    within.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 5, col. 1.
    agni—garbha mf(ā)n. pregnant with fire, BṛĀrUp.
    ☞ p. 5, col. 1.
    agni—garbha m. a gem supposed to contain and give out solar heat (= sūrya-kānta), L.
    ☞ p. 5, col. 1.
    N. of a frothy substance on the sea, engendered by the submarine, fire, L.
    ☞ p. 5, col. 1.
    N. of a man

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 5, col. 2.
    agnigarbha

    m. (-rbhaḥ)

    1. The sun-stone, crystal, or a fabulous gem; supposed
    to contain and impart solar heat.

    2. A plant.

    f. (-rbhā) The name of
    another plant.

    E. agni, garbha the womb.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 30.
    agnigarbha (agni + garbha)

    1) adj. f. ā Agni im Schoosse tragend: yathāgnigarbhā pṛthivī yathā dyaurindreṇa garbhiṇī BṚH. ĀR. UP. 6, 4, 22.

    — 2) m.

    a) Name einer Pflanze = agnijāra (vgl. auch agnija und agnijāta) RĀJAN. im ŚKDR.

    — b) Name eines fabelhaften Steines, des Suryakānta (s. d.), ebend.

    — 3) f. °garbhā Name einer Pflanze = mahājyotiṣmatīvṛkṣa ebend.

    — Vgl. agnidīptā .

    ☞ vol. 5, p. 948.
    agnigarbha m. N. pr. eines Mannes Verz. d. Oxf. H. 18,b,12. 19,a,32.
    ☞ vol. 7, p. 1687.
    agnigarbha

    2)

    a) nicht N. einer Pflanze, sondern ein best. schaumartiger Stoff auf dem Meere (paściṃmasamudre prasiddhaḥ); vgl. RĀJAN. 6, 79.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 7, col. 1.
    agnígarbha

    — 1) Adj. (f. ā) Feuer im Schoosse bergend.

    — 2) m.

    — a) *der Stein Sūryakānta.

    — b) *Krystall GAL.

    — c) ein best. aus dem unterseeischen Feuer entstandener schaumartiger Stoff auf dem Meere.

    — d) N.pr. eines Mannes.

    — 3) *f. ā eine best. Pflanze.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 55, col. 1.
    agnigarbha pu0 agniriva jārako garbho'sya . agnijāravṛkṣe .
    agnirgarbhe'sya . sūryyakāntamaṇau (ātasi) tasya sūryya-
    kiraṇasamparkāt agnyutthāpakatvāttathātvam . agnimanthana
    kāṣṭharūpāraṇau ca . agniḥ sthito garbhe'syāḥ . śamī-
    latāyām strī . “agnigarbhāṃ śamīmiveti” raghuḥ . śamyā
    garbhe'gnisthitikathā bhā0 ānuśā0 pa0 85 adhyāye
    “rudrasya retaḥprasphannamagnau nipatitañca yat tattejo'gnirmaha-
    dbhūtaṃ dvitīyamamiva pāvakam . vadhārthaṃ devaśatrūṇāṃ gaṅgāyāṃ
    janayiṣyatīti” brahmavākyānantaraṃ kārttikeyotpattyarthamanvi-
    ṣyamāṇasya kutaścit kāraṇena guptasyāgneḥ “naṣṭamātmani saṃlīnaṃ
    nādhijagmurhutāśanamityanena” devaistasyānāsādane ukte
    nānāsthāne'nveṣaṇāt pariśeṣe śamīgarbhe prāptiruktā, yathā
    “aśvatthānnirgatovahniḥ śamīgarbhamupāviśaditi” . śamīgarbhe-
    cāsya sthitiṃ kathayataḥ śukasya jihvāparivṛttirūpaśāpadāna-
    muktvā devaistasmai varān dattvā śamīgarbhe vahniralakṣya ta
    ityuktvā ca “ityuktvā taṃ śamīgarbhe vahnimālakṣya devatāḥ tade
    vāyatanaṃ cakruḥ puṇyaṃ sarvvakriyāsvapi . tataḥ prabhṛti
    cāgniḥ sa śamīgarbheṣu dṛśyate . utpādane tathopāyamadhi-
    jagmuśca mānavā” iti .
    agneḥ sakāśāt garbho'syāḥ pṛthivyāṃ strī . vahninā
    gaṅgāyāmāsiktagarbhasya dhārayitumaśakyasya pṛthivyāṃ sumerau
    gaṅgayā nikṣepaṇamuktaṃ tatraiva . “sā vahninā vāryyamāṇā
    devairapi saridvarā . samutsasarja taṃ garbhaṃ merau girivare
    tadeti, uktvā “tejasā tasya garbhasya bhāskarasyeva raśmibhiḥ
    yaddravyaṃ parisaṃsṛṣṭaṃ pṛthivyāṃ parvvateṣu ca tat sarvaṃ kāñcanī
    bhūtaṃ samantāt pratyadṛśyata . pṛthivī ca tadā devī khyātā
    vasumatīti ca sa tu garbho mahātejāḥ gāṅgeyaḥ pāvakodbhavaḥ
    divyaṃ śaravaṇaṃ prāpya vavṛdhe'dbhutadarśana iti bhā0 ānu0
    85 a0 . ataeva śrutau “yathāgnigarbhā pṛthivī yathā
    dyaurindreṇa garbhiṇī” ityuktam . agniriva garbhomadhyabhāgo-
    'syāḥ . agnidīptāyāṃ mahājyotiṣmatīlatāyām strī .