adhyardhaadhy-ardha, as, ā, am, having an additional half, i. e. one and a half; (in compounds synonymous with) adhy-ardhaka, as, ikā, am, amounting to or worth one and a half. —Adhyardha-kaṃsa, as, am, m. n. one and a half kaṃsa; (as, ī,am), amounting to or worth one and a half kaṃsa. —Adhyardha-kākiṇīka, as, ā, am, amounting to or worth one and a half kākiṇī. —Adhyardha-kārṣāpaṇa or adhyardha-kārṣāpaṇika, as, ī,am, amounting to or worth one and a half kārṣā- paṇa. —Adhyardha-khārīka, as, ā, am, amount- ing to or worth one and a half khārī. —Adhyardha- paṇya, as, ā, am, amounting to or worth one and a half paṇa. —Adhyardha-pādya, as, ā, am, amounting to one foot and a half. —Adhyardha-pratika, as, ī, am, amounting to one and a half kārṣāpaṇa. —Adhyardha-māṣya, as, ā, am, amounting to or worth one and a half māṣa. —Adhy-ardha-viṃśatikīna, as, ā, am, amounting to or worth one and a half score or thirty. —Adhyardha-śata or adhyardha-śatya, as, ā, am, amounting to or bought with one hundred and fifty. —Adhyardha-śatamāna or adhyardha-śātamāna, as, ī, am, amounting to or worth one and a half śatamāna. —Adhyardha-śāṇa or adhyardha-śāṇya, as, ā,am, amounting to or worth one and a half śāṇa. —Adhyardha-śūrpa, as, ī, am, amounting to or worth one and a half śūrpa. —Adhyardha-sahasra or adhyardha-sāhasra, as, ī, am, amounting to or worth one thousand five hundred. —Adhyardha-suvarṇa or adhyardha-sauvarṇika, as, ī, am, amounting to or worth one and a half suvarṇa.
adhyardhaa. [adhikamardhaṃ yasya] Having an additional half; ekādhikaṃ harejjyeṣṭhaḥputro'dhyardhaṃ tato'nujaḥ Ms. 9. 117; śatamadhyardhamāyatā Mb., i. e. 150; °yojanaśatāt Pt. 2. 18. (In comp. with a following noun) Amounting to or worth one and a half; °kaṃsa amounting to one and a half Kaṃsa; so °kākiṇīka, kārṣāpaṇa-ṇika, °khārīka, °paṇya, °pādya, °pratika, °māṣya, °viṃśatikīna, °śata-tya, °śa-śā-tamāna°śāṇa, °śāṇya, °śūrpa, °sahasra, °sauvarṇa &c. (P. V. 1. 28-35.). —rdhaḥ Wind (yadasminidaṃ sarvaṃ adhyārdhnot adhikamavardhayat tena adhyardhaḥpavanaḥ iti sthitam Bṛ. Up.).
adhyardhaa. [adhikamardhaṃ yasya] Having an additional half; adhyardhayojanaṃ gatvā sarayvā dakṣiṇe taṭe Rām.1.22.11; Bṛ. Up.3.9.1. ekādhikaṃ harejjayeṣṭhaḥ putro'dhyardhaṃ tato'nujaḥ Ms.9.117; śatamadhyardhamāyatā Mb., i. e. 150; ˚yojanaśatāt Pt. 2.18. (in comp. with a following noun) Amounting to or worth one and a half; ˚kaṃsa amounting to one and a half Kaṁsa; so ˚kākiṇīka, kārṣāpaṇa-ṇika, ˚khārīka, ˚paṇya, ˚pādya, ˚pratika, ˚bhāṣya, ˚viṃśatikīna, ˚śata-tya, ˚śa-śā-tamāna, ˚śāṇa, ˚śāṇya, ˚śūrpa, ˚sahasra, ˚sauvarṇa &c. (P.V.1.28-35.). -rdhaḥ Wind (yadasmin idaṃ sarvaṃ adhyārdhnot adhikamavardhayat tena adhyardhaḥ pavanaḥ iti sthitam Bṛ. Up.).
ádhyardha (1. adhi + ardha) adj. mit einer überschüssigen Hälfte, anderthalb: katyeva devā yājñavalkyetyidhyardha ityomiti hovāca katyeva devā yājñavalkyetyeka ityomiti hovāca ŚAT. BR. 14, 6, 9, 2. = BṚH. ĀR. UP. 3, 9, 1. (vgl. die Erklärung in 10 (9.): atha kathamadhyardha iti yadasminnidaṃ sarvamadhyārdhnottenādhyardha iti). adhyardhe pade (Sch. prakramatrayavihite) KĀTY. ŚR. 8, 3, 14. ekādhikaṃ (d. i. zwei Theile) harejjyeṣṭhaḥ putro 'dhyardhaṃ tato 'nujaḥ . aṃśamaṃśaṃ yavīyāṃsa iti dharmo vyavasthitaḥ .. M. 9, 117. adhyardhayojanam R. 1, 24, 10 (SCHL.: paullo plus dimidio parasanga). adhyardhayojane loc. 3, 18, 17 (GORR.: poco piú d'un mezzo yogano). adhyardham - yojanam 2, 98, 30. aparatrādhikaṃ māsamadhyardhamaparaṃ kvacit 3, 15, 26 (GORR.: oltre a quindeci di). adhyardhāṅguladvyaṅgulārdhatṛtīyāṅgula° SUŚR. 2, 196, 16. Am Anf. eines comp. P. 5, 1, 28. Die Tibeter übersetzen, wie uns SCHIEFNER mittheilt, adhyardha durch d. h. Eins und vom Zweiten die Hälfte.