• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • adhyagni


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 24.
    adhyagni ind. Gifts made to a woman at the time of her marriage.

    E. adhi near, over, &c. and agni fire, being presented at the time that burnt offerings are made.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 20, col. 1.
    adhya_gni ind. Gifts to a woman at
    the time of her marriage.

    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 59, col. 2.
    adhyagni Avyayībh. (In law.) Property given to the wife at

    the time of her marriage, one of the six items of woman's

    peculiar property. See strīdhana. E. adhi and agni; lit.

    (presented) over the (nuptial) fire.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 17, col. 1.
    adhyagni adhyagni, i. e. adhi-agni,

    adv. Before the nuptial fire, Man. 9,

    194.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 23, col. 1.
    adhyagni adhy-agni, ind. over or by the

    nuptial fire, property given to the bride. —Adhyagnī-

    kṛta, am, n. property given to the wife at the

    wedding. —Adhyagny-upāgata, am, n. property

    received by a wife at the wedding.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 52, col. 2.
    adhyagni ind. [agnau agnisamīpe vā] Over, by or near the nuptial fire.

    — n. (gni) One of the six kinds of strīdhana (woman's property) mentioned in Ms. 9. 194; a gift made to a woman at the time of marriage: vivāhakāle yatstrībhyo dīyate hyagnisannidhau . tadadhyagnikṛtaṃ sadbhiḥ strīdhanaṃ parikīrtitam .. So adhyagnikṛtaṃ-adhyagnyupāgataṃ; pitṛmātṛpatibhrātṛdattamadhyagnyupāgatam . ādhivedanikādyaṃ ca strīdhanaṃ parikīrtitam.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 14.
    adhyagni indecl. (what is given) over the fire.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 11, col. 1.
    adhyagni adhi_agni, ad. before the fire (esp.
    at weddings).

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 23, col. 1.
    adhy-agni ind. over or by the nuptial fire (property given to the bride).

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 69.
    adhyagni ind. [agnau agnisamīpe vā] Over, by or near the nuptial fire. n. (gni) One of the six kinds of strīdhana (woman's property) mentioned in Ms.9.194 (adhyagnya- dhyāvāhanikaṃ dattaṃ ca prītikarmaṇi | bhrātṛmātṛpitṛprāptaṃ ṣaḍvidhaṃ strīdhanaṃ smṛtam ||); a gift made to a woman at the time of marriage : vivāhakāle yatstrībhyo dīyate hyagnisannidhau | tadadhyagnikṛtaṃ sadbhiḥ strīdhanaṃ parikīrtitam || So adhyagnikṛtaṃ adhyagnyupāgatam; pitṛ- mātṛpatibhrātṛdattamadhyagnyupāgatam | ādhivedanikādyaṃ ca strīdhanaṃ parikīrtitam.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 18, col. 2.
    adhyagni adhyagni indéc. (agni) présent de noces.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 24, col. 2.
    adhy-agni adv. sur le feu (rituel, not. nuptial).

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 157.
    adhyagni (1. adhi + agni) adv. über dem Feuer (bei der Trauung): vivāhakāle yatstrībhyo dīyate hyagnisaṃnidhau . tadadhyagni kṛtaṃ sadbhiḥ strīdhanaṃ parikīrtitam .. KĀTY. in DĀY. 119, 8-10. adhyagnyadhyāvāhanikaṃ dattaṃ (auch mit adhyagni zu verbinden) ca prītikarmaṇi . bhrātṛmātṛprāptaṃ ṣaḍvidhaṃ strīdhanaṃ smṛtaṃ .. M. 9, 194. adhyagnyupāgatam YĀJÑ. 2, 143. Viṣṇu in DĀY. 116, 5. Nārada ebend. 118, 1.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 36, col. 1.
    adhyagni Adv. über dem Feuer (bei der Trauung).

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 10, col. 1.
    adhyagni Adv. über dem Feuer.

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    ☞ p. 25, col. 3.
    adhyagni , auch bei anderen feierlichen Gelegenheiten [als bei der Trauung], Mahāvīrac. 44, 12.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 137, col. 2.
    adhyagni avya0 agnau agnisamīpe vā vibhaktyarthe sāmīpye-
    'rthe vā avyayī0 . agnau agnisamīpe vetyarthe . tatra sthāne
    vivāhādau strībhyo datte dhanādau na0 . smṛtiśāstre cāsmi-
    nnarthe pāribhāṣāsya kṛtā yathā “vivāhakāle yat strībhyo
    dīyate hyagnisannidhau . tadadhyagni kṛtaṃ sadbhiḥ strīdhanaṃ
    parikīrttitamiti” kātyā0 . “adhyagnyadhyāvāhānikaṃdattaṃ
    ca prītikarmmaṇi bhrātṛmātṛpitṛprāptaṃ ṣaḍvidhaṃ strīdhanaṃ smṛta-
    miti” manuḥ . “pitṛmātṛpatibhrātṛdattamadhyagnyupāgatam .
    ādhivedanikādyañca strīdhanaṃ parikīrttitamiti yājña0 .
    “vivāhakāle'gnāvadhikṛtya mātulādidattamiti” mitākṣarā .
    adhyagnikṛtamityekaṃ padaṃ dattamadhyagnyupāgatamityekavākya-
    tvāt kṛtaṃ dattamityarthaḥ ityeke .

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 40.
    adhyagni , klī, (agneḥ samīpe avyayībhāvaḥ .) vivāha-
    kāle agnisamīpe striyai dattaṃ dhanādi . yathā, —
    “vivāhakāle yat strībhyo dīyate hyagnisannidhau .
    tadadhyagnikṛtaṃ sadbhiḥ strīdhanantu prakīrttitaṃ” ..
    iti dāyabhāge kātyāyanaḥ ..