Home
Sanskrit
About
adhīra
See also
adhīraḥ .
Sanskrit-English
Sanskrit-French
Sanskrit-German
Sanskrit-Sanskrit
Specialized Dictionaries
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 23 .
adhīra mfn. (
-raḥ-rā-raṃ )
1 Confused, perplexed.
2 Unsteady, (lit. or met.) f. (-rā )
1 Lightning.
2 An offended, cross or capricious mistress or wife.
E. a neg. and dhīra firm, steady.
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 19, col. 1 .
a-dhīra (raḥ-rā-raṃ) a. Confused, fickle. f. (rā ) 1. Lightning; a fickle, capricious wife.
Goldstücker Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 58, col. 2 .
adhīra Tatpur. I. m. f. n. (
-raḥ-rā-ram )
1 Unsteady, unstable
(lit. or met.). 2 Perplexed, confused, not possessed of self-
command. 3 Unwise.
II. f. (-rā ) 1 Lightning. 2 (In rhetoric.) A cross or ca-
pricious mistress, one not possessed of self-command; with
two varieties, the madhyā or adolescent dame who will ‘as-
sail her lover with harsh speeches’ and the pragalbhā or
prauḍhā or mature dame who will ‘scold and beat him’.
See also dhīrā and dhīrādhīrā . E. a neg. and dhīra .
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)
☞
p. 22, col. 3 .
adhīra a-dhīra, as, ā, am, not fixed, move-
able; confused; deficient in calm self-command; ex-
cited, excitable; fitful, capricious; querulous; weak-
minded, foolish; (
ā ), f. lightning; a capricious or bel-
licose mistress.
—Adhīra-tā, f. want of confidence.
Apte Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 51, col. 3 .
adhīra a.
1 Not bold, timid.
2 Confused, lacking self-command, excited, excitable.
3 Fitful, capricious.
4 Unsteady, not fixed, tremulous, rolling;
°viprekṣitamāyatākṣyā Ku. 1. 46;
°locanaḥ Śi. 1. 53; 6. 25.
5 Querulous, foolish, weak-minded.
— rā
1 Lightning.
2 A capricious or quarrelsome mistress; see under
nāyikā .
Cappeller Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 14 .
1
adhīra a. unsteady,
abstr. °tā f.
☞
p. 14 .
2 ádhīra a. unwise.
Macdonell Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 10, col. 3 .
adhīra a-dhīra, a. unsteadfast; inconstant, pusillanimous; -tā, f. pusillanimity.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 22, col. 3 .
á-dhīra mfn. imprudent,
RV. i, 179, 4;
AV.
☞
p. 22, col. 3 .
not fixed, movable
☞
p. 22, col. 3 .
confused
☞
p. 22, col. 3 .
deficient in calm self-command
☞
p. 22, col. 3 .
excitable
☞
p. 22, col. 3 .
capricious
☞
p. 22, col. 3 .
querulous
☞
p. 22, col. 3 .
weak-minded, foolish
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 19, col. 2 .
adhīra mfn. (-raḥ-rā-raṃ )
1. Confused, perplexed.
2. Unsteady, (lit. or met.)
f. (-rā )
1. Lightning.
2. An offended, cross or capricious mistress or wife.
E. a neg, and dhīra firm, steady.
Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
vol. 1,
p. 68 .
adhīra a. 1 Not bold, timid. -2 Confused, lacking self-command, excited, excitable. -3 Fitful, capricious. -4 Unsteady, not fixed, tremulous, rolling; ˚viprekṣitatamāyatākṣyāḥ Ku.1.46; ˚locanaḥ Śi.1.53; ˚taḍinnayanā 6.25. -5 Querulous, foolish, weak-minded. -rā 1 Lightning. -2 A capricious or quarrelsome mistress; see under nāyikā .
Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 18, col. 2 .
adhīra adhīra a. (dhira) instable; incertain, changeant.
— S. f. adhīrā, éclair;
femme jalouse et querelleuse.
Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 24, col. 2 .
a-dhīra- a. craintif, pusillanime;
-am avec crainte;
-tā- f. pusillanimité.
adhīrākṣa- a. aux yeux mobiles.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 154 .
ádhīra (3.
a + dhīra )
1) adj. f. ā
a) nicht fest, beweglich (cañcala ) HALĀY. im ŚKDR.
— b) ängstlich, kleinmüthig : bho 'dhīra (mit Elision des a!) viśrabdho bhūtvā bhakṣaya tvam . tasyāgamanaṃ dūrato 'pi tavāhaṃ nivedayiṣyāmi PAÑCAT. 232, 8.
— c) verwirrt (kātara ) AK. 3, 1, 26.
— d) unverständig : dhīràmadhī̂rā dhayati śvàsantâm ṚV. 1, 179, 4. adhī̂ro maryā̀dhīrêbhyàḥ saṃ jâbhā̀rācîttyā AV. 5, 31, 10. 11, 11, 22.
— 2) f. °rā .
a) Blitz HĀR. 58.
— b) eine besondere Art Heroine : mānāvasthāyāṃ madhyāpragalbhanāyikayorbhedaḥ . tasyā lakṣaṇamavyaṅgakopaprakāśatvam . madhyādhīrāyāḥ paruṣavākkopaprakāśikā . prauḍhādhīrāyāstarjanatāḍanādikaṃ kopaprakāśakam . sā dvidhā 'yeṣṭhā kaniṣṭhā ca . iti rasamañjarī . ŚKDR.
☞
vol. 5,
p. 974 .
adhīra 1)
d) lies 11, 9, 22 st. 11, 11, 22.
— 2)
b) vgl. SĀH. D. 102. fgg.
Grassmann Wörterbuch zum Rig Veda
☞
p. 47 .
á-dhīra, a.,
un-verständig [dhī́ra].
-ā [f. ] {179,4}.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 35, col. 2 .
1.
adhīra — 1) Adj. (f. ā )
— a) nicht fest , beweglich.
— b) unentschlossen , wankelmüthig , ängstlich , kleinmüthig , eine solche Heroine geschildert Spr. 7028.
— 2) *f. ā Blitz.
☞
vol. 1,
p. 35, col. 2 .
2. ádhīra Adj. (f. ā ) unverständig.
Cappeller Sanskrit Wörterbuch
☞
p. 10, col. 1 .
adhīra nicht fest; unbeständig, kleinmütig. Abstr. °tā f. Beweglichkeit.
Abhidhānaratnamālā of Halāyudha
☞
p. 80 .
adhīra; lolaṃ capalaṃ caṭulaṃ pracalaṃ taralaṃ pariplavamadhīram . pāriplavaṃ ca dhīrāścalācalaṃ cañcalaṃ ca kathayanti .. 695 .. 4.1.1.695
Vācaspatyam
☞
p. 136, col. 1 .
adhīra tri0 dhīraḥ dhairyyānvitaḥ na0 ta0 . cañcale, “kāntasyā dharamaṇim adhīramācucumbeti ” daśaku0 . kātare, rogā- dinākulacitte ca . vidyuti, nāyikābhede ca strī . tallakṣaṇaṃ nāyikāśabde vakṣyate
Puranic Encyclopedia
☞
p. 2, col. 2 .
ADHĪRA . A King; also a great devotee of Lord Śiva.
Once he decreed death penalty on an innocent woman.
He also destroyed with his own hands a temple of Śiva.
As a consequence of those two sinful deeds he became
a devil after death. Ultimately by the grace of Śiva
he cast off the devil's form and became an attendant of
Śiva. (Padma Purāṇa, Pātāla Khaṇḍa, Chapter 111).