• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • aca


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 11.
    aca r. 1st cl. (u) or (ña-i) (acati) (aṃcati aṃcate)

    1 To go, to go to or towards.

    2 To worship.

    3 To speak indistinctly. See añca.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 10, col. 1.
    aca

    r. 1st. cl. (u) or (ñai) (acati) (añcati) (añcate)

    1. To go. to, go to or
    towards.

    2. To worship.

    3. To speak indistinctly. See añca.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 82, col. 1.
    aca avispaṣṭakathane gatau ca ubhaya0 bhvādi0 saka0 seṭ ktvā
    veṭ . acati te . ācīt āciṣṭa . kta aktaḥ ktvā
    acitvā—aktvā “svāhāyajñamityaṅgulī acate” iti
    kātyā0 . “acatesaṅkocayati” iti vedadīpaḥ .
    ☞ p. 82, col. 1.
    aca(ancu) gatau pūjāyāñca pa0 saka0 seṭ . tatra aca
    idit ñīdicca (ancu) avyaktaśabde ca . añcati āñcīt
    ancu—gatau acyāt pūjāyāmañcyāt . kta aktaḥ
    pūjāyāmubhayoḥ añcitaḥ aci—varttamāne kta añcitaḥ .
    ancu—ktvā añcitvā—aktvā aci—añcitvā . “ayamañcati
    pañcaśarānucara” iti sā0 ṭī0 . pra + prakarṣe pūrvvadik-
    kālavṛttau ca prāñcati prāṅ(pūrvvakālaḥ) prācī (pūrvvā dik)
    parā + pratigatau, ābhimukhyābhāve, paścādbhāve, bahirbhāve ca
    parāñcati (parāgacchati) parāṅ (bāhyaḥ) . apa +
    apasaraṇe apāñcati . sam + sundaragamane, yathocita-
    gamane ca samañcati samyaṅ . anu + paścādgatau . anva-
    ñcati anvaṅ . ud + ūrddhvagamane, uttaradigvṛttau ca
    udañcati (udgacchati) “udañcadromāñcamiti” udaṅ deśaḥ
    udīcī (uttarā dik) . pari + samantādgatau . paryyañcati .
    prati + pratīpagatau, paścādgatau, paścādvarttitve ca pratyañcati
    (pratīpaṃ gacchati) . pratyaṅ, pratīcī (paścimā dik) . ātmani
    vyāptyarthakapratinā yogāt pratyakśabdaḥ tasya sarvaviṣaya-
    vyāpakatvāt pratyaktvam . ni + nyūnībhāve nyañcati nyaṅ
    nyagbhāvaḥ nyakkāraḥ . ava + adhogatau, dakṣiṇadigvṛttau
    ca . avāñcati avāṅ (adhomukhaḥ) avācī (dakṣiṇā dik)
    yathā ca uttaradakṣiṇayoḥ ūrddhādhobhāvastayā avākśabde
    vakṣyate .
    ☞ p. 82, col. 2.
    aca gatau pūjāyām idit ubha0 saka0 seṭ ktvā veṭ .
    añcati te āñcīt āñciṣṭa . ktvā aṅktvā—añcitvā .
    upasargāt ancuvat . “nyañcate pratyahaṃ moho yasmānnyañcanti
    cāraya” iti kavira0 .

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 16.
    aca i pūjāyāṃ . iti kavikalpadrumaḥ .. i a-
    ñcate . añcu gatipūjanayoriti pūjārtho yaḥ sa
    evāyaṃ . idit pāṭhaḥ pūjāyāṃ nalopābhāvāt .
    udanubandhābhāvaśca kṣudhavasapajārthāñcetyādinā ktvā-
    pratyayasya niṣṭhāyāśca nityembidhānāt . iti durgā-
    dāsaḥ ..
    ☞ vol. 1, p. 16.
    aca i ña gatau . mliṣṭoktau . iti kavikalpa-
    drumaḥ .. i añcyate . ña añcati añcate . iti
    durgādāsaḥ ..
    ☞ vol. 1, p. 16.
    aca u ña gatau mliṣṭoktau . iti kavikalpa-
    drumaḥ .. acati acate . u acitvā (udito
    vā itīḍabhāvapakṣe) aktvā . mliṣṭoktiravyakta-
    śabdaḥ . iti durgādāsaḥ ..