• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • abhiyuj


    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    p. 260, col. 2.
    abhiyuj Tatpur. m. f. (-k-k) (ved.) Attacking, assailing,

    an enemy, (when used absolutely in the femin., with the

    ellipsis of prajā or senā); e. g. (masc.) Ṛgv.: uta smāsya

    tanyatoriva dyorṛghāyato abhiyujo bhayante; (Sāyaṇa: abhi-

    yujo'bhiyoktāro'surāḥ); or pravṛṇvanto abhiyujaḥ &c. (Sā-

    yaṇa: abhiyujo'bhiyojayitāraḥ); (fem.) Ṛgv.: ābhirvi-

    śvā abhiyujo viṣucīrāryāya viśo'va tārīrdāsīḥ; or fem.

    absolutely: Ṛgv. Sāmav.: sāhvānviśvā abhiyujaḥ…agniḥ

    (Sāyaṇa: abhiyujo'bhiyoktrīḥ…senāḥ); or vi ṣu vi-

    śvā abhiyujo vajrinviṣvagyathā vṛha (Sāyaṇa: abhiyujo'bhi-

    yoktrīḥ prajāḥ). E. yuj with abhi, kṛt aff. kvip.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    p. 66, col. 2.
    abhiyuj 1 . abhi-yuj, cl. 7. A. -yuṅkte,

    -yoktum, to apply to, exert effort, make one's self

    ready; to encounter, attack, assail; to accuse; to hurt:

    Pass. -yujyate, to be accused, &c.
    p. 66, col. 2.
    2. abhi-yuj, k, f. attacking; an enemy.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    p. 136, col. 1.
    abhiyuj 7 A.

    1 To apply oneself to, exert oneself, make oneself ready for, prepare, set about, strive or endeavour (used in passive also in this sense); tadyadi na sahase tataḥ svayamabhiyujyasva . ete svakarmaṇyabhiyujyāmahe . Mu. 3; Dk. 55; K. 300; vyasanamabhiyuṃjānasya Mu. 4 trying to find out a weak point.

    2 To attack, assail; bhavaṃtamabhiyoktumudyuṃkte Dk. 3; vṛṣalamabhiyoktumudyataḥ Mu. 1; ka idānīmabhiyokṣyate U. 3.

    3 To accuse, charge; complain or inform against, prosecute, claim or demand (as in a law-suit); na tatra vidyate kiṃcidyatparairabhiyujyate Ms. 8. 183; vibhāvitaikadeśena deyaṃ yadabhiyujyate V. 4. 17 claimed, asked, or demanded; Y. 2. 9, 28, 100.

    4 To wish or long for, desire, ask for, request.

    5 To say, speak, tell; nābhiyoktumanṛtaṃ tvamiṣyase Ki. 13. 58, 14. 7.

    6 To appoint to, entrust with (with loc.).

    7 To use with (instr.).

    8 To be working or operative.

    9 To put to; harness; harness repeatedly.

    10 To hurt.

    Caus. To join or unite to, attach oneself to; parakalatreṣu suhṛttvenābhiyojya Dk. 163.
    p. 136, col. 2.
    abhiyuj f. (k-g)

    1 Attacking &c.

    2 An enemy.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    p. 68, col. 1.
    1. abhi-√ yuj Ā. -yuṅkte, to put to (as horses to a carriage) for a special purpose (acc.), ŚBr. : P. to put to (as horses) subsequently, ŚBr. : Ā. to summon, invite to (dat.), R. vii, 61, 9 : P. to order, charge with (loc.), MBh. xiv, 2637 : Ā. (rarely P.) to encounter, attack, assail; to accuse of (acc.), Mn. viii, 183, &c. : P. Ā. to undertake, apply to, make one's self ready to (acc. or Inf.) : Caus. to furnish with, make anybody share in (instr.), MBh. &c.
    p. 68, col. 1.
    2. abhi-yúj f. an assailant, enemy, RV.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    vol. 1, p. 181.
    abhiyuj 7 A. 1 To apply oneself to, exert oneself, make oneself ready for, prepare, set about, strive or endeavour (used in passive also in this sense); tadyadi na sahate tataḥ svayamabhiyujyasva | ete svakarmaṇyabhiyujyāmahe | Mu.3; Dk.55; K.300; vyasanamabhiyuñjānasya Mu.4 trying to find out a weak point. -2 To attack, assail; bhavantamabhiyoktu- mudyuṅkte Dk.3; vṛṣalamabhiyoktumudyataḥ Mu.1; ka idānīmabhiyokṣyate U.3. -3 To accuse, charge; complain or inform against, prosecute, claim or demand (as in a law-suit); na tatra vidyate kiṃcidyatparairabhiyujyate Ms.8.183; vibhāvitaikadeśena deyaṃ yadabhiyujyate V.4.17 claimed, asked, or demanded; Y.2.9,28,100. -4 To wish or long for, desire, ask for, request. -5 To say, speak, tell; nābhiyoktumanṛtaṃ tvamiṣyase Ki.13.58.14.7. -6 To appoint to, entrust with (with loc.). -7 To use with (inst.). -8 To be working or operative. -9 To put to; harness; harness repeatedly. -10 To hurt. -Caus. To join or unite to, attach oneself to; parakalatreṣu suhṛttvenābhiyojya Dk.163.
    vol. 1, p. 181.
    abhiyuj f. (k-g) 1 Attacking &c. -2 An enemy.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    p. 65, col. 1.
    abhi-YUJ- charger de; moy. accuser; attaquer; dire; inviter; s'efforcer, se mettre à; caus. fournir de; °yukta- attaqué; accusé; dévoué à (loc.); expérimenté; effleuré.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    vol. 1, p. 344.
    abhiyúj (wie eben) f. Angriff und concret Angreifer, Gegner: vi ṣu viśvā̂ abhìyujò vajrìnviṣvàgyathā̂ vṛha ṚV. 8, 45, 8. (ūtibhiḥ) ābhìrviśvā̂ abhìyujò viṣū̂cī̀rāryā̂yà viśo 'vâ tārī̀rdāsī̂ḥ 6, 25, 2. 3, 11, 6. 4, 38, 8. 5, 4, 5. 9, 21, 2.

    Grassmann Wörterbuch zum Rig Veda

    p. 85.
    abhiyúj, f., (Angriff), Angreifer [von yuj mit abhí].

    -újas [N.] {334,8}.

    -újas [A.] {245,6}; {358,5}; {466,2}; {665,8}; {733,2}.

    Vācaspatyam

    p. 297, col. 2.
    abhiyuj tri0 abhimukhaṃ yunakti abhi + yujakip . abhi
    yoktari ābhirviśvā abhiyujo viṣūcīḥ ṛ0 6, 25, 2 .

    Bergaigne Études sur le lexique du Ṛgveda

    p. 107.