abhiyogaḥ
See also
abhiyoga.
Apte Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 136, col. 2.
abhiyogaḥ 1 Application or devotion (to some thing); connection;
gurucaryātapastaṃtramaṃtrayogābhiyogajāṃ Māl. 9. 51;
Ch. P. 11.
2 Close application, perseverance, zealous intentness, energetic effort, exertion;
°bhāj persevering, resolute
Ki. 3. 40;
saṃtaḥ svayaṃ parahiteṣu kṛtābhiyogāḥ Bh. 2. 73;
Māl. 1. 34;
matpriyābhiyogena Māl. 1;
tadabhiyogaṃ prati nirudyogaḥ Mu. 1;
svayamabhiyogaduḥkhaiḥ ibid.;
Dk. 41,
K. 345;
Śi. 7. 63.
3 (
a) Application or devotion to learn something;
kasyāṃ kalāyāmabhiyogo bhavatyoḥ M. 5 to what art have you applied or devoted yourselves;
K. 109. (
b) Learning, scholarship;
anabhiyogaśca śabdāderaśiṣṭānāṃ abhiyogaścetareṣāṃ Śabarasvāmin.
4 (
a) Attack, assault; invasion (of a town or country);
kṣubhitaṃ vanagocarābhiyogāt Ki. 13. 10, 2. 46;
Ku. 7. 50;
Ve. 4;
Māl. 8,
Mu. 2, 1. 7,
Mv. 6. 38. (
b) Battle, war, conflict.
5 (In law) A charge, accusation, plaint, (
pb) indictment;
abhiyogamanistīrya nainaṃ pratyabhiyojayet Y. 2. 9.
Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
vol. 1,
p. 181.
abhiyogaḥ 1 Application or devotion (to something); connection; gurucaryātapastantramantrayogābhiyogajām Māl.9.52; Ch. P.II. -2 Close application, perseverance, zealous intentness, energetic effort, exertion; ˚bhāj persevering, resolute; nirutsukānāmabhiyogabhājām Ki.3.40; santaḥ svayaṃ parahiteṣu kṛtābhiyogāḥ Bh.2.73; Māl.1.34; matpriyābhiyogena Māl.1; tadabhiyogaṃ prati nirudyogaḥ Mu.1.; svayamabhiyogaduḥkhaiḥ ibid.; Dk.41; K.345; Śi.7.63. -3 (a) Application or devotion to learn something; kasyāṃ kalāyāmabhiyogo bhavatyoḥ M.5 to what art have you applied or devoted yourselves; K.109. (b) Learning, scholarship; abhiyogaśca śabdāderaśiṣṭānāṃ abhiyogaścetareṣām ŚB. on MS. -4 (a) Attack, assault; invasion (of a town or country); kṣubhitaṃ vanagocarā- bhiyogāt Ki.13.10,2.46; Ku.7.50; Ve.4; Māl.8; Mu.2,1.7; Mv.6.38. (b) Battle, war, conffict. -5 (In law) A charge, accusation, plaint, indictment; abhiyogamanistīrya nainaṃ pratyabhiyojayet Y.2.9.
Śabdakalpadruma
☞
vol. 1,
p. 74.
abhiyogaḥ , puṃ, (abhi + yuj + bhāve ghañ .) apa-
rādhādiyojanaṃ . anyena virodhe svārthasambandhitayā
rājasamīpe kathanaṃ . āddāsa nāliśa iti
khyātaḥ . yathā, —
“abhiyogamanistīryya nainaṃ pratyabhiyojayet” .
iti yājñavalkyaḥ .. yuddhārthāhvānaṃ . iti rāya-
mukuṭaḥ .. apakārakaraṇecchāpūrvvakākramaṇaṃ . tatpa-
ryyāyaḥ . abhigrahaḥ 2 . ityamaraḥ .. udyogaḥ .
iti hemacandraḥ ..
(“sa prāpadaprāptaparābhiyogaṃ
narendraguptaṃ nagaraṃ mahūrttāt” .
iti kumārasambhave .)