• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • abhipitva


    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 252, col. 1.
    abhipitva Tatpur. n. (-tvam) (ved.) 1 Approach, arrival; e. g.

    Ṛgv.: kuha sviddoṣā kuha vastoraśvinā kuhābhipitvaṃ karataḥ

    (Yāska: = kvābhiprāptiṃ kuruthaḥ); or Ṛgv. or Atharv.: tasmā

    idandhaḥ suṣumā sudakṣamihābhipitvaṃ karate gṛṇānaḥ (Sāyaṇa:

    = asmadabhimataprāptiṃ karotu). 2 Approach (of the day), day-

    break, dawn; e. g. Ṛgv. or Sāmav.: divābhipitve'vasā-

    gamiṣṭhā (Sāyaṇa: = divasasyābhipatane prātaḥkāle). 3 An oc-

    casion to be approached or observed, a solemnity, a sacri-

    fice; e. g. Ṛgv. or Atharv.: indro'bhipitveṣu raṇyati (Sāyaṇa:

    tasya pūrvoktasya sarvasyābhipitveṣvabhiprāptiṣvindro raṇyati . ra-

    mate . yadvā pūrvoktānāṃ barhirādīnāmabhiprāptiṣu &c.); or Ṛgv.:

    uta na īṃ tvaṣṭā gantvacchā smatsūribhirabhipitve sajoṣāḥ (Sā-

    yaṇa: abhipitve'bhigantavye yajñe); or Ṛgv. or Vājas.: api

    yathā yuvāno matsathā no viśvaṃ jagadabhipitve manīṣā (Sāyaṇa:

    abhipitve'bhipatanīye'smadyajñe; Mahīdh. however gives to

    the word in this verse the meaning 1., viz. = abhipatane

    āgamanakāle). 4 A place to be gone to; e. g. Ṛgv.: āśu-

    ścanedabhipitvaṃ jagāma (Sāyaṇa: = abhiprāptavyameva jagāma). 5 A

    near time, a proximate occasion; e. g. Ṛgv.: sanatkakṣīvāṃm̐

    abhipitve ahnām (Sāyaṇa: divasānāṃ madhye'bhipitve saṃni-

    hite'hani sanat…abhipitvaśabda āsannakālavācī prapi-

    tvaśabda itivat). 6 Any thing obtained (e. g. wealth); e. g.

    Ṛgv.: vṛkṣāścinme abhipitve arāraṇuḥ (Sāyaṇa: me mayābhi-

    pitve pūrvokte dhane'bhiprāpte sati &c.). 7 Departure, decline

    of the day; e. g. Ṛgv.: ā vaḥ pītayo'bhipitve'hnāmimā

    astaṃ navasvaḥ iva gman (Sāyaṇa: ahnāmabhipitve'bhipatane sa-

    māptau); or Ṛgv.: yo vaḥ sunotyabhipitve ahnām (Sāyaṇa:

    ahnāmabhipitve'bhipatane tṛtīyasavana ityarthaḥ). E. āp with

    abhi, kṛt aff. tvan; but see the E. of apapitva.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 34.
    abhipitvá n. approach, arrival, stopping, esp. of the day, i.e. evening.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 23, col. 2.
    abhipitva abhi-pitvá, n. turning in; evening.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 65, col. 1.
    abhi-pitvá a n. (cf. apa-pitvá), approaching, visiting, putting up (for the night at an inn), RV.
    ☞ p. 65, col. 1.
    (with or without the gen. pl. áhnām) close or departure of the day, evening, RV.
    ☞ p. 65, col. 2.
    abhi-pitvá b See abhi-√ 2. pat.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 339.
    abhipitvá (abhi + apitva) n.

    1) Einkehr NIR. 3, 15 (= abhiprāpti). grāvā̀ yatrà vadâti kā̀rurùkthya1^\stasyedindrô abhipìtveṣû raṇyati ṚV. 1, 83, 6. ihābhîpìtvaṃ kârate gṛṇā̀naḥ 4, 16, 1. kuhâ sviddòṣā kuhà vastôràśvinā̀ kuhā̂bhipìtvaṃ kâratàḥ kuhôṣàtuḥ 10, 40, 2. 1, 186, 1. 6. 7, 18, 9. 8, 4, 21.

    — 2) des Tages Einkehr, Abend: veṣî prapìtve manûṣo yajatra . àbhìpìtve manâvè śāsyô bhūḥ 1, 189, 7. ā vâḥ (ṛbhavaḥ) pī̀tayô 'bhipìtve ahnā̂mìmā astâṃ navàsvâiva gman 4, 34, 5. divā̂bhipìtve 'vàsāgâmiṣṭhā 5, 76, 2. 1, 126, 3. 4, 35, 6. 8, 27, 20.

    — Vgl. apapitva und prapitva .

    Grassmann Wörterbuch zum Rig Veda

    ☞ p. 84.
    abhi-pitvá, n., Einkehr [s. pitva]; 2) des Tages Einkehr, Abend; 3) in diesem Sinne auch mit dem Gen. áhnām.

    -ám {312,1}; {534,9}; {866,2}.

    -é {186,1. 6}; {624,21}. 2) {189,7} (Gegens. prapitvé); {430,2} (Gegens. dívā); {647,20} (Gegens. madhyáṃdine divás). 3) {126,3}; {330,5}.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 87, col. 2.
    abhipitvá n.

    — 1) Einkehr.

    — 2) Abend.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 23, col. 2.
    abhipitvá n. Einkehr; Abend.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 293, col. 2.
    abhipitva na0 abhi + pā—bhāve kitvan . 1 abhipatane 2 āga-
    manakāle “viśvaṃjagadabhipitve manīṣā” ya0 33, 34, “abhi-
    pitve abhipatane āgamanakāle” vedadī0 . 3 abhimataprāptau
    “sudakṣamihābhipitvam karate gṛṇānaḥ” ṛ0 4, 16, 1,
    “abhipitvamabhimataprāptim” bhā0 . 4 abhitaḥ prāptau
    “tasyedindro abhipitveṣu raṇati” ṛ0 1, 83, 6,
    “abhipitveṣu abhiprāptiṣu” bhā0 kuhābhipitvaṃ karataḥ
    kuhoṣatuḥ ṛ0 10, 40, 2, “imāmeva ṛcamabhipretya
    “ka svidrātrau bhavathaḥ kva divā kvābhiprāpriṃ kurutha” iti
    yāskena abhiprāptiparatvamasya sūcitam . karmmaṇi kitvan .
    5 abhipatanīye, “noviśvaṃ jagadabhipitve manīṣā” 1, 186, 1,
    “abhipitve abhipatanīye” bhā0 6 abhigantavye, “sūribhi-
    rabhipitve sajoṣāḥ” ṛ0 1, 186, 6, “abhipitva
    abhigantavye” bhā0 7 abhiprāpne “paruṣṇīmāśuścanedabhipitvaṃ
    jagāma” ṛ0 7, 18, 9, “vṛkṣāścinme abhipitva arā-
    raṇuḥ” ṛ0 8, 5, 21, abhipitve abhiprāpte bhā0 .
    8 āsannakāle “kakṣīvām̐ abhipitve ahnām” ṛ0
    01, 126, 3 “abhipitvaśabdastvāsannakālavācīti” bhā0
    9 abhiprāptakāle “abhipitve manave śāsyaḥ” ṛ0 1, 189, 7
    “abhipitve abhiprāptakāle” bhā0 .

    The Vedic Index of Names and Subjects

    ☞ vol. 1, p. 27.
    Abhi-pitva. See Ahan.