• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • abhilāpa

    See also abhilāpaḥ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    p. 55.
    abhilāpa m. (-paḥ)

    1 Speech, speaking.

    2 Declaration of the object of a vow or religious obligation.

    E. abhi before lapa to speak, ghañ aff.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    p. 42, col. 2.
    abhi-lāpa (paḥ) m. Sound.

    Goldstücker Sanskrit-English Dictionary

    p. 263, col. 1.
    abhilāpa Tatpur. m. (-paḥ) Speech, expression; e. g. Sā-

    hityad.: (rasaḥ) abhilāpasaṃsargayogyatvavirahānna…savikalpa-

    kasaṃvedyaḥ (comm. savikalpakajñānasaṃvedyānāṃ hi vacanaprayogayo-

    gyatā na tu rasasya); or Ved. Sūtras: na ca smārtamataddharmābhi-

    lāpaḥ (Śaṅkara: …yadyapyadṛṣṭatvādivyapadeśaḥ pradhānasya saṃbha-

    vati tathāpi na draṣṭṛtvādivyapadeśaḥ saṃbhavati…adṛṣṭo draṣṭā

    aśrutaḥ śrotā amato mantā avijñāto vijñātā iti hi vā-

    kyaśeṣa iha bhavati); or saṃskāraparāmarśāttadabhāvābhilāpācca

    (Anūpanār.: …na saṃskāro na vratāni śūdrasyeti tadabhāvo-

    kteśca na śūdre'dhikāraḥ); or anyādhiṣṭhite pūrvavadabhilāpāt

    (Śaṅkara: …ko'bhilāpasya tadvadbhāvaḥ . karmavyāpāramantareṇa

    saṃkīrtanam); or Prakramādhikaraṇa (as quoted by Rādhā-

    kāntad.): kāmyābhilāpasahitaḥ kuśatilajalatyāgarūpaḥ saṃkalpaḥ

    śāstrārthaḥ ‘the intention (of performing a vow) implies the

    enunciation of the voluntary rite (to be performed); it con-

    sists in such oblations as those of kuśa, oil and water, and

    is founded on the sacred precepts’ (comp. Mādh. Jaiminī-

    yanyāyam.: saṃkalpo'trānuṣṭheyavratatvena vidhīyate). See abhīlāpa

    and comp. abhivyāhāra. E. lap with abhi, kṛt aff. ghañ.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    p. 66, col. 3.
    abhilāpa abhi-lāpa, as, m. (rt. lap), ex-

    pression, word, speech; declaration of the object of

    a vow or religious obligation.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    p. 23, col. 3.
    abhilāpa abhi-lāpa, m. speech; announcement.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    p. 68, col. 3.
    abhi-lāpa m. expression, word, Sāh. &c.
    p. 68, col. 3.
    declaration (as of the object of a vow), Kād. (cf. abhīlāpaláp.)

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    p. 46, col. 1.
    abhilāpa

    m. (-paḥ)

    1. Speech, speaking.

    2. Declaration of the object of a
    vow or religious obligation.

    E. abhi before lapa to speak, ghañ aff.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    p. 39, col. 1.
    abhilāpa abhilāpa m. (lap) son; bruit.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    p. 66, col. 1.
    abhi-lāpa- m. expression, mot; fait d'annoncer .

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    vol. 1, p. 346.
    abhilāpa (von lap mit abhi) m.

    1) Ausdruck, Wort TRIK. 1, 1, 119. KATHĀS. 23, 94. SĀH. D. 30, 2.

    — 2) saṃkalpāṅgavākyam . yathā . kāmyabhilāparahitaḥ kuśatilajalatyāgarūpaḥ saṃkalpaḥ śāstrārthaḥ . iti prakramādhikaraṇam . ŚKDR.

    — Vgl. abhīlāpalap .

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    vol. 1, p. 89, col. 1.
    abhilāpa m.

    — 1) Rede , Ausdruck.

    — 2) Ankündigung KĀD. 202,22.

    Vācaspatyam

    p. 298, col. 2.
    abhilāpa pu0 abhilapyate manaḥsaṃkalpo'nena . 1 manaḥsaṃka-
    lpāvedake ahamidaṃ kariṣye ityādirūpe vākye kāmye hi
    kāmābhilāpasahitakruśajalatilatyāgarūpaḥ saṅkalpaḥ kāryya
    iti prā0 ta0 prakramādhikaraṇam . 2 ātmīyajñānākāro-
    llekhivākye ca yathā bhūtalaṃ ghaṭābhāvavaditi jñānāvedakaṃ
    ghaṭonāstīti vākyaṃ yathā ca ayaṃ ghaṭa iti jñānottara-
    manuvyavasāyātmakajñānasyāvedakaṃ ghaṭamahaṃ jānāmīti vākyam
    na nirṣvipakaṃ jñānaṃ tasya grāhakamiṣyate tathā'bhilāpa-
    saṃsargayogyatvavirahānnaca savikalpakajñānavedyānāṃ hi vacana-
    prayogayogyatā na tu rasasyeti sā0 da0 . kathane ca tada-
    bhāvābhilāpācca śā0 sū0 .