• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • abhijanaḥ

    See also abhijana.


    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    p. 128, col. 3.
    abhijanaḥ

    1 (a) A family, race, lineage; kalahaṃsakādabhijanaṃ jñātvā Māl. 8; nābhijanamīkṣate K. 104; Mu. 6. 6; Ms. 4. 18; Dk. 135, 170; U. 4. (b) Birth, extraction, descent; tulyābhajineṣu bhūmibhareṣu (dhareṣu?) rājñāṃ vṛttiḥ M. 1; Ms. 1. 100; Y. 1. 123.

    2 High or noble descent, noble birth or family; stutaṃ tanmāhātmyaṃ yadabhijanato yacca guṇataḥ Māl. 2. 13; śīlaṃ śaulataṭātpatatvabhijanaḥ saṃdahyatāṃ vahninā Bh. 2. 39; M. 5.

    3 Forefathers, ancestors; abhijanāḥ pūrve bāṃdhavāḥ Kāśī. on P. IV. 3. 90; also descendants.

    4 Native country, motherland, ancestral abode (opp. nivāsa); cf. Sk. on P. IV. 3. 90: yatra svayaṃ vasati sa nivāsaḥ (yatra saṃprati uṣyate Mbh.); yatra pūrvairuṣitaṃ so'bhijanaḥ iti vivekaḥ.

    5 Fame, celebrity.

    6 The head or ornament of a family; yadvidvānapi tādṛśepyabhijane dharmyātpatho vicyutaḥ Mv. 1. 33.

    7 Attendants, retinue (= parijana q. v.).

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    vol. 1, p. 171.
    abhijanaḥ 1 (a) A family, race, lineage; kalahaṃsa- kādabhijanaṃ jñātvā Māl.8; nābhijanamīkṣate K.104; patiṃ tyaktvā devaṃ bhuvanapatimuccairabhijanam Mu.6.6; Ms.4.18; Dk.135,170; U.4. (b) Birth, extraction, descent; tulyābhijaneṣu bhūmibhareṣu (dhareṣu ?) rājñāṃ vṛttiḥ M.1; Ms.1.100; Y.1.123. -2 High or noble descent, noble birth or family; tānguṇānsaṃpradhāryāhamagryaṃ cābhijanaṃ tava Rām.4.17.20; stutaṃ tanmāhātmyaṃ yadabhijanato yacca guṇataḥ Māl.2.13; śīlaṃ śailataṭātpata- tvabhijanaḥ saṃdahyatāṃ vahninā Bh.2.39. M.5. -3 Forefathers, ancestors; abhijanāḥ pūrve bāndhavāḥ Kāśi. on P.IV.3.90; also descendants. -4 Native country, motherland, ancestral abode (opp. nivāsa); cf. Sk. on P.IV.3.90 yatra svayaṃ vasati sa nivāsaḥ (yatra saṃprati uṣyate Mbh.); yatra pūrvairuṣitaṃ so'bhijanaḥ iti vivekaḥ -5 Fame, celebrity. -6 The head or ornament of family; yadvidvānapi tādṛśe'pyabhijane dharmyātpatho vicyutaḥ Mv.1.33. -7 Attendants, retinue (parijana q. v.); vayasā śāstrato dhairyāt kulenābhijanena ca Mb.5.12.15.

    Śabdakalpadruma

    vol. 1, p. 73.
    abhijanaḥ , puṃ, (abhijāyate'tra, abhi + jan +
    ādhāre ghañ, vṛddhyabhāvaḥ .) khyātiḥ . janmabhūmiḥ .
    kulaśreṣṭhaḥ . vaṃśaḥ . iti medinī .. (anvayaḥ .
    abhijanatapovidyāvīryyakriyātiśayairnijaiḥ .
    iti mahāvīracarite .
    kathaṃ daśarathājjātaḥ śuddhābhijanakarmmaṇaḥ .
    iti rāmāyaṇe .)