abhijanaḥ
See also
abhijana.
Apte Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 128, col. 3.
abhijanaḥ 1 (
a) A family, race, lineage;
kalahaṃsakādabhijanaṃ jñātvā Māl. 8;
nābhijanamīkṣate K. 104;
Mu. 6. 6;
Ms. 4. 18;
Dk. 135, 170;
U. 4. (
b) Birth, extraction, descent;
tulyābhajineṣu bhūmibhareṣu (dhareṣu?) rājñāṃ vṛttiḥ M. 1;
Ms. 1. 100;
Y. 1. 123.
2 High or noble descent, noble birth or family;
stutaṃ tanmāhātmyaṃ yadabhijanato yacca guṇataḥ Māl. 2. 13;
śīlaṃ śaulataṭātpatatvabhijanaḥ saṃdahyatāṃ vahninā Bh. 2. 39;
M. 5.
3 Forefathers, ancestors;
abhijanāḥ pūrve bāṃdhavāḥ Kāśī. on
P. IV. 3. 90; also descendants.
4 Native country, motherland, ancestral abode (
opp. nivāsa);
cf. Sk. on
P. IV. 3. 90:
yatra svayaṃ vasati sa nivāsaḥ (
yatra saṃprati uṣyate Mbh.);
yatra pūrvairuṣitaṃ so'bhijanaḥ iti vivekaḥ.
5 Fame, celebrity.
6 The head or ornament of a family;
yadvidvānapi tādṛśepyabhijane dharmyātpatho vicyutaḥ Mv. 1. 33.
7 Attendants, retinue (=
parijana q. v.).
Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
vol. 1,
p. 171.
abhijanaḥ 1 (a) A family, race, lineage; kalahaṃsa- kādabhijanaṃ jñātvā Māl.8; nābhijanamīkṣate K.104; patiṃ tyaktvā devaṃ bhuvanapatimuccairabhijanam Mu.6.6; Ms.4.18; Dk.135,170; U.4. (b) Birth, extraction, descent; tulyābhijaneṣu bhūmibhareṣu (dhareṣu ?) rājñāṃ vṛttiḥ M.1; Ms.1.100; Y.1.123. -2 High or noble descent, noble birth or family; tānguṇānsaṃpradhāryāhamagryaṃ cābhijanaṃ tava Rām.4.17.20; stutaṃ tanmāhātmyaṃ yadabhijanato yacca guṇataḥ Māl.2.13; śīlaṃ śailataṭātpata- tvabhijanaḥ saṃdahyatāṃ vahninā Bh.2.39. M.5. -3 Forefathers, ancestors; abhijanāḥ pūrve bāndhavāḥ Kāśi. on P.IV.3.90; also descendants. -4 Native country, motherland, ancestral abode (opp. nivāsa); cf. Sk. on P.IV.3.90 yatra svayaṃ vasati sa nivāsaḥ (yatra saṃprati uṣyate Mbh.); yatra pūrvairuṣitaṃ so'bhijanaḥ iti vivekaḥ -5 Fame, celebrity. -6 The head or ornament of family; yadvidvānapi tādṛśe'pyabhijane dharmyātpatho vicyutaḥ Mv.1.33. -7 Attendants, retinue (parijana q. v.); vayasā śāstrato dhairyāt kulenābhijanena ca Mb.5.12.15.
Śabdakalpadruma
☞
vol. 1,
p. 73.
abhijanaḥ , puṃ, (abhijāyate'tra, abhi + jan +
ādhāre ghañ, vṛddhyabhāvaḥ .) khyātiḥ . janmabhūmiḥ .
kulaśreṣṭhaḥ . vaṃśaḥ . iti medinī .. (anvayaḥ .
“abhijanatapovidyāvīryyakriyātiśayairnijaiḥ” .
iti mahāvīracarite .
“kathaṃ daśarathājjātaḥ śuddhābhijanakarmmaṇaḥ” .
iti rāmāyaṇe .)