Blog
Sanskrit
About
abhijāta
See also
abhijātaḥ .
Sanskrit-English
Sanskrit-German
Sanskrit-Sanskrit
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 53 .
abhijāta mfn. (
-taḥ-tā-taṃ )
1 Noble, well born.
2 Wise, learned.
3 Fit, proper.
4 Handsome.
5 Respectable.
E. abhi before jāta produced.
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 41, col. 1 .
abhi-jāta (taḥ-tā-taṃ) a. Noble; respected; wise; fit.
Goldstücker Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 241, col. 1 .
abhijāta Tatpur. m. f. n. (
-taḥ-tā-tam )
1 Born, produced,
grown round or everywhere; comp. abhija (Ajayapāla: =
samantājjāta ). 2 Noble, well born. 3 Fortunate, well fated,
wealthy (Ajayapāla: = dhanya ). 4 Fit, proper. 5 Learned,
wise. 6 Handsome (Viśva: = prāptarūpa ). 7 Pure, faultless;
e. g. in the Yoga Sūtra: kṣīṇavṛtterabhijātasyeva maṇergrahītṛ-
grahaṇagrāhyeṣu tatsthatadañjanatāpattiḥ (Bhojadeva: abhijātasya
nirmalasya ). The Gaṇaratnamah. mentions the word in the
Gaṇa brāhmaṇādi to Pāṇ. V. 1. 124.; see ābhijātya . [In the
verses Bhagavadg. 16. 3. 4.: tejaḥ kṣamā dhṛtiḥ śaucamadroho
nātimānitā . bhavanti saṃpadaṃ daivīmabhi jātasya bhārata . da-
mbho darpo'bhimānaśca krodhaḥ pāruṣyameva ca . ajñānaṃ cābhi
jātasya pārtha saṃpadamāsurīm, it seems more correct to take
abhi as the separable preposition than as compounded with
jāta i. e. ‘born in consequence of divine or demoniac fate’:
Arjunam.: devayogyāṃ sātvikīṃsaṃpadamabhilakṣya tadābhimukhyena
jātasya…āsurīmabhilakṣya jātasya &c.; in a similar
manner Śrīdharasvāmin, Madhusūdana, the Vivaraṇa, Sa-
dānanda; e. g. the latter in his metrical gloss: śuddhasattvamayī
daivī saṃpattāmabhilakṣya hi . puṃso jātasya vākpuṇyairete dharmā bha-
vantyapi .…rajastamomayī duṣṭavāsanā saṃtatirmalaiḥ . śa-
rīrārambhakāle'bhivyaktā tāmabhilakṣya ca . puṃso jātasya dambhā-
dyā doṣā ete bhavanti vai .] E. abhi and jāta .
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)
☞
p. 62, col. 1 .
Abhi-jāta, as, ā, am, produced all around; born
in consequence of; born, produced; noble, well-born;
obtained by birth, inbred; fit, proper; wise, learned;
handsome; (
am ), n. nativity.
—Abhijāta-tā, f. high
birth, nobility.
Apte Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 129, col. 1 .
abhijāta p. p.
1 (
a ) Born to or for;
bhavaṃti saṃpadaṃ daivīmabhijātasya bhārata Bg. 16. 3, 4, 5. (
b ) Produced all around. (
c ) Born in consequence of.
2 Inbred, inborn.
3 Born, produced;
ajātapakṣāmabhijātakaṃṭhīṃ Rām.
4 Noble, nobly or well born, of noble descent;
jātyastenābhijātena śūraḥ śauryavatā kuśaḥ R. 17. 4;
Māl. 4; courteous, polite;
abhijātaṃ khalvasya vacanaṃ V. 1;
K. 102,
M. 3,
Māl. 7;
anabhijāte Mu. 2.
5 Fit, proper, worthy.
6 Sweet, agreeable;
prajalpitāyāmabhijātavāci Ku. 1. 45.
7 Handsome, beautiful.
8 Learned, wise; distinguished;
saṃkīrṇaṃ nābhijāteṣu nāprabuddheṣu saṃskṛtaṃ (
vedet ).
— taṃ Nobility, noble birth.
— adv. Nobly, politely, courteously;
°taṃ khalu eṣa vāritaḥ Ś. 6.
Cappeller Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 33 .
abhijāta a. well or nobly-born; n. =
seq.
Macdonell Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 23, col. 1 .
abhijāta abhi-jāta, pp. well-born; charming; n. nobility; -tā, f. high birth, nobility; -jāti , f. descent, birth.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 62, col. 2 .
abhi-jāta mfn. born in consequence of
☞
p. 62, col. 2 .
born, produced
☞
p. 62, col. 2 .
noble, well-born
☞
p. 62, col. 2 .
obtained by birth, inbred, fit, proper,
L.
☞
p. 62, col. 2 .
☞
p. 62, col. 2 .
☞
p. 1315, col. 1 .
distinguished by (
comp. ),
Jātakam.
☞
p. 62, col. 2 .
abhi-jāta n. nativity,
BhP.
☞
p. 62, col. 2 .
high birth, nobility.
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 44, col. 1 .
abhijāta mfn. (-taḥ-tā-taṃ )
1. Noble, well born.
2. Wise, learned.
3. Fit, proper.
4. Handsome.
5. Respectable.
E. abhi before jāta produced.
Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
vol. 1,
p. 171 .
abhijāta p. p. 1 (a ) Born to or for; bhavanti saṃpadaṃ daivīmabhijātasya bhārata Bg.16.3,4,5. (b ) Produced all around. (c ) Born in consequence of. -2 Inbred, inborn. -3 Born, produced; ajātapakṣāmabhijātakaṇṭhīm Rām. sarve tulyābhijātīyā yathā devāstathā vayam Mb.12.166.29. -4 Noble, nobly or well born, of noble decsent; te'bhijātā maheṣvāsāḥ Mb.6.77.62; jātyastenābhijātena śūraḥ śauryavatā kuśaḥ R.17.4; Māl.4; courteous, polite; abhijātaṃ khalvasya vacanam V.1; K.102, M.3. Māl.7; anabhijāte Mu.2. -5 Fit, proper, worthy. -6 Sweet, agreeable; prajalpitāyāmabhijā - tavāci Ku.1.45. -7 Handsome, beautiful. -8 Learned, wise; distinguished; saṃkīrṇaṃ nābhijāteṣu nāprabuddheṣu saṃskṛtam (vadet ); abhijātaḥ kulaje budhe Nm. -tam 1 Nobility, noble birth. -2 Birth ceremony (jātakarman ); yathā hi sūtyāmabhijātakovidāḥ Bhāg.1.6.1. adv. Nobly, politely, courteously; ˚taṃ khalu eṣa vāritaḥ Ś.6.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 333 .
abhijāta (von
jan mit
abhi ) adj.
1) gemäss Etwas (acc.) geboren : saṃpadaṃdaivīmabhijātaḥ divina sorte natus BHAG. 16, 5. 3. abhijātasya - saṃpadamāsurīm 4.
— 2) geboren, entstanden : ajātapakṣāmabhijātakaṇṭhīm R. 5, 11, 23.
— 3) von edler Herkunft AK. 3, 4, 84. H. 502. an. 4, 94. MED. t. 182. paramābhijātā R. 5, 11, 21. saṃbhavatyabhijātānāmabhimāno hyakṛtrimaḥ KATHĀS. 18, 55. BHARTṚ. 2, 48. = HIT. II, 26. RAGH. 17, 4.
— 4) geeignet, geschickt (nyāyya ) H. an. MED. VIŚVA im ŚKDR.
— 5) gelehrt AK. H. an. MED.
— 6) schön (sundara ) VIŚVA im ŚKDR. °vāc KUMĀRAS. 1, 46.
☞
vol. 5,
p. 1018 .
abhijāta 1) vgl. u. jan mit abhi .
— 2) zu streichen, da das Beispiel zu
6) gehört.
— 3) śrute 'tyantāsaktiḥ puruṣamabhijātaṃ kathayati Spr. 1859. n. edle Abstammung : °bala Spr. 4614. dhanābhijātavṛddhān 2802.
— 6) reizend, lieblich : °kaṇṭhī R. 5, 11, 23. vasanta MĀLAV. 29, 13.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 85, col. 3 .
abhijāta — 1) m. der 11te Tag im Karmamāsa Ind. St. 10,296.
— 2) n. edle Abstammung Spr. 4395. 6101.
Cappeller Sanskrit Wörterbuch
☞
p. 23, col. 1 .
abhijāta adelig, edel; n. edle Abstammung, Adel.
Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch
☞
p. 55, col. 3 .
abhijāta Adj. s. u.
jan mit
abhi .
— Am Ende eines Komp. ausgezeichnet durch, Jātakam. 22, 86. 94.
— m. ° = kulīnamānava , S I, 298, 4; 367, 3; 394, 9 usw.
— 3. n. Nativität, Bhāg. P. 1, 16, 1.
Abhidhānaratnamālā of Halāyudha
☞
p. 45 .
abhijāta; abhijātaḥ kulīnaḥ syātkucaraḥ kuṭilāśayaḥ .. 389 .. 2.1.1.389
Vācaspatyam
☞
p. 287, col. 1 .
abhijāta tri0 abhimataṃ praśastaṃ jātaṃ janma yasya . 1 kulīne, “jātyastenābhijātena śūraḥ śauryyavatā kuśaḥ ” “bhinnānastrairmohabhājo'bhijātān ” ca raghuḥ . 2 paṇḍite, 3 śreṣṭhe “na mnecchitavyaṃ yajñādau strīṣu nāprākṛtaṃ vadet . saṅkīrṇṇaṃ nābhijāteṣu nāprabuddheṣu saṃskṛtam ” vṛddhāḥ . 4 manohare . “prajalpitāyāmabhijātavāci ” ku0 . abhi- jātasya bhāvaḥ ṣmaña . ābhijātyaṃ kaulīnyena0 .